I PZP 62/76

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Rafacz-Krzyżanowska. Sędziowie: T. Szymanek, Z. Stypułkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL w sprawie z wniosku Janiny M. przeciwko Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Ł. o dodatek za staż pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 30 października 1976 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych."Czy pracownik, który w roku 1973 przeszedł z zakładu przemysłu lekkiego do pracy w przedsiębiorstwie zgrupowanym w resorcie gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, w którym to resorcie dodatki za staż pracy wprowadzone zostały protokołem dodatkowym z dnia 25 kwietnia 1959 r. do układu zbiorowego pracy, a następnie od 1 października 1974 r. na mocy protokołu dodatkowego do u.z.p. z dnia 22 sierpnia 1974 r. - załącznik nr 5 § 1 pkt 3 - zaostrzone zostały kryteria przyznawania dodatku za staż pracy w ten sposób, że do okresu pracy wymaganego do nabycia uprawnień do tego dodatku zalicza się tylko okresy pracy w jednostkach organizacyjnych gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, nabywa uprawnienie do zaliczenia mu do stażu pracy w przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej okresów pracy w zakładach przemysłu lekkiego, skoro obecnie (począwszy od 1 sierpnia 1976 r.) w przemyśle lekkim obowiązują już przepisy o dodatkach za staż pracy?"powziął następującą uchwałę:Pracownik zatrudniony w zakładach gospodarki komunalnej, który przed wejściem w życie protokołu dodatkowego z dnia 22 sierpnia 1974 r. (załącznik nr 5) do układu zbiorowego pracy dla pracowników tych zakładów z dnia 25 kwietnia 1959 r. nie nabył prawa do dodatku za staż pracy na podstawie poprzednio obowiązujących postanowień układowych (§ 52 u.z.p. w związku z protokołem dodatkowym z dnia 25 kwietnia 1959 r.), nabywa prawo do tego dodatku wedle zasad przewidzianych w powołanym protokole dodatkowym z dnia 22 sierpnia 1974 r. (§ 1 pkt 3). Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni zatrudniona była w przedsiębiorstwach przemysłu lekkiego w okresie od 7.VI.1966 r. do 17.IV.1973 r. Na mocy porozumienia miedzy zakładami pracy przeszła do pracy w pozwanym Przedsiębiorstwie, stanowiącym jednostkę organizacyjną resortu gospodarki komunalnej. W resorcie tym obowiązywały przepisy o dodatku za staż pracy zezwalające na zaliczenie do stażu pracy okresów pracy w innych zakładach, jeżeli pracownik zachował ciągłość pracy i jeśli te poprzednie zakłady wypłacały swym pracownikom dodatek za staż pracy (§ 52 układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej z dnia 25 kwietnia 1959 r. w związku z protokołem dodatkowym z tejże daty). Wnioskodawczyni nie zaliczano wówczas okresów pracy w przedsiębiorstwach przemysłu lekkiego, gdyż nie obowiązywały w tym resorcie przepisy o dodatku za staż pracy. Ukazały się one dopiero w 1976 r. z mocą obowiązującą od dnia 1 lipca 1976 r. W związku z tym, wnioskodawczyni wystąpiła o zaliczenie jej okresów pracy w zakładach przemysłu lekkiego do okresu pracy w pozwanym zakładzie.Zakładowa Komisja Rozjemcza oddaliła żądanie wnioskodawczyni, gdyż od 1974 r. w resorcie gospodarki komunalnej obowiązują postanowienia układowe, wedle których do stażu pracy uprawniającego do nabycia uprawnień do dodatku za ten staż mogą być zaliczane tylko okresy poprzedniego zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych gospodarki komunalnej (załącznik nr 5 do protokołu dodatkowego z dnia 22 sierpnia 1974 r. do u.z.p. z dnia 25 kwietnia 1959 r.). Wnioskodawczyni odwołała się od tego orzeczenia do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który przedstawił Sądowi Najwyższemu przytoczone w uchwale zagadnienia prawne budzące poważne wątpliwości (art. 66 § 1 kodeksu pracy).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Należy podzielić pogląd wyrażony w sprawie przez Centralną Radę Związków Zawodowych (art. 63 k.p.c.), wedle którego przepisy o wypłacaniu dodatków za wysługę lat nie mogą być tłumaczone z uwzględnieniem wykładni rozszerzającej, gdyż prowadziłoby to do zniweczenia celów społeczno-ekonomicznych tych przepisów. Wprowadzane bowiem w poszczególnych branżach i resortach dodatki za wysługę lat mają na celu stabilizację kadr pracowniczych w zakładach pracy.Z tych względów w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie zachodzą okoliczności uzasadniające zaliczenie wnioskodawczyni do okresu uprawniającego do otrzymania dodatku za wysługę lat, przysługującego z mocy przepisów układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej, okresu poprzedniego zatrudnienia. W dacie bowiem podjęcia przez nich zatrudnienia w pozwanym przedsiębiorstwie - należącym, do resortu gospodarki komunalnej - w zakładach pracy resortu przemysłu lekkiego, w którym była poprzednio zatrudniona, nie obowiązywały przepisy o wypłacaniu dodatków za staż pracy. Przepisy takie zostały wprowadzone dopiero z dniem 1 lipca 1976 r. W okresie poprzedzającym wprowadzenie w zakładach przemysłu lekkiego wymienionych dodatków uległy w 1974 r. zmianie przepisy układu zbiorowego pracy dla pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej w ten sposób, że do okresu pracy, od którego zależy nabycie prawa do dodatku za wysługę lat lub ustalenie jego wymiaru wlicza się tylko okres poprzedniego zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych gospodarki komunalnej (załącznik nr 5 do protokołu dodatkowego z dnia 22 sierpnia 1974 r. do u.z.p. z dnia 25 kwietnia 1959 r.).W sytuacji wnioskodawczyni nie może mieć więc zastosowania powołany w pytaniu prawnym przepisu § 1 pkt 3 cytowanego załącznika nr 5 do protokołu dodatkowego z dnia 22 sierpnia 1974 r., wedle którego pracownicy zachowują nabyte - na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów - prawa do dodatku za staż pracy. W dacie bowiem zmiany zatrudnienia wnioskodawczyni nie posiadała nabytych uprawnień do dodatku za wysługę lat. Przepisy regulujące wypłacanie tych dodatków w zakładach resortu przemysłu lekkiego zostały wprowadzone w życie po odejściu wnioskodawczyni z zakładu tego resortu, natomiast w dacie ich wprowadzenia w zakładach pracy resortu gospodarki komunalnej obowiązywały już przepisy wyłączające możliwość wliczenia do okresu pracy uprawniającego do uzyskania dodatku za wysługę lat okresów zatrudnienia w zakładach pracy spoza resortu gospodarki komunalnej.Z tych względów udzielono odpowiedzi zawartej w uchwale.