II UZP 16/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN T. Kasiński. Sędziowie SN: W. Dębicka, A. Szczurzewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL w sprawie z wniosku Tadeusza W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w P. o rentę inwalidzką po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu postanowieniem z dnia 30.VI.1977 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy za okresy zaliczalne do okresów zatrudnienia w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6) uważa się okresy wykonywania stale i odpłatnie pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia zawartej z jednostkami gospodarki uspołecznionej również wtedy, gdy osoba wykonująca tę pracę nie została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania tej pracy z powodu ustania tej pracy przed wprowadzeniem obowiązku ubezpieczenia?"udzielił następującej odpowiedzi:Okresy pracy wykonywanej stale i odpłatnie przed 1 stycznia 1976 r. na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia podlegają zaliczeniu do okresów zatrudnienia, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6 ze zm.), także wówczas, gdy wykonywanie takiej pracy ustało przed powstaniem obowiązku ubezpieczenia wprowadzonego ustawą z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. Nr 45, poz. 232). Uzasadnienie faktycznePrzedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:Wnioskodawca wystąpił w dniu 19.VII.1976 r. do organu rentowego o przyznanie mu renty inwalidzkiej.Z zaświadczenia Wojewódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej w P. Zakład w N. T. wynika, że wnioskodawca był zatrudniony w tym Zakładzie w okresie od 1.I.1971 r. do 31.I.1975 r. na podstawie umowy zlecenia, a w okresie od 1.II.1975 r. do 31.I.1977 r. - na podstawie umowy o pracę.Obwodowa KIZ orzeczeniem z dnia 23.XII.1976 r. zaliczyła wnioskodawcę do III grupy inwalidów z przyczyn ogólnych, stwierdzając jednocześnie, iż inwalidztwo to powstało przed 31.I.1975 r. Na podstawie tych danych organ rentowy przyjął, iż materialnoprawną podstawę roszczenia wnioskodawcy stanowią przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia. Mając poza tym na uwadze, że wnioskodawca został zaliczony tylko do III grupy inwalidów, organ rentowy uznał, iż nie spełnia on warunków wymaganych do przyznania renty inwalidzkiej określonej wymienioną wyżej ustawą.Z tych względów organ rentowy decyzją z dnia 13.IV.1977 r. oddalił roszczenie wnioskodawcy.Wnioskodawca w odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu domagał się zmiany decyzji organu rentowego i przyznania mu renty inwalidzkiej. W związku z tym odwołaniem nasunęły się Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym do rozstrzygnięcia zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneUdzielając odpowiedzi na przedstawione pytanie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. (Dz. U. Nr 3, poz. 6 z późn. zm.), w brzmieniu nadanym art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (Dz. U. Nr 45, poz. 232), za okresy zaliczane do okresów zatrudnienia uważa się okresy ubezpieczenia społecznego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia oraz podlegające zaliczeniu do okresów ubezpieczenia na podstawie tych przepisów okresy stałego wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo stałej współpracy przy wykonywaniu takiej umowy.Według zaś art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. okresami zaliczalnymi do okresu ubezpieczenia są okresy wykonywania umowy przed dniem objęcia ubezpieczeniem, jeżeli wykonywanie umowy odpowiadało warunkom określonym w art. 1 tej ustawy.Z zestawienia wskazanych wyżej przepisów wynika, że do okresów zatrudnienia zalicza się okresy pracy wykonywanej stale i odpłatnie na rzecz jednostek gospodarki uspołecznionej na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia także wówczas, gdy ustanie wykonywania takiej umowy nastąpiło przed dniem objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym.W myśl ust. 3 art. 1 ustawy za stale wykonywaną uważa się pracę, która trwała nieprzerwanie co najmniej sześć miesięcy. Z powyższych względów udzielono odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne jak w sentencji uchwały.