II UZ 69/16
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2017-01-31
Skład orzekający: Romualda Spyt, Beata Gudowska, Marek Procek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające apelację, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji jedynie w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna. W niniejszej sprawie przedmiotem odwołania od decyzji ZUS było ustalenie podstawy wymiaru emerytury już przyznanej, a nie prawo do emerytury jako takie, co wykluczało możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto, żadna z metod wykładni nie pozwala na przełamanie zasady niedopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, gdyż nie istnieje trzecia instancja kontroli takich postanowień.Stan faktyczny
J.S. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej przeliczenia podstawy wymiaru emerytury z uwzględnieniem zarobków z pracy za granicą. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie. Apelacja organu rentowego została odrzucona z powodu braku formalnego. Kolejne zażalenia i wnioski o przywrócenie terminu były odrzucane przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny. Organ rentowy wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające jego zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego jako niedopuszczalne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UZ 69/16 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt (przewodniczący) SSN Beata Gudowska (sprawozdawca) SSA Marek Procek w sprawie z wniosku J. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] o wysokość emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 31 stycznia 2017 r., zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. akt III AUz …/16, oddala zażalenie. UZASADNIENIE J. S., uprawniony do emerytury na podstawie art. 27 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 887), odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w [...] z dnia 9 lipca 2013 r. w przedmiocie odmowy przeliczenia podstawy jej wymiaru z uwzględnieniem zarobków uzyskanych w okresie skierowania do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego. Jego odwołanie zostało uwzględnione wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 9 grudnia 2014 r. Od wyroku został wniesiona apelacja organu ubezpieczeń społecznych, która została odrzucona postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z dnia 6 lutego
2 2015 r., gdyż - mimo wezwania - pełnomocnik skarżącego nie usunął jej braku, polegającego na niedołączeniu odpisu pełnomocnictwa dla strony przeciwnej. Zażalenie organu rentowego na to orzeczenie Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. oddalił. Złożony w dniu 7 maja 2015 r. wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w [...] o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 stycznia 2015 r. o wezwaniu do usunięcia braku apelacji, odrzucono postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. jako dotyczący elementu czynności procesowej, a nie jej samej (por. II UZ 48/04, II CZ 55/12). W dniu 16 czerwca 2015 r. organ rentowy wniósł zażalenie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w [...] odrzucił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 28 maja 2015 r., odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji i odrzucił apelację od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 9 grudnia 2014 r. W zażaleniu z dnia 20 lipca 2015 r., skierowanym do Sądu Apelacyjnego w [...], organ rentowy wniósł o jego uchylenie lub zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, oraz o rozpoznanie postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 28 maja 2015 r. na podstawie art. 380 k.p.c. Sąd Apelacyjny w [...] postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r. odrzucił zażalenie odnośnie odrzucenia zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia 28 maja 2015 r., odrzucił zażalenie na odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia na odmowę przywrócenia terminu jako na postanowienie niekończące postępowania w sprawie (art. 370 w związku z art. 397 § 2 k.p.c.) i oddalił zażalenie na odrzucenie apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 9 grudnia 2014 r., uwzględniając skutek postanowienia o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do podjęcia czynności procesowej w odniesieniu do środków zaskarżenia. Organ rentowy wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, którym objął postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 28 kwietnia 2016 r. w całości, domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 3 lipca 2015 r.
3 Zażalenie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 8 czerwca 2016 r. jako niedopuszczalne na podstawie art. 3941 § 1 in fine k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie, organ rentowy domagając się rozpoznania zażalenia przez Sąd Najwyższy, stwierdził, że ma ono charakter kończący postępowanie (odrzucenie apelacji) w sprawie, gdyż zamyka drogę do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty w danej instancji, i takie też znaczenie ma postanowienie oddalające wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Sąd pierwszej instancji nie rozpatrzył merytorycznie wniosków o przywrócenie terminu błędnie przyjmując, że były bezprzedmiotowe wobec prawomocnego odrzucenia apelacji, tymczasem apelacja została wniesiona w terminie, a braki formalne nie uniemożliwiały nadania jej prawidłowego biegu. Sprawa dotyczy prawa do emerytury, zatem przysługuje w niej skarga kasacyjna. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Żadna z metod wykładni nie prowadzi do przełamania zasady niedopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienia wymienione w końcowej części tego przepisu, tj. wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Nie ma trzeciej instancji do kontroli postanowień sądów pierwszej instancji. Przede wszystkim jednak, stosownie do art. 3941 § 2 in principio k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienia sądu drugiej instancji w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie przysługuje ze względu przedmiot odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, I Oddział w [...] z dnia 9 lipca 2013 r., którym nie jest - jak twierdzi skarżący - prawo do emerytury, lecz ustalenie podstawy wymiaru emerytury już przyznanej. Z tych względów, zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. kc
Powiązane orzeczenia
- II UZ 9/26 2026-03-09Czy organ rentowy ma prawo złożyć zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego dotyczący wysokości emerytury?
- I UZ 18/18 2018-08-08Czy zażalenie do Sądu Najwyższego jest dopuszczalne na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i odrzucające odwołanie w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych?
- III UZ 36/20 2021-01-14Czy organ rentowy ma prawo do wniesienia zażalenia na wyrok sądu apelacyjnego w sprawie o prawo do emerytury?
- III UZ 34/20 2020-10-01Czy zażalenie na wyrok sądu apelacyjnego w sprawie o wysokość emerytury, które zostało doręczone odwołującemu się, a nie jego pełnomocnikowi, zostało wniesione skutecznie przed Sądem Najwyższym?
- II UZ 78/16 2017-02-16Czy w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których przysługuje skarga kasacyjna, dopuszczalne jest zażalenie do Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na zarządzenie o zwro…
Powołane przepisy
art. 27art. 380 KPCart. 370art. 397 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 3941 § 2art. 39814art. 3941 § 3art. 39821 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy