II URN 81/81

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN: A. Szczurzewski.Sędziowie SN: Z. Świeboda, T. Szymanek.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 29 września 1981 r. sprawy z wniosku Z. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o podstawę wymiaru zasiłku chorobowego na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 17 czerwca 1980 r., sygn. akt (...):uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w W. - Inspektorat w P. odmówił wnioskodawczyni, członkowi Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w O. doliczenia rocznej premii do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.W uzasadnieniu decyzji organ ten wyraził pogląd, że członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych, zatrudnieni jako kadra kierownicza, nie mają prawa do wliczenia rocznej premii do podstawy wymiaru zasiłków chorobowych.Z tych samych przyczyn Rada Nadzorcza Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. orzeczeniem z dnia 23 maja 1979 r. zatwierdziła powyższą decyzję ZUS-u.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 sierpnia 1979 r. oddalił odwołanie wnioskodawczyni.W wyniku rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. do ponownego rozpatrzenia.Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił orzeczenie Rady Nadzorczej Oddziału ZUS w W. i doliczył do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należnego wnioskodawczyni 1/12 premii produkcyjnej za rok 1977. W uzasadnieniu zaś tego wyroku stwierdził, że wnioskodawczyni otrzymała premię produkcyjną za rok 1977 r.Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Minister Pracy, Płac i Spraw Socjalnych. Wymienionemu wyrokowi skarżący zarzucał rażące naruszenie art. 55 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń, społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 10, poz. 54) i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 października 1975 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki (Dz. U. Nr 35, poz. 193) oraz interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W konkluzji rewizji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania wnioskodawczyni od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 23 maja 1979 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Mimo wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 1980 r., Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie wyjaśnił sprawy do stanowczego rozstrzygnięcia spornego stosunku. Sąd ten oparł zaskarżone orzeczenie na treści pisma pozwanej Spółdzielni (…), informującego, że wysokość premii dla wnioskodawczyni kształtowała się w 1977 r. w kwocie 70.738 złotych i za rok 1978 w kwocie 51.813 złotych.Pismo to - zdaniem Sądu Najwyższego - nie dawało Sądowi podstawy do zmiany zaskarżonego orzeczenia i zaliczenia wnioskodawczyni do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego premii produkcyjnej za lata 1977 i 1978.W poprzednich wytycznych Sąd Najwyższy zalecił Okręgowemu Sądowi poczynienie ustaleń, czy wnioskodawczyni otrzymała premię produkcyjną za okres czasowej niezdolności do pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia, przy ustalaniu podstawy zasiłku chorobowego nie uwzględnia się takich składników wynagrodzenia, do których - w myśl obowiązujących przepisów - pracownik zachował prawo w okresie pobierania zasiłku (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 października 1975 r. w sprawie zasad obliczania zasiłków z ubezpieczenia społecznego oraz pokrywania wydatków na te zasiłki (Dz. U. Nr 35, poz. 193) w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 dekretu z dnia 4 marca 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 10, poz. 54).Zachodzi więc potrzeba postępowania uzupełniającego celem wyjaśnienia tej istotnej dla sprawy okoliczności.W szczególności Sąd Okręgowy powinien zażądać od pozwanej Spółdzielni regulaminu premiowania za okres 1977 i 1978 r. i na podstawie tego regulaminu podjąć kroki zmierzające do wyjaśnienia, czy wnioskodawczyni otrzyma premię za okres niezdolności do pracy.Sąd Najwyższy zmierzał do merytorycznego zakończenia sprawy i w tym celu odraczając sprawę zażądał od Centralnego Związku Rolniczych Spółdzielni Produkcyjnych regulaminu, ale nadesłane przez ten Związek zasady wynagradzania pracowników zatrudnionych w spółdzielniach na podstawie umowy o pracę oraz zasady opłat za pracę członków spółdzielni i ich domowników mają charakter wzorcowy. Natomiast obowiązującym w tym okresie dokumentem jest regulamin opłat za pracę uchwalony przez Walne Zgromadzenie członków Spółdzielni, którego pozwana spółdzielnia, niereprezentowana przez pełnomocnika na rozprawie przed Sądem Rewizyjnym, nie przedłożyła Sądowi.Ponadto wyjaśnienia wymaga także okoliczność, dlaczego za rok 1978 wnioskodawczyni otrzymała znacznie niższą aniżeli w roku 1977 premię produkcyjną.Premia, o którą chodzi w niniejszej sprawie, jest premią roczną wypłacaną z wypracowanego przez pozwaną Spółdzielnię zysku. Prawo do tej premii i jej wysokość prawdopodobnie rozliczana jest nie od indywidualnego wkładu pracy poszczególnych osób z kadry kierowniczej, lecz od wyników ekonomicznych całej Spółdzielni. Okresowa więc choroba, względnie inna nieobecność w pracy kadry kierowniczej, nie powinna mieć wpływu na zmniejszenie zysku w Spółdzielni i wypłat premiowych, ale to wymaga jednak wyjaśnienia. Gdyby powyższe zapatrywanie potwierdziło się w toku ponownego rozpoznania sprawy, to wówczas uwzględnienie tej premii z ubiegłego roku w podstawie wymiaru zasiłku, mimo że choroba nie wpływa na obniżenie premii w roku bieżącym, stanowiłoby w istocie podwójne wypłacenie premii.Zaskarżony wyrok zaliczający premię produkcyjną do podstawy wymiaru zasiłku mimo niewyjaśnienia powyższych kwestii, rażąco narusza wskazane wyżej przez skarżącego przepisy prawa i dlatego podlega on uchyleniu.