II URN 25/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Filcek.Sędziowie SN: Z. Świeboda, K. Zieliński (spraw.).Protokolant: Z. Zakrzewska.Prokurator Prokuratury Generalnej PRL: W. Grochola.SentencjaSąd Najwyższy Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 1979 r. sprawy z wniosku Stefana S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o rentę inwalidy wojennego, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 13 stycznia 1977 r.,uchyla zaskarżone orzeczenie, jak również poprzedzającą je decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. z dnia 1 grudnia 1976 r. i sprawę przekazuje temu Oddziałowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWnioskiem z dnia 23 listopada 1976 r., skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w G., wnioskodawca Stefan S. domagał się przyznania prawa do renty inwalidzkiej przewidzianej na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych (Dz. U. Nr 34, poz. 186). Do wniosku dołączył zaświadczenie wydane przez Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w G., z którego wynikało, że jako członek tej organizacji posiada prawo do korzystania ze świadczeń przewidzianych w powołanej ustawie z tytułu uradzenia się i pobytu w więzieniu berlińskim w okresie okupacji hitlerowskiej. Do wniosku dołączył także zaświadczenie Poradni ZBOWiD przy Zespole Opieki Zdrowotnej Nr 1 w G. stwierdzające istnienie u niego szeregu schorzeń nie rokujących wyleczenia.Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 1 grudnia 1976 r. załatwił wniosek odmownie na tej podstawie, że renta inwalidzka przewidziana dla więźniów obozów koncentracyjnych nie dotyczy osób przebywających w hitlerowskich więzieniach.Decyzja ta została zatwierdzona orzeczeniem Rady Nadzorczej z dnia 18 stycznia 1977 r. Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wniósł w rewizji nadzwyczajnej o uchylenie orzeczenia Rady Nadzorczej zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa, a w szczególności art. 1 i 13 wymienionej ustawy z dnia 23 października 1975 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z art. 1 ustawy kombatanckiej za więźniów obozów koncentracyjnych uważa się również osoby prześladowane w hitlerowskich więzieniach, o ile przyczyną tych prześladowań były względy polityczne, narodowościowe lub ideologiczne. W myśl bowiem art. 13 ustawy użyte w niej określenie "kombatanci i więźniowie obozów koncentracyjnych" oznacza osoby, o których mowa w art. 1.W tym stanie rzeczy niepowtórzenie w art. 4 ust. 2 ustawy określenia zawartego w art. 1 ustawy "w tym prześladowanym w hitlerowskich więzieniach" nie może uzasadniać wniosku, iż osoby te - prześladowane z tych samych względów co więźniowie obozów koncentracyjnych - zostały pozbawione uprawnień do renty kombatanckiej.Z zestawienia treści art. 1 i 13 ustawy wynika bowiem, że wszystkie osoby, które w okresie okupacji hitlerowskiej znalazły się w obozach koncentracyjnych lub więzieniach hitlerowskich w powodów politycznych, narodowościowych lub ideologicznych, należy traktować jednakowo.Jak wynika z akt niniejszej sprawy i co przesądza wspomniane zaświadczenie ZBOWiD, matka wnioskodawcy została osadzona w więzieniu berlińskim jako więźniarka polityczna i po krótkim pobycie w tym więzieniu, podczas którego urodziła wnioskodawcę, została osadzona na pobyt bezterminowy w obozie koncentracyjnym Ravensbrück. Zdaniem Zespołu Opieki Zdrowotnej w G., urodzenie się wnioskodawcy w więzieniu i 6-miesięczny w nim pobyt spowodowały określone w zaświadczeniu schorzenia psychiczne trwające do obecnej chwili. W postępowaniu rentowym zachodziła więc potrzeba poczynienia ustalenia, czy schorzenia te rzeczywiście istnieją, czy wiążą się one z urodzeniem i pobytem w więzieniu oraz czy uzasadniają zaliczenie wnioskodawcy do jednej z grup inwalidów.Zaskarżone orzeczenie, niezależnie od rażącego naruszenia prawa, narusza także interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej związany z ochroną osób prześladowanych w obozach koncentracyjnych i więzieniach hitlerowskich oraz zagwarantowaniem im odpowiednich świadczeń z ubezpieczenia społecznego.Z tych przyczyn i z mocy art. 422 § 2 k.p.c. w związku z art. 275 k.p. oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. o zmianach właściwości w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, rent zaopatrzeń i opieki społecznej (Dz. U. Nr 20, poz. 119 i z 1972 r Nr 11, poz. 81), w brzmieniu nadanym art. 96 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 z późn. zm.), Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.