I PZP 52/77
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1978-02-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała konferencji samorządu robotniczego zobowiązująca do stosowania podwyżek wynagrodzenia zasadniczego pracownikom odchodzącym na emeryturę o jedną kategorię zaszeregowania w ostatnim roku pracy może stanowić podstawę do żądania przez pracownika podwyżki wynagrodzenia?Ratio decidendi
Uchwała konferencji samorządu robotniczego w sprawie stosowania w przedsiębiorstwie określonej polityki płac, polegającej na podwyższeniu każdemu pracownikowi o długoletnim stażu pracy wynagrodzenia zasadniczego o jedną kategorię przewidzianą w układzie zbiorowym pracy w ostatnim roku poprzedzającym uzyskanie uprawnień emerytalnych, nie stanowi dla pracowników podmiotowego prawa do żądania wynagrodzenia w wysokości określonej wymienioną uchwałą. Uchwała taka wytycza kierunek polityki płacowej, ale nie ogranicza kierownika zakładu pracy w jego uprawnieniach do jednoosobowego dokonywania czynności prawnych w sferze stosunku pracy.Stan faktyczny
Pracownik dochodził od zakładu pracy zasądzenia kwoty tytułem wynagrodzenia za pracę, wywodząc swoje uprawnienie z uchwały Konferencji Samorządu Robotniczego z dnia 22 października 1975 r. Uchwała ta przewidywała podwyższenie wynagrodzenia zasadniczego każdemu pracownikowi o długoletnim stażu pracy o jedną kategorię zaszeregowania w ostatnim roku przed przejściem na emeryturę. Pracownik argumentował, że w zakładzie przyjęto praktykę przyznawania dodatku do wynagrodzenia przed emeryturą, co umożliwiało skorzystanie z dobrodziejstwa uchwały.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na zagadnienie prawne, stwierdzając, że uchwała konferencji samorządu robotniczego nie stanowi podstawy do żądania przez pracownika podwyżki wynagrodzenia.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN Z. Świeboda. Sędziowie SN: S. Perestaj, K. Zieliński (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Dłużniewskiej, w sprawie z wniosku Kazimierza S. przeciwko Zakładom Przemysłu Tłuszczowego im. gen. W. w G. o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym dnia 22 lutego 1978 r. zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni postanowieniem z dnia 20 września 1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych"Czy w świetle art. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 16 pkt 8 ustawy z dnia 10 grudnia 1958 r. o samorządzie robotniczym (Dz. U. Nr 11, poz. 39) Konferencja Samorządu Robotniczego władna jest podjąć uchwałę zobowiązującą do stosowania podwyżek wynagrodzenia zasadniczego każdego pracownika odchodzącego na emeryturę o jedną kategorię zaszeregowania osobistego w okresie ostatniego roku pracy i czy tej treści uchwała może stanowić podstawę do żądania podwyżki wynagrodzenia przez pracownika?"udzielił następującej odpowiedzi:Uchwała konferencji samorządu robotniczego w sprawie stosowania w przedsiębiorstwie określonej polityki płac, polegającej na podwyższeniu każdemu pracownikowi o długoletnim stażu pracy wynagrodzenia zasadniczego o jedną kategorię przewidzianą w układzie zbiorowym pracy w ostatnim roku poprzedzającym uzyskanie uprawnień emerytalnych, nie stanowi dla pracowników podmiotowego prawa żądania wynagrodzenia w wysokości określonej wymienioną uchwałą. Uzasadnienie faktyczneObjęte sentencją zagadnienie prawne wynikło na tle następującego stanu prawnego:Wnioskodawca, były pracownik pozwanych Zakładów, żądał zasądzenia na jego rzecz od tych Zakładów kwoty 12.000 zł tytułem wynagrodzenia za pracę. Wnioskodawca wywodzi swe uprawnienie z uchwały Konferencji Samorządu Robotniczego pozwanych Zakładów z dnia 22 października 1975 r. w sprawie stosowania w przedsiębiorstwie praktyki podwyższania każdemu pracownikowi o długoletnim stażu pracy wynagrodzenia zasadniczego o jedną kategorię w ostatnim roku pracy przed uzyskaniem uprawnień emerytalnych.Wnioskodawca wyjaśnił, że wprawdzie posiadał on najwyższą kategorię (grupę) uposażenia przewidzianą w układzie zbiorowym pracy dla zajmowanego przez niego