I UZ 48/06

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2007-02-22

Skład orzekający: Andrzej Wróbel, Beata Gudowska, Jerzy Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata podstawowa, o której mowa w art. 35 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. w kontekście skutków jej nieuiszczenia przez profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opłata podstawowa, określona w art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. W związku z tym, nieuiszczenie tej opłaty przez profesjonalnego pełnomocnika skutkuje odrzuceniem środka zaskarżenia bez wezwania do jej uiszczenia, zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c.
Stan faktyczny
Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Skarga została wniesiona pod rządami nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i podlegała opłacie podstawowej. Skarga nie została opłacona, co skutkowało jej odrzuceniem przez Sąd Apelacyjny bez wezwania do uiszczenia opłaty. Pełnomocnik ubezpieczonego wniósł zażalenie, kwestionując zastosowanie art. 1302 § 3 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego, potwierdzając prawidłowość odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UZ 48/06 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z odwołania H. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 lutego 2007 r., zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 26 września 2006 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 26 września 2006 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonego H. P. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2006 r. w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskazując, że została wniesiona pod rządami obowiązującej od dnia 2 marca 2006 r. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398), a w związku z tym – zgodnie z art. 35 ustawy – podlega opłacie podstawowej w kwocie 30 złotych. Nieopłacenie skargi spowodowało jej odrzucenie – w myśl art. 1302 § 3 k.p.c. – bez wzywania pełnomocnika ubezpieczonej do uiszczenia opłaty. 2 W zażaleniu pełnomocnik ubezpieczonego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, podkreślił, że w art. 11 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zawarto rozłączny katalog opłat, dzieląc je na trzy rodzaje: opłaty stałe, stosunkowe i podstawowe. W skład opłat w wysokości stałej wchodzą wyłącznie opłaty stałe, natomiast nie jest opłatą stałą opłata podstawowa, w związku z czym art. 1302 § 3 k.p.c. nie ma zastosowania do pism podlegających opłacie podstawowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zważywszy, że jednym z celów nowej ustawy o kosztach sądowych oraz zmian wprowadzonych do kodeksu postępowania cywilnego w zakresie skutków niezachowania wymagań formalnych pism procesowych (m.in. art. 1302 i 1303 oraz art. 370, 3701, 3986 i 4246) było przyspieszenie i usprawnienie postępowania, nie ma żadnych argumentów dla twierdzenia, iż ustawodawca chciał wyłączyć sankcję przewidzianą w art. 1302 k.p.c. w odniesieniu do uchybień w zakresie uiszczenia przez zawodowych pełnomocników opłaty podstawowej, której wysokość jest stała. W uchwale z dnie 21 listopada 2006 r., III CZP 109/06 (Biuletyn Sądu Najwyższego 2006 nr 11, s. 13), Sąd Najwyższy, używając argumentów seman-tycznych i logicznych uznał za oczywiste, że opłata „w wysokości stałej” to opłata wyrażona wielkością o niezmiennej (niezmieniającej się) wartości, określonej w sposób arytmetyczny jest opłatą o stałej wysokości i stwierdził, że opłata podstawowa określona w art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych jest opłatą w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c. (por. także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 23/06 i z dnia 2 czerwca 2006 r., II UZ 14/06, niepublikowane). W konsekwencji należy uznać, że wezwanie do uiszczenia opłaty, której wysokość wynika z przepisu (jest określona kwotowo lub stosunkowo) kieruje się tylko do strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego (art. 130 § 1 k.p.c.), natomiast profesjonalny pełnomocnik ma obowiązek jej uiszczenia bez wezwania. Podnieść trzeba także, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 22 lutego 2006 r., III CZP 6/06 (Biuletyn Sądu Najwyższego 2006 nr 3 2, s. 5), że prawodawca, nakładając na profesjonalnych pełnomocników zaostrzone wymagania w zakresie spełniania stawianych przez ustawę wymagań formalnych oraz oczekując od nich spełniania wysokich standardów zawodowych, za elementarne zadanie warsztatowe uznaje prawidłowe od strony formalnej sporządzanie pism procesowych, w tym środków odwoławczych i środków zaskarżenia, oraz uiszczanie należnych, określonych przez ustawę opłat. Pogląd ten Sąd Najwyższy podtrzymał w uchwale z dnia 26 września 2006 r., II UZP 11/06 (BSN 2006 nr 9 s. 15) stwierdzając, że art. 1302 § 3 k.p.c. stosuje się do środków odwoławczych i środków zaskarżenia podlegających opłacie podstawowej, o której mowa w art. 35 i 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji (39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 35art. 1302 § 3 KPCart. 11art. 1302art. 370art. 1302 KPCart. 14 ust. 3art. 130 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy