I PZP 7/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Rejman (sprawozdawca). Sędziowie SN: Z. Świeboda, J. Wasilewski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, S. Trautsolta, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym przeciwko Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Handlu Wewnętrznego w R. o dodatek za staż pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie postanowieniem z dnia 1 marca 1978 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy praca osoby współpracującej z agentem w pełnym wymiarze czasu polegająca na prowadzeniu sklepu detalicznego podlega zaliczeniu do czasu, od którego zależy uprawnienie do dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę w jednostkach handlowych stosownie do postanowień ust. V załącznika nr 2 układu zbiorowego pracy dla pracowników handlu wewnętrznego z dnia 24 grudnia 1974 r.?"powziął następującą uchwałę:Na podstawie ust. V pkt 4 zał. nr 2g do układu zbiorowego pracy dla pracowników handlu wewnętrznego z dnia 24 grudnia 1974 r. praca osoby współpracującej z agentem - polegająca na prowadzeniu sklepu detalicznego na podstawie umowy agencyjnej (umowy na warunkach zlecenia) - podlega zaliczeniu do okresu, od którego zależy uprawnienie do dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę w jednostkach handlowych. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni wystąpiła do Komisji Rozjemczej przy SPHW w Rzeszowie o przyznanie jej od zakładu pracy dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę w jednostkach handlowych, zwanego "dodatkiem za staż pracy".Komisja Rozjemcza oddaliła wniosek, ponieważ zgodnie z ust. V pkt 4 załącznika nr 2g do układu zbiorowego pracy dla pracowników handlu wewnętrznego z dnia 24 grudnia 1974 r. do okresu pracy w jednostce handlowej zalicza się okresy niewykonywania pracy wskutek prowadzenia punktów sprzedaży zakładów i punktów gastronomicznych na podstawie umowy agencyjnej (umowy na warunkach zlecenia). Wnioskodawczyni zaś była od dnia 1 lutego 1972 r. współpracownikiem agenta, a w wyżej wymienionym załączniku do układu zbiorowego pracy nie ma mowy o osobach współpracujących z agentem. Wobec tego okres jej pracy - jako współpracownika agenta - nie może być zaliczony do okresu, od którego zależy przyznanie dodatku za staż pracy.Zofia M. odwołała się od tego orzeczenia, podnosząc między innymi, że przy przyjęciu jej do pracy przez Przedsiębiorstwo nie było mowy o zatrudnieniu jej w charakterze współpracownika agenta, lecz o zatrudnienie na etacie sprzedawcy, a ponadto że była rozliczana z obrotu w sklepie, odpowiadała materialnie za powierzone mienie, była kontrolowana przez Przedsiębiorstwo i korzystała z urlopu wypoczynkowego.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przedstawił Sądowi Najwyższemu budzące poważne wątpliwości zagadnienie prawne uwidocznione w sentencji uchwały. Zdaniem Sądu interpretacja wchodzącego w rachubę przepisu ust. V pkt 4 załącznika nr 2g do u.z.p. dla pracowników handlu wewnętrznego z 1974 r. nasuwa trudności, ponieważ nie wiadomo, czy chodzi tylko o osobę prowadzącą punkt agencyjny jako strona tej umowy, czy także o osobę współpracującą z agentem, która również przecież prowadzi punkt agencyjny w szerokim tego słowa znaczeniu.Uzasadnienie prawneUdzielając odpowiedzi na postawione pytanie prawne, Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:W myśl ust. 1 pkt 1 załącznika nr 2g do u.z.p. dla pracowników handlu wewnętrznego z dnia 24 grudnia 1974 r. dodatek za staż pracy przysługuje pracownikom zatrudnionym w centralach, zjednoczeniach, przedsiębiorstwach i podległych im jednostkach organizacyjnych. Do okresu pracy w jednej jednostce handlowej zalicza się okresy niewykonywania pracy między innymi wskutek prowadzenia punktów sprzedaży i punktów gastronomicznych na podstawie umowy agencyjnej (ust. V pkt 4 zał. nr 2g do u.z.p.) Nie każda więc praca w jednostce handlowej jest zaliczana do okresu pracy w jednej jednostce i uprawnia do dodatku za staż pracy, ale tylko taka, która jest wykonywana na podstawie umowy agencyjnej (umowy na warunkach zlecenia). Obowiązujące przepisy dla pracowników handlu wewnętrznego nie stawiają jednak pod tym względem żadnych dodatkowych ograniczeń. Jeżeli więc między jednostką handlową i osobą fizyczną doszła do skutku umowa agencyjna o prowadzenie punktu sprzedaży zakładów lub punktów gastronomicznych, to okres tej pracy zalicza się do okresu, od którego zależy dodatek za wieloletnią i nieprzerwaną pracę. Dotyczy to zarówno kierownika danej jednostki organizacyjnej, jak i innych osób zatrudnionych w niej na podstawie umowy na warunkach zlecenia, nawet w niepełnym wymiarze czasu.Natomiast osoba współpracująca z agentem, nawet w pełnym wymiarze czasu, której z jednostką handlową nie łączy umowa agencyjna, nie korzysta z uprawnień, o których mowa w ust. V. pkt 4 zał. nr 2g do u.z.p. dla pracowników handlu wewnętrznego z dnia 24 grudnia 1974 r. Takiej bowiem osoby nie można uznać za prowadzącą punkt sprzedaży zakładów lub punktów gastronomicznych, choć niewątpliwie prowadzi ona punkt agencyjny w szerokim tego słowa znaczeniu.