stanowiska, to jednak obecnie przyjęta została w pozwanych Zakładach praktyka przyznawania przed przejściem na emeryturę 10% do 20% dodatku do wynagrodzenia, co umożliwia pracownikom skorzystanie z dobrodziejstwa uchwały.Wątpliwości Okręgowego Sądu dotyczą legalności uchwały Konferencji Samorządu Robotniczego pozwanych Zakładów mającej następującą treść: "stosować podwyższenie wynagrodzenia zasadniczego każdego pracownika odchodzącego na emeryturę o jedną kategorię zaszeregowania osobistego w okresie ostatniego roku pracy. Jako terminy przeszeregowania ustala się dzień 1 stycznia i dzień 1 sierpnia każdego roku (uchwała Rady Ministrów z dnia 4 kwietnia 1975 r. M.P. Nr 12, poz. 75)." Warunkiem uzyskania przeszeregowania jest przepracowanie minimum okresu 20 lat ustalonych według zasad jak przy przyznawaniu dodatku za wieloletnią i nieprzerwaną pracę. Wprowadzenie powyższej uchwały ustala się od dnia 1 sierpnia 1975 r.Konferencja samorządu robotniczego w ramach uprawnień przysługujących jej z mocy ustawy z dnia 10 grudnia 1958 r. o samorządzie robotniczym (Dz. U. Nr 11, poz. 39) władna jest podejmować uchwały zalecające kierownikowi zakładu pracy stosowania określonej polityki płac do pracowników, np. o długoletnim stażu pracy, w okresie poprzedzającym ich przejście na emeryturę.Uchwała taka jest wyrazem współudziału załogi z kierownictwem zakładu pracy w realizacji zadań dotyczących zaspokajania bytowych, socjalnych i kulturalnych potrzeb pracowniczych (art. 20 § 1 k.p.).W tym też znaczeniu należy rozumieć podjętą uchwałę przez Konferencję Samorządu Robotniczego pozwanych Zakładów.Wymieniona uchwała nie przekreśla jednak struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa opartej na jednoosobowym kierownictwie w procesie zarządzania przedsiębiorstwem (art. 4 i 23 k.p.).Zalecenia uchwały w zakresie stosowania określonej polityki płac w przedsiębiorstwie, adresowane do kierownika zakładu pracy, są dla niego wiążące, jednakże nie stanowią dla pracowników podmiotowego prawa do żądania w konkretnym przypadku przyznania im wynagrodzenia w określonej wysokości.Uchwała samorządu robotniczego wytyczająca kierunek polityki płacowej w przedsiębiorstwie nie może ograniczyć kierownika zakładu pracy w jego uprawnieniach do jednoosobowego dokonywania czynności prawnych w sferze pracowniczego stosunku pracy i kształtowania jego treści w indywidualnej umowie o pracę.Dopiero skonkretyzowanie zaleceń konferencji samorządu robotniczego, wynikających z przyjętej uchwały w zakresie wewnątrzzakładowej polityki płac w indywidualnej umowie o pracę, nadaje określonemu wynagrodzeniu w takiej umowie charakter roszczeniowy.Rozważania powyższe uzasadniają udzielenie odpowiedzi na przedstawione pytanie ujęte w sentencji uchwały.
Powiązane orzeczenia
- I PZP 35/95 1996-01-18Czy zarządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 lipca 1992 r. mogło uchylić dotychczasowy system wynagradzania pracowników Zarządu Gospodarki Komunalnej, wprowadzony porozumieniem z dnia 2 września 1991 r.,…
- I PK 110/16 2017-03-16Czy porozumienie zmieniające umowę o pracę, na mocy którego pracownik zostaje pozbawiony odprawy emerytalnej przewidzianej w zakładowym układzie zbiorowym pracy, jest ważne, jeśli pracownikowi przysługują inne, potencjal…
- I PK 33/10 2010-06-29Czy pracownikowi, który nabył prawo do emerytury po rozwiązaniu stosunku pracy, przysługuje odprawa emerytalna na podstawie zakładowego układu zbiorowego pracy lub przepisów powszechnie obowiązujących?
- I CR 889/57 1958-05-14Czy postanowienia indywidualnej umowy o pracę dotyczące wysokości wynagrodzenia, które są korzystniejsze dla pracownika niż postanowienia układu zbiorowego pracy, są ważne?
- I PK 257/02 2003-05-06Czy pracownikowi, który rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron w celu uzyskania świadczenia przedemerytalnego, przysługuje odprawa emerytalna obliczona według regulaminu wynagradzania obowiązującego przed zm…
Powołane przepisy
art. 66art. 1 pkt 1art. 16 pkt 8art. 20 § 1 KPart. 4§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026.