I PRN 90/78

WyrokIzba Cywilna1978-09-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego, które nie zajmuje się produkcją, może być zaliczony do okresu pracy w przemyśle mięsnym w celu przyznania dodatku za wieloletnią pracę, jeśli pracownik przeszedł do zakładu przemysłu mięsnego na podstawie porozumienia między zakładami?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres pracy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego nie może być zaliczony do okresu pracy w przemyśle mięsnym w celu przyznania dodatku za wieloletnią pracę. Kluczowe jest, aby poprzedni zakład pracy w swojej podstawowej działalności zajmował się produkcją, a nie handlem, zgodnie z art. 70 ust. 3 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego. Sama nazwa przedsiębiorstwa handlowego nie przesądza o jego przynależności do przemysłu spożywczego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się przyznania dodatku za wieloletnią pracę, powołując się na okres zatrudnienia w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego. Okręgowy Sąd Pracy przyznał jej dodatek, uznając, że przedsiębiorstwo handlowe należało do branży przemysłu spożywczego. Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów układu zbiorowego pracy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Okręgowego Sądu Pracy i oddalił odwołanie wnioskodawczyni.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Wasilewski. Sędziowie SN: M. Rafacz-Krzyżanowska (sprawozdawca), E. Jachczyk. SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Teresy M. przeciwko Zakładom Mięsnym w S. o przyznanie dodatku za wieloletnią pracę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 21 września 1977 r. uchylił zaskarżony wyrok i o d d a l i ł odwołanie wnioskodawczyni. Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni domagała się przyznania dodatku za długoletnią pracę, przewidzianego w art. 68 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego z dnia 26 grudnia 1974 r. Komisja rozjemcza nie uwzględniła żądania wnioskodawczyni. W związku z odwołaniem wnioskodawczyni Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie komisji i przyznał wnioskodawczyni dodatek za wieloletnią nieprzerwaną pracę. Rozstrzygnięcie swe oparł Sąd Pracy na następujących ustaleniach oraz wynikających z nich wnioskach. Dnia 1.IV.1973 r. wnioskodawczyni na podstawie porozumienia między zakładami pracy przeszła do pracy w pozwanych Zakładach. Poprzednim zakładem pracy było Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Spożywczego w S., w którym wnioskodawczyni pracowała w dziale księgowości. Obowiązujący strony układ zbiorowy pracy przewiduje w art. 68-70 dodatek za wieloletnią i nieprzerwaną pracę. Strona pozwana nie zaliczyła okresu pracy w Wojewódzkim Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego, ponieważ Przedsiębiorstwo to nie należało do branży przemysłu spożywczego. Zgodnie zaś z art. 70 ust. 3 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego z dnia 26 grudnia 1974 r. do uprawnień związanych z dodatkiem za nieprzerwaną i długoletnią pracę zalicza się przy zmianie zakładu pracy na podstawie porozumienia tych zakładów - tylko okres pracy w ramach przemysłu mięsnego lub między branżami przemysłu spożywczego. Zdaniem Sądu Pracy, sama nazwa Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Spożywczego wskazuje, że podlega ono resortowi przemysłu spożywczego. Przedsiębiorstwo to - obok działalności handlowej - zajmowało się również działalnością produkcyjną. Skoro więc przejście wnioskodawczyni do pracy w pozwanych Zakładach nastąpiło na podstawie porozumienia tych Zakładów oraz Przedsiębiorstwa Handlu Spożywczego, w którym wnioskodawczyni była zatrudniona poprzednio, i skoro Przedsiębiorstwo Handlu Spożywczego organizacyjnie należało do branży przemysłu spożywczego, to w zgodzie z cytowanym art. 70 ust. 3 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego okres pracy w Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego powinien być zaliczony do okresu wysługi lat wnioskodawczyni. Wyrok ten zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, zarzucając naruszenie art. 69 ust. 1 i art. 70 ust 3 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego z dnia 26 grudnia 1974 r. Skarżący wnosi o uchylenie wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawczyni. