II UZP 17/79

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie SN: E. Berutowicz (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy przy udziale Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Soboty, w sprawie z wniosku Zenona S. przeciwko Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. o emeryturę milicyjną po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z dnia 27 czerwca 1979 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej zwolnionemu ze służby w organach MO na własną prośbę przed dniem 1.I.1973 r. przysługuje emerytura na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (jednol. tekst: Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 137)?"po zapoznaniu się z poglądem Centralnej Rady Związków Zawodowych uchwalił:Funkcjonariuszowi Milicji Obywatelskiej zwolnionemu ze służby w organach Milicji Obywatelskiej na własną prośbę przed dniem 1 stycznia 1973 r. nie przysługuje emerytura na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 137) Uzasadnienie faktyczneZagadnienie prawne wymienione w sentencji powstało na tle następującego stanu faktycznego:We wniosku złożonym w dniu 1.XII.1978 r. w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w K. wnioskodawca domagał się przyznania emerytury milicyjnej z tytułu służby w organach MO w czasie od dnia 1.IX.1949 r. do dnia 31.VII.1959 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i ich rodzin (jednolity tekst: Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 137).Decyzją z dnia 16.I.1979 r. Komendant Wojewódzkiej MO w K. wniosek Zenona S. o emeryturę milicyjną załatwił odmownie, uzasadniając swoje stanowisko tym, że ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy MO oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 12, poz. 70) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.XII.1972 r. nie przewidywała prawa do emerytury funkcjonariuszom zwolnionym na własną prośbę.W wyniku odwołania wniosku złożonego przez Zenona S. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń w K. postanowieniem z dnia 20.IV.1979 r. uchylił decyzję organu rentowego KW MO i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, zalecając skompletowanie akt i ustalenie, czy i jakie wnioskodawca spełnia warunki do emerytury milicyjnej.Kolejną decyzją z dnia 22.V.1979 r. organ rentowy Komendy Wojewódzkiej MO ponownie odmówił Zenonowi S. emerytury milicyjnej.Od decyzji tej wnioskodawca wniósł odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 27.VI.1979 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne przytoczone w sentencji, a budzące poważne wątpliwości w sprawie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W myśl art. 6 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 12, poz. 70) prawo do zaopatrzenia na podstawie niniejszej ustawy nie przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby na własną prośbę, jeżeli zwolnienie nastąpiło przed spełnieniem się warunków wymaganych do nabycia prawa do zaopatrzenia emerytalnego w pełnym wymiarze lub przed osiągnięciem przez funkcjonariusza wieku: przez mężczyznę 60 lat, przez kobietę 55 lat.W ustawie z dnia 16 grudnia 1972 r. zmieniającej ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 344) art. 6 został skreślony. Uprawnienia zaś do emerytury milicyjnej zostały uregulowane nowymi przepisami, oznaczonymi obecnie jako art. 6 do 15 wymienionej ustawy w jednolitym brzmieniu ogłoszonym w Dz. U. z 1973 r. Nr 23, poz. 137.Wymienione wyżej przepisy (nowe) nie przewidują ograniczeń prawa do emerytury z powodu zwolnienia się funkcjonariusza ze służby na własną prośbę po dniu 1.I.1973 r. Przepisy te nie mają jednak mocy działania wstecznego, tj. przed dniem 1.I.1973 r. Przeciwnie, z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. wyraźnie wynika, iż w stosunku do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby na własną prośbę nie stosuje się przepisów art. 13 i 16 (aktualnie art. 6 i 15) tej ustawy, chyba że funkcjonariusz pobierał zaopatrzenie w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1.I.1973 r., ustalone na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów.Do nabycia więc przez funkcjonariusza, który na własną prośbę zwolnił się ze służby w MO przed dniem 1.I.1973 r., prawa do emerytury milicyjnej musiałby istnieć odpowiedni przepis, który by taką sytuację przewidywał. Skoro brak jest w obowiązującej ustawie takiego unormowania - na przedstawione zagadnienie prawne należało udzielić odpowiedzi jak w sentencji.Ubocznie należy podnieść, że w sprawie niniejszej wnioskodawca kwestionuje sposób zwolnienia ze służby w MO, co wymaga wyjaśnienia przy merytorycznym rozpoznaniu żądania wnioskodawcy.