II USK 71/21/1

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2022-05-24

Skład orzekający: Jolanta Frańczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w postępowaniu kasacyjnym, gdy nie zgłosili się następcy prawni ani nie ustanowiono kuratora spadku, a minęło ponad pięć lat od zawieszenia postępowania, sąd powinien umorzyć postępowanie kasacyjne?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ po zawieszeniu postępowania z powodu śmierci strony nie zgłosili się jej następcy prawni ani nie ustanowiono kuratora spadku, a upłynął okres ponad pięciu lat od daty postanowienia o zawieszeniu. W takiej sytuacji zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wniosła o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie kasacyjne z powodu śmierci wnioskodawczyni. Nie zgłosili się następcy prawni zmarłej ani nie ustanowiono kuratora spadku. Po upływie ponad pięciu lat od zawieszenia postępowania, Sąd Najwyższy postanowił umorzyć postępowanie kasacyjne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne i przyznał radcy prawnemu J. G. wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II USK 71/21 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Frańczak w sprawie z wniosku Z. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (…) Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 24 maja 2022 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt III AUa (…), 1. umarza postępowanie kasacyjne, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w W. na rzecz radcy prawnego J. G. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 maja 2017 r. zawiesił postępowanie kasacyjne na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu na śmierć ubezpieczonej Z. K.. Skrócony odpis aktu zgonu złożył do akt Sądu Najwyższego pełnomocnik z urzędu ubezpieczonej. Odpis postanowienia o zawieszeniu postępowania został doręczony pełnomocnikowi z urzędu radcy prawnemu J. G. oraz organowi rentowemu. Od chwili zawieszenia postępowania kasacyjnego do Sądu Najwyższego nie wpłynął wniosek o jego podjęcie. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony. Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne i następuje do czasu zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. Natomiast w myśl art. 180 § 1 pkt 1 k.p.c. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności - gdy przyczyną zawieszenia była śmierć strony - z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W przypadku śmierci strony na etapie postępowania kasacyjnego - poza tokiem instancji, po zaskarżeniu skargą kasacyjną prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji - zawieszeniu podlega jedynie postępowanie kasacyjne. W rozpoznawanej sprawie nie zostali wskazani spadkobiercy zmarłej ubezpieczonej ani nie zgłosili się oni sami do Sądu Najwyższego, wykazując, że są następcami prawnymi ubezpieczonej lub że został ustanowiony kurator spadku. Wobec powyższego zaistniały podstawy do umorzenia postępowania kasacyjnego na podstawie art. 182 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ upłynął okres ponad pięciu lat od daty wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji, orzekając o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym na podstawie § 15 ust. 2 w związku z § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 68).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 174 § 1 pkt 1 KPCart. 180 § 1 pkt 1 KPCart. 182 § 1 pkt 5 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 5§ 15 ust. 2§ 16 ust. 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy