II UZP 11/78

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Szczurzewski. Sędziowie SN: W. Dębicka (sprawozdawca), T. Kasiński.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Grocholi, w sprawie z wniosku Katarzyny Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w K. o dodatek do renty za przekazane gospodarstwo rolne, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie postanowieniem z dnia 28 lutego 1978 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy wobec treści art. 71 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) rencistom pobierającym rentę na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 166) należy się dodatek do renty z tytułu zaliczenia do I grupy inwalidów?"uchwalił:Do rent przyznawanych na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 166 z późn. zm.) ma zastosowanie przepis art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz o innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140). Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni, pobierająca rentę z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego na własność Państwa na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r. o przejmowaniu niektórych nieruchomości rolnych w zagospodarowanie lub na własność Państwa oraz o zaopatrzeniu emerytalnym właścicieli tych nieruchomości i ich rodzin (Dz. U. Nr 38, poz. 166), w dniu 14.IX.1977 r. zgłosiła wniosek o przyznanie dodatku z tytułu inwalidztwa I grupy.Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Koszalinie decyzją z dnia 10.II.1978 r. oddalił to roszczenie, ponieważ Obwodowa KIZ zaliczyła wnioskodawczynię do II grupy inwalidów.Od powyższej decyzji wnioskodawczyni odwołała się do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Koszalinie, który przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne przytoczone w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Ustawa z dnia 28 czerwca 1962 r., na podstawie której wnioskodawczyni przekazała nieruchomość rolną na własność Państwa, nie przewidywała dodatków do rent z tytułu inwalidztwa I grupy tak samo jak ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r. o rentach i innych świadczeniach dla rolników przekazujących nieruchomości rolne na własność Państwa (Dz. U. Nr 3, poz. 15; zm. Dz. U. z 1973 r. Nr 48, poz. 283).Z mocy art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. dział I ustawy z 1962 r. regulujący zaopatrzenie emerytalne został skreślony, a zatem ustawa ta przestała obowiązywać w zakresie zaopatrzenia emerytalnego.Dodatki z tytułu inwalidztwa I grupy do emerytur i rent określiła ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Według art. 24 tej ustawy rolnikowi pobierającemu rentę lub członkowi rodziny pobierającemu rentę rodzinną za przekazane gospodarstwo rolne po zaliczeniu do I grupy inwalidów przysługuje dodatek w wysokości tam określonej. Równocześnie na podstawie art. 42 powołanej ustawy z dniem 1.VIII.1974 r. utraciła moc ustawa z dnia 24 stycznia 1968 r.Na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z 1974 r. podwyższone zostały renty i świadczenia pieniężne zarówno tych osób, które uprawnione były do nich na podstawie ustawy z 1962 r., jak i 1968 r.Wymieniona ustawa z 1974 r. nie unormowała w przepisach przejściowych kwestii dodatków z tytułu inwalidztwa I grupy do rent przyznanych na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem 1.VIII.1974 r., które jak wyżej wykazano, nie przewidywały takich dodatków.Treść art. 40 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. uprawnia jednak do wniosku, że renty i świadczenia wypłacane za przekazane gospodarstwa rolne na podstawie ustawy z 1962 r. i 1968 r. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. stały się świadczeniami przysługującymi na podstawie tej ustawy.Artykuł 71 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) stanowi natomiast, że "wypłacone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy renty przysługujące na podstawie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118) podwyższa się z dniem 1.VII.1978 r. o 150 zł".Według ust. 3 art. 71 cytowanej ustawy z 1977 r. do rent, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 9, 12-18, 20, 30, 35 i 36.Artykuł 12 tej ustawy przewiduje dodatki do emerytur i rent z tytułu inwalidztwa I grupy.W tej sytuacji wyprowadzić należało wniosek, że art. 71 wyżej powołanej ustawy uprawnia do pobierania dodatków do emerytur i rent osobom zaliczonym do I grupy inwalidów, które przekazały gospodarstwo rolne na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1962 r.Z tych względów na przedstawione w trybie art. 66 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 39, poz. 231) pytanie prawne Sąd Najwyższy wyraził pogląd jak w uchwale.