II UKN 290/98

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1998-11-06

Skład orzekający: Teresa Romer

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niezgłoszenie przez pracownika pracodawcy w sposób niezwłoczny wypadku przy pracy, którego skutki ujawniły się w okresie późniejszym, uzasadnia odmowę uznania zdarzenia za wypadek przy pracy?
Ratio decidendi
Niezgłoszenie przez pracownika pracodawcy w sposób niezwłoczny wypadku przy pracy, którego skutki ujawniły się w okresie późniejszym, nie uzasadnia odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy ma na celu usprawnienie postępowania powypadkowego u pracodawcy i ułatwienie dowodzenia okoliczności i przyczyn wypadku, a samo niedokonanie zgłoszenia nie powoduje negatywnych dla pracownika następstw w postaci nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy.
Stan faktyczny
Powódka doznała urazu lewego łokcia podczas przenoszenia firan w miejscu pracy. Zbagatelizowała uraz, ale później przeszła na zwolnienie lekarskie i wystąpiła o sporządzenie protokołu powypadkowego po kilku miesiącach od zdarzenia. Sądy obu instancji uznały zdarzenie za wypadek przy pracy, co zostało zaskarżone kasacją przez pracodawcę, który zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu dotyczącego niezwłocznego zgłoszenia wypadku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 6 listopada 1998 r. II UKN 290/98 Niezgłoszenie pracodawcy w sposób niezwłoczny wypadku przez posz-kodowanego pracownika nie uzasadnia odmowy uznania zdarzenia za wypadek przy pracy (§ 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, Dz.U. Nr 37, poz. 160 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świad-czeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Przewodniczący: SSN Teresa Romer, Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar (sprawoz-dawca), Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 1998 r. sprawy z powódz-twa Grażyny Ireny P. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowo-Usługo-wemu "R." Sp. z o.o. Joint Venture w S. o sprostowanie protokołu powypadkowego, na skutek kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej z dnia 12 lutego 1998 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 12 września 1997 r. [...] Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Cie-szynie sprostował protokół powypadkowy sporządzony przez Przedsiębiorstwo Pro-dukcyjno-Handlowo-Usługowe "R." w S., ustalając, że powódka Grażyna P. uległa w dniu 4 czerwca 1996 r. wypadkowi przy pracy. Sąd ustalił na podstawie przeprowa-dzonego postępowania dowodowego, że w dniu 4 czerwca 1996 r. powódka przeno-sząc firany doznała urazu lewego łokcia. Początkowo zbagatelizowała uraz, sądząc, że dolegliwości bólowe są jedynie przejściowe, ale ostatecznie przeszła na zwolnie-nie lekarskie, w dniu 28 października 1996 r. wystąpiła o sporządzenie protokołu wypadkowego. 2 Na podstawie zeznań świadków Sąd uznał, że przebieg zdarzenia był taki, jak przedstawiła go powódka, przyjmując w związku z tym, że zdarzenie nosi wszelkie cechy wypadku przy pracy w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 1983 r. Nr 30, poz. 144 ze zm.). Stanowisko to w pełni podzielił Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bielsku-Białej, który wyrokiem z dnia 12 lutego 1998 r. [...] oddalił apelację pozwanego, po uzupełnieniu materiału dowodowego o przesłuchanie świadków. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pozwany i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. Nr 37, poz. 160) "i bezzasadne przyjęcie, że powódka dopełniła obo-wiązku niezwłocznego zawiadomienia pracodawcy o wypadku przy pracy, co w kon-sekwencji miało istotny wpływ na treść wyroku", wniósł o jego zmianę i oddalenie powództwa względnie uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Według skarżącego pięciomiesięczna zwłoka w zgłoszeniu wypadku czyni niewiarygodnymi twierdzenia powódki, tym bardziej że wnioskowani przez nią świadkowie od 30 czerwca 1996 r. nie pracują w Przedsiębiorstwie, a w dniu "rzekomego wypadku" nie byli obecni w pracy. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji (w ramach wskazanych w niej podstaw i wniosków), a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. Jedyną sprecyzowaną pods-tawą kasacji było naruszenie już nie obowiązującego (od 5 października 1998 r.) § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 1992 r. w sprawie ustalenia oko-liczności i przyczyn wypadków przy pracy. Rozporządzenie to ma wyraźnie procedu-ralny charakter, wynikający już z jego tytułu i zakresu przedmiotowego. Według jego § 3 ust. 1 (kasacja nie podała, który z czterech ustępów tego przepisu miał zostać naruszony), pracownik, który uległ wypadkowi, jeżeli stan jego zdrowia na to poz-wala, jest obowiązany zawiadomić niezwłocznie o wypadku swojego przełożonego. Jeżeli skutki wypadku ujawniły się w okresie późniejszym, pracownik jest obowiązany 3 zawiadomić swojego przełożonego niezwłocznie po ich ujawnieniu. Sformułowanie "niezwłocznie" - bez zbędnej zwłoki - nie oznacza "natychmiast", nadto zaś samo niedokonanie zgłoszenia nie powoduje negatywnych dla pracownika następstw, w tym zwłaszcza skutku w postaci nieuznania zdarzenia za wypadek przy pracy - co zdaje się chce zasugerować kasacja. Przepis ten ma na celu usprawnienie postę-powania powypadkowego u pracodawcy i ułatwienie w dowodzeniu jego (wypadku) okoliczności i przyczyn wypadku. W okolicznościach sprawy, niezgłoszenie urazu niezwłocznie po jego doznaniu jest w pełni zrozumiałe, gdy się weźmie pod uwagę, że dolegliwości bólowe mogły mieć charakter przemijający. Trzeba też powtórzyć za cytowanym § 3 ust. 1 rozporządzenia, że niezwłoczne zawiadomienie przełożonego o wypadku jest obowiązkiem pracownika, ale może też nastąpić dopiero po ujawnie-niu się skutków wypadku, a niezachowanie tego obowiązku, nie daje podstaw do zanegowania wystąpienia wypadku przy pracy. Podzielając więc w tej mierze stanowisko Sądu Wojewódzkiego i uznając, że kasacja nie ma usprawiedliwionych podstaw, orzeczono jak w sentencji po myśli art. 39312 KPC. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 6 ust. 1art. 39311 KPCart. 39312 KPC.§ 3 ust. 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy