I USK 49/22

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-07-27

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo strony niebędącej profesjonalnym pełnomocnikiem, sporządzone osobiście i zatytułowane w sposób ogólny, może być traktowane jako skarga kasacyjna lub wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Sądem Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę, ponieważ pismo ubezpieczonego z dnia 14 grudnia 2021 r. nie spełniało wymogów formalnych skargi kasacyjnej ani skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Skargi te wymagają sporządzenia i wniesienia przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) ze względu na tzw. przymus adwokacko-radcowski. Pismo sporządzone osobiście przez stronę, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu, a nie uzupełnieniu braków formalnych.
Stan faktyczny
Ubezpieczony J. L. dochodził wyższego jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy niż przyznane przez ZUS i utrzymane w mocy przez sądy niższych instancji. Po wyroku Sądu Okręgowego oddalającym jego apelację, ubezpieczony skierował do Sądu Najwyższego pismo z 14 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy, po udzieleniu ubezpieczonemu wyjaśnień dotyczących możliwości wniesienia środków zaskarżenia i wymogu posiadania profesjonalnego pełnomocnika, wezwał go do sprecyzowania, czy jego pismo należy traktować jako wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ubezpieczony nie odpowiedział na wezwanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I USK 49/22 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania J. L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 lipca 2022 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 13 września 2021 r., sygn. akt IV Ua […], odrzuca skargę. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z 13 września 2021 r. oddalił apelację ubezpieczonego J. L. od wyroku Sądu Rejonowego w C. z 18 marca 2021 r., który oddalił jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 20 lutego 2020 r., przyznającej ubezpieczonemu prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z 24 września 2018 r. w wysokości 11.921 zł za 13% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. W sprawie ubezpieczony dochodził przyznania wyższego odszkodowania. Sąd powszechny na podstawie opinii biegłego rozstrzygnął, że uszczerbek na zdrowiu wynosi 13%. Ubezpieczony za pośrednictwem Sądu Okręgowego w C. skierował do Sądu Najwyższego pismo z 14 grudnia 2021 r. 2 Przewodnicząca I Wydziału w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pismem z 2 marca 2022 r. wyjaśniła J. L., że: 1) od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 13 września 2021 r. w sprawie IV Ua […]mogą przysługiwać ubezpieczonemu (ewentualnie, zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego) dwa nadzwyczajne środki zaskarżenia: albo skarga kasacyjna, albo skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (alternatywnie, w zależności od przyjętych założeń procesowych); 2) obydwie te skargi (skargę kasacyjną albo skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia) może wnieść w imieniu ubezpieczonego tylko i wyłącznie profesjonalny pełnomocnik - adwokat lub radca prawny (art. 871 k.p.c.); 3) ubezpieczony nie może wnieść do Sądu Najwyższego osobiście sporządzonego środka zaskarżenia ze względu na przymus adwokacko-radcowski; osobiście sporządzony środek zaskarżenia będzie podlegał odrzuceniu a wszystkie inne pisma procesowe zwrotowi (art. 130 § 5 k.p.c. w związku z art. 871 k.p.c.); 4) w celu wniesienia skargi kasacyjnej albo skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia ubezpieczony może wystąpić do Sądu Okręgowego w C. z wnioskiem o ustanowienie dla ubezpieczonego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata albo radcy prawnego do wniesienia środka zaskarżenia od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w C. z 13 września 2021 r.; 5) Kodeksowi postępowania cywilnego nie jest znana „skarga administracyjna” od wyroku sądu ubezpieczeń społecznych drugiej instancji do Sądu Najwyższego; ewentualną „skargę administracyjną” ubezpieczony może wnieść do Prezesa Sądu Okręgowego w C., Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] albo do Ministra Sprawiedliwości, ale nie do Sądu Najwyższego, który nie sprawuje nadzoru administracyjnego nad sądami powszechnymi. W związku z tymi wyjaśnieniami, próbując ustalić, jakie są rzeczywiste intencje ubezpieczonego, Sąd Najwyższy skierował do ubezpieczonego pytanie - czy jego pismo z dnia 14 grudnia 2021 r., zatytułowane „Apelacja, skarga, odwołanie, prośba, wniosek, zażalenie, pozew”, należy traktować jako wniosek o ustanowienie dla ubezpieczonego pełnomocnika z urzędu, który w jego imieniu 3 wniesie do Sądu Najwyższego — za pośrednictwem Sądu Okręgowego w C. — odpowiedni (adekwatny do sytuacji procesowej) środek zaskarżenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ubezpieczony nie odpowiedział na pismo Sądu Najwyższego z 2 marca 2022 r. Nie ma zatem podstaw, aby pismo ubezpieczonego z 14 grudnia 2021 r. traktować jako wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Pismo ubezpieczonego nie spełnia warunków skargi kasacyjnej albo skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, gdyż są to kwalifikowane pisma procesowe, nie tylko ze względu na formę i treść, ale i to, że skargi te mogą być sporządzone i wniesione tylko i wyłącznie przez profesjonalnych pełnomocników procesowych. Sporządzenie skargi kasacyjnej „osobiście” przez stronę (z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego - art. 871 § 1 k.p.c.) nie podlega sanowaniu w trybie uzupełnienia braków i nie wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego. Skarga sporządzona osobiście przez stronę podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., a nie zwrotowi na podstawie art. 130 § 5 k.p. (por. choćby postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2020 r., I UZ 10/20 i odpowiednio z 23 czerwca 2022 r., I UZ 7/22). Sąd Najwyższy nie rozpoznaje „skarg administracyjnych”. Z tych przyczyn skarga ubezpieczonego została odrzucona. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 KPCart. 130 § 5 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 130 § 5 KP§ 5§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy