I PRN 74/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN Z. Świeboda (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Wasilewski, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z wniosku Wandy S. przeciwko Pomorskiej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w S. o zaliczenie ciągłości pracy do wysługi lat na skutek rewizji nadzwyczajej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 18 lipca 1980 r.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie do ponownego rozpatrzenia.Uzasadnienie faktyczneWanda S. podjęła pracę w pozwanej Dyrekcji w dniu 15.VII.1964 r., a z dniem 5.X.1975 r. rozpoczęła pracę w Przedsiębiorstwie Budownictwa Kolejowego należącym do resortu komunikacji na zasadzie porozumienia między zakładami pracy. Z dniem 1.IX.1978 r. przeszła ponownie do pracy w pozwanej Dyrekcji na zasadzie porozumienia zakładów pracy. Ponieważ pozwana Dyrekcja odmówiła wnioskodawczyni zaliczenia do stażu pracy okresu zatrudnienia od dnia 15.VII.1964 r. do dnia 5.X.1975 r., Wanda S. wystąpiła do Zakładowej Komisji Rozjemczej, która uwzględniła wniosek. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie, rozpoznający sprawę na skutek odwołania pozwanej Dyrekcji, oddalił odwołanie. Sąd stanął na stanowisku, że wnioskodawczyni cały czas pracuje w resorcie komunikacji, zarówno bowiem pozwana Dyrekcja, jak i przedsiębiorstwo budowlane podlegają resortowi komunikacji.W rewizji nadzwyczajnej opartej na rażącym naruszeniu prawa, a w szczególności § 23 ust. 4 uchwały nr 184 Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1954 r. w sprawie stopni i odznak służbowych, umundurowania oraz dodatku za wysługę lat w resorcie Ministerstwa Kolei (M.P. Nr A-39, poz. 531 z późn. zm.) tudzież interesu PRL, Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz zmianę orzeczenia Zakładowej Komisji Rozjemczej i oddalenie wniosku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Według § 23 ust. 4 uchwały nr 184 Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1945 r. w sprawie stopni i odznak służbowych, umundurowania oraz dodatku za wysługę lat w resorcie Ministerstwa Kolei (M.P. Nr A-39, poz. 531 z późn. zm) - pracownicy, z którymi został rozwiązany stosunek służbowy (pracy), w razie ponownego zatrudnienia w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe" lub w innych jednostkach organizacyjnych resortu komunikacji, w których pracownicy objęci są przepisami dekretu z dnia 21 kwietnia 1954 r. o niektórych prawach i obowiązkach pracowników kolejowych, na stanowisku dającym prawo do dodatku za wysługę lat zachowują poprzedni staż pracy, jeżeli przerwa w pracy w wymienionych jednostkach nie trwała dłużej niż 3 miesiące.Dekret z dnia 21 kwietnia 1954 r. o niektórych prawach i obowiązkach pracowników kolejowych (Dz.U. Nr 16, poz. 59) został uchylony (art. IV § 1 pkt 13 przep.wprow.k.p.), a w jego miejsce wydane zostało na podstawie art. 298 k.p. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. o prawach i obowiązkach pracowników kolejowych (Dz. U. Nr 51, poz. 327 ze zm.). Paragraf 1 wymienionego rozporządzenia, określając zakres jego stosowania, nie wymienia pracowników zatrudnionych w przedsiębiorstwach budownictwa kolejowego. Mogłoby to oznaczać, że w razie przerwy w pracy pracownika trwającej powyżej 3 miesięcy spowodowanej podjęciem zatrudnienia w innym przedsiębiorstwie niż wymienione w § 1 wspomnianego rozporządzenia, ale nawet należące do resortu komunikacji - jak w przypadku wnioskodawczyni - nie zaliczałoby się do ciągłości pracy uprawniającej do dodatku za wysługę lat poprzedniego okresu zatrudnienia.Jednakże z § 19 ust. 1 i § 14 ust. 1 uchwały nr 184 Rady Ministrów wynika, iż dodatek za wysługę lat należy się pracownikom przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" oraz przedsiębiorstw wyodrębnionych po roku 1945 z przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", a pozostającym w resorcie komunikacji. W ust. 2 i 3 § 19 uchwały nr 184 zaś wprowadza się zróżnicowanie dodatku za wysługę lat w zależności od stosowania lub niestosowania w stosunku do pracownika kolejowego systemu płac.Z powyższego można zatem wyprowadzić wniosek, że wynosząca powyżej 3 miesiące przerwa w pracy w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe" na skutek zatrudnienia pracownika w przedsiębiorstwie wyodrębnionym po roku 1945 z przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", a pozostającym w resorcie komunikacji nie pozbawia tego pracownika prawa do zaliczenia poprzedniego okresu pracy w przedsiębiorstwie "Polskie Koleje Państwowe" do stażu pracy uprawniającego do dodatku za wysługę lat. Przedstawione stanowisko wzmacnia wyjaśnienie zawarte w okólniku Ministerstwa Komunikacji nr CP-1/79 z dnia 10 marca 1979 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania przy przyznawaniu i wypłacaniu dodatku za wysługę lat pracownikom przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. Urz. Min. Kom. Nr 6, poz. 30), wedle którego ogólny staż pracy dający prawo do dodatku ustala się przez zsumowanie okresów pracy m.in. w przedsiębiorstwach wyodrębnionych po 1945 r. z przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe", a pozostających w resorcie komunikacji.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie wyjaśnił, czy Przedsiębiorstwo Budownictwa Kolejowego, w którym wnioskodawczyni pracowała w okresie od dnia 5.X.1975 r. do dnia 1.IX.1978 r., jest przedsiębiorstwem wyodrębnionym po roku 1945 z przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe". Dopiero w razie pozytywnego ustalenia można by zaliczyć do stażu pracy wnioskodawczyni okres od dnia 15.VII.1964 r. do dnia 5.X.1975 r.Skoro Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rażąco naruszył wskazany w rewizji nadzwyczajnej przepis prawa, a także art. 55 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych, przeto Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 277 § 2 k.p. i art. 422 § 2 k.p.c.). Upływ zaś terminu do wniesienia rewizji nadzwyczajnej nie stoi na przeszkodzie jej uwzględnieniu, jeśli zaskarżony wyrok narusza również interes PRL polegający na wypłacaniu każdego miesiąca z funduszu państwowego nienależnych pieniędzy (art. 421 § 2 k.p.c.).