II PO 7/65

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1965-10-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu, oparty jedynie na przypuszczeniu o braku bezstronności z uwagi na fakt, że powód był w przeszłości sędzią tego sądu, spełnia wymogi formalne i merytoryczne do uwzględnienia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego, uznając go za bezpodstawny. Strona wnioskująca o wyłączenie sędziego lub sądu musi wskazać konkretne fakty uprawdopodabniające istnienie stosunku osobistego, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności. Gołosłowne przypuszczenie o braku obiektywności, nawet w sytuacji gdy powód był w przeszłości sędzią danego sądu, nie stanowi wystarczającej podstawy do wyłączenia.
Stan faktyczny
Pozwany Związek Bojowników o Wolność i Demokrację złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w W. w sprawie o odszkodowanie przeciwko niemu. Jako podstawę wniosku podano fakt, że powód w latach 1954-1962 był sędzią w tym Sądzie, co miało rzekomo świadczyć o braku bezstronności wszystkich sędziów. Pozwany nie sprecyzował zarzutów pod adresem poszczególnych sędziów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w W.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN M. Piekarski.Sędziowie: W. Glabisz (spraw.), M. Wilewski.Protokolant: Z. Kowalska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 8 października 1965 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Tadeusza P. przeciwko Związkowi Bojowników o Wolność i Demokrację o odszkodowanie na skutek wniosku pozwanego o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w W. i wyznaczenie nowego Sądupostanawia:wniosek oddalić.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 49 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego.Przepis ten - mimo zmian natury redakcyjnej - odpowiada treści art. 50 § 1 k.p.c. obowiązującego do dnia 1.I.1965 r. Nadal więc zachowały aktualność judykatura i doktryna dotyczące wyłączenia sędziego na wniosek strony, a w szczególności orzecz. SN z dnia 21.XI.1957 r., I CO 27/57 (OSP 5/1958, poz. 141), aprobowane przez prof. Siedleckiego (PiP Nr 1/1959 r., str. 120 in fine) oraz z dnia 10.XI.1958 r. 3 CO 20/58 (OSP 7-8/1959, poz. 208).Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów danego sądu jest w istocie równoznaczny z wnioskiem o wyłączenie sądu. Wyłączenie sądu miałoby więc miejsce wówczas, gdyby między jedną stroną lub jej przedstawicielem a wszystkimi sędziami danego sądu zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności każdego z nich.Żądając wyłączenia sędziego, strona musi wskazać imiennie, kogo wniosek dotyczy i ma podać okoliczności uprawdopodobniające przyczyny wyłączenia (art. 50 § 1 k.p.c.).Wniosek nie odpowiadający tym wymaganiom podlega oddaleniu jako nieuzasadniony. Wnioskodawca powinien bowiem wskazać konkretne fakty, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (ów). Twierdzenie natomiast, że sędzia nie będzie obiektywny i dlatego powinien być wyłączony, nie uzasadnia oczywiście wniosku.Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, że między jedną ze stron lub jej przedstawicielem a sędzią, którego wyłączeń się domaga, zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że celowe jest jego wyłączenie od udziału w sprawie. Dopiero wtedy sąd zażąda od sędziego wyjaśnień zgodnie z art. 52 § 2 k.p.c.W świetle powyższych wyjaśnień wniosek pozwanego Związku o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Wojewódzkiego w W. jest bezpodstawny.Nie zachodzi bowiem żadna z przesłanek określonych w art. 48 i 49 k.p.c. W szczególności przesłanką taką nie jest gołosłowne przypuszczenie pozwanego Związku, że wszyscy sędziowie Sądu Wojewódzkiego nie będą bezstronni dlatego, że powód był swego czasu (od 1954 r. do 30.VI.1962 r.) sędzią w tym Sądzie. Pozwany Związek nie skonkretyzował też swych zarzutów pod adresem poszczególnych sędziów Sądu Wojewódzkiego w Opolu i dlatego nie na potrzeby ani nawet możliwości żądania od nich wyjaśnień, o których mowa w art. 52 § 2 k.p.c.Z tych też względów Sąd Najwyższy oddalił wniosek.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 49 KPCart. 50 § 1 KPCart. 52 § 2 KPCart. 48§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026.