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Słusznie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że przejście wnioskodawczyni na podstawie porozumienia obu zakładów pracy z Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Handlu Spożywczego do pozwanych Zakładów nie odpowiada warunkom przewidzianym w art. 3 art. 70 obowiązującego strony układu zbiorowego pracy z następujących przyczyn:Przepis art. 68 ust. 2 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego z dnia 26 grudnia 1974 r. ustanawia generalną zasadę, zgodnie z którą warunkiem uzyskania prawa do dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę jest przepracowanie określonego czasu w jednym zakładzie pracy. Od tej generalnej zasady postanowienia układowe przewidują szereg wyjątków. Do jednych z nich zaliczyć należy dyspozycje art. 70 ust. 3, zgodnie z którą do okresu pracy związanego z uprawnieniem do dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę zalicza się okres pracy w poprzednim zakładzie pracy (o ile pracownik przeszedł do pracy w zakładach przemysłu mięsnego na podstawie porozumienia obu zakładów), pod warunkiem jednak, że zakład ten należał do branży przemysłu spożywczego. Istota przeto zagadnienia sprowadza się do pytania, czy Przedsiębiorstwo Handlu Spożywczego można zaliczyć do kategorii przedsiębiorstw branży przemysłu spożywczego. Już sama nazwa tej instytucji wskazuje, że jej podstawową działalnością jest handel, a nie przemysł, jak tego wymaga ust. 3 art. 70 obowiązującego strony układu. Pojęcie "zakład pracy przemysłu spożywczego" (art. 70 ust. 3 u.z.p.), należy rozumieć ściśle i ograniczyć jego zakres do zakładów zajmujących się w swej podstawowej działalności produkcją. Stosowanie takiej ścisłej wykładni wymagają ogólne reguły obowiązujące przy interpretacji przepisów płacowych, do jakich należy cytowany ust. 3 art. 70. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zgodnie z art. 70 ust. 3 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego z dnia 26 grudnia 1974 r. do okresu pracy, uprawniającego do dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę, zalicza się okres pracy w innym zakładzie pracy pod warunkiem przejścia pracownika do zakładu przemysłu mięsnego na podstawie porozumienia obu zakładów lub polecenia jednostki nadrzędnej nad tymi zakładami oraz jednoczesnego ustalenia, że poprzedni zakład pracy w swej podstawowej działalności należał do branży przemysłu spożywczego. Takich uprawnień nie daje okres zatrudnienia w zakładzie, którego podstawowa działalność miała charakter handlowy, a nie produkcyjny, z wyjątkiem sytuacji, gdy pracownik był bezpośrednio zatrudniony w zakładzie przemysłu spożywczego, podlegającego przedsiębiorstwu o profilu handlowym. Jak wynika z prawidłowych ustaleń Sądu Pracy wnioskodawczyni była zatrudniona w Przedsiębiorstwie Handlu Spożywczego w księgowości, a nie w zakładzie przemysłu spożywczego, dlatego też art. 70 ust. 3 układu pracy jej nie dotyczy. Wadliwie też przyjął Sąd Pracy, że Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Spożywczego w dniu przejścia wnioskodawczyni do pozwanych Zakładów Mięsnych, tj. w dniu 1.IV.1973 r., podlegało resortowi przemysłu spożywczego. Należało ono bowiem do resortu handlu wewnętrznego i usług, a pracownicy tego przedsiębiorstwa objęci byli postanowieniami układu zbiorowego pracy dla pracowników handlu wewnętrznego z dnia 24 grudnia 1974 r., co wynika wyraźnie z pkt 1 układu. Podkreślić też wypada, że Zarząd Główny Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Spożywczego i Cukierniczego, który był stroną wymienionego układu pracy, zajął w piśmie z dnia 2.VI.1977 r. analogiczne stanowisko. W konkretnej sytuacji pismo to ma charakter wykładni autentycznej art. 70 ust. 3 zbiorowego układu pracy przemysłu mięsnego z dnia 26 grudnia 1974 r. Wreszcie nadmienić należy, że w wyroku z dnia 24.IV.1978 r., I PRN 32/78 Sąd Najwyższy zajął takie samo stanowisko. Wobec więc uzasadnionych zarzutów rewizji nadzwyczajnej, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie wnioskodawczyni (art. 422 k.p.c. w związku z art. 277 § 2 k.p.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 68art. 70 ust. 3art. 69 ust. 1art. 70 ust 3art. 3art. 70art. 68 ust. 2art. 422 KPCart. 277 § 2 KP§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.