I PZP 27/78

UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1979-02-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres prowadzenia stacji benzynowej na podstawie umowy agencyjnej podlega wliczeniu do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że okres prowadzenia stacji benzynowej na podstawie umowy agencyjnej nie podlega wliczeniu do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego. Przepisy dotyczące wliczania okresów prowadzenia zakładów do stażu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, są przepisami wyjątkowymi i szczególnymi, które nie dopuszczają rozszerzającej wykładni. Stacje benzynowe nie zostały enumeratywnie wymienione w aktach prawnych, które przyznawały takie uprawnienia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się wliczenia do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, okresu prowadzenia stacji benzynowej od 30 czerwca 1972 r. do 29 grudnia 1972 r. na podstawie umowy agencyjnej. Sąd Najwyższy rozpatrywał zagadnienie prawne dotyczące możliwości takiego wliczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił negatywnej odpowiedzi na postawione zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Uzasadnienie faktyczneUjęte w pytaniu zagadnienie prawne wystąpiło w sprawie, w której wnioskodawca domagał się wliczenia do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego, okresu prowadzenia stacji benzynowej od 30 czerwca 1972 r. do 29 grudnia 1972 r. na podstawie umowy agencyjnej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z ust. 1 pkt 1 decyzji Nr 34/70 Prezydium Rządu z dnia 25 marca 1970 r. w sprawie prowadzenia uspołecznionych zakładów gastronomicznych, sklepów detalicznych, zakładów noclegowych i noclegowo-żywieniowych oraz niektórych usług turystycznych na podstawie umowy agencyjnej lub na podstawie umowy na warunkach zlecenia (niepubl.) przedsiębiorstwa państwowe zostały upoważnione do powierzenia osobom fizycznym prowadzenia zakładów gastronomicznych lub innych punktów gastronomicznych (tzw. małej gastronomii), zakładów noclegowych i noclegowo-żywieniowych, obozowisk turystycznych, wypożyczalni sprzętu turystycznego i sportowego, sklepów detalicznych, punktów sprzedaży pomocniczej i punktów sprzedaży drobnodetalicznej.W ust. 4 pkt 1 tej uchwały zastrzeżono osobie prowadzącej jeden z wymienionych zakładów - poza uprawnieniami do ubezpieczeń społecznych - także uprawnienia do wpisu o zatrudnieniu do dowodu osobistego, a w ust. 5 pkt 1 uchwały wliczanie okresu prowadzenia zakładu do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego i inne świadczenia wynikające z umowy o pracę w razie podjęcia - po wygaśnięciu umowy lub jej rozwiązaniu bez winy osoby prowadzącej zakład pracy w jednostce gospodarki uspołecznionej.Szczegółowe uregulowania zawierają wytyczne Nr 36 Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 3 grudnia 1970 r. (Dz. Urz. KPiP 1970 r. Nr 7 poz. 13) wydane w wykonanie ust. 5 pkt 2 wymienionej decyzji Nr 34/70 Prezydium Rządu z dnia 25 marca 1970 r. i na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1960 r. w sprawie szczegółowego zakresu i trybu działania Komitetu Pracy i Płac oraz zakresu współpracy Komitetu z innymi organami administracji państwowej (Dz. U. z 1960 r. Nr 23, poz. 133) oraz w porozumieniu z Centralną Radą Związków Zawodowych.Oba wymienione akty prawne rozszerzyły uprawnienia osób, którym jednostki gospodarki uspołecznionej powierzyły prowadzenie zakładów na podstawie umowy agencyjnej (forma prowizyjna lub umowy na warunkach zlecenia) polegające m.in. na wliczaniu okresów prowadzenia tych zakładów do okresu zatrudnienia, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego i inne świadczenia z tytułu wieloletniej pracy, jednakże powyższe uprawnienia ograniczone zostały wyłącznie do zakładów enumeratywnie wymienionych w tych aktach prawnych, a wśród nich nie wymieniono stacji benzynowych prowadzonych przez osoby fizyczne na podstawie umowy agencyjnej.Omawiane przepisy nie dopuszczają rozszerzającej wykładni przez przyznanie uprawnień z nich wynikających także osobom prowadzącym inne zakłady niż wyszczególnione w tych przepisach, gdyż są to przepisy wyjątkowe i szczególne.Stacji benzynowych nie można utożsamiać z zakładami gastronomicznymi, noclegowymi i noclegowo-żywieniowymi ani z zakładami świadczącymi niektóre tylko usługi turystyczne, do których decyzja Nr 34/70 Prezydium Rządu z dnia 25 marca 1970 r., zalicza obozowiska turystyczne, wypożyczalnie sprzętu turystycznego i sportowego.Stacje benzynowe nie są też sklepami detalicznymi, punktami sprzedaży pomocniczej i punktami sprzedaży drobnodetalicznej, o których mowa w wymienionej decyzji Prezydium Rządu. Z reguły w stacjach benzynowych limit zatrudnienia wskazany w omawianej decyzji dla sklepów detalicznych (najwyżej do trzech osób) korzystających z nadanych uprawnień, jest przekraczany. Również i ten wzgląd przemawia za niestosowaniem do osób fizycznych prowadzących stacje benzynowe na podstawie umowy agencyjnej uprawnień przyznanych decyzją Prezydium Rządu.Z tych przyczyn na przedstawione pytanie należało udzielić odpowiedzi negatywnej.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

§ 5 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026.