II UZP 19/81

UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1981-06-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przez użyte w art. 29a ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin określenie "po wyczerpaniu zasiłku chorobowego" należy rozumieć wyczerpanie pełnego ustawowego okresu zasiłkowego (6- lub 9-miesięcznego) przewidzianego w art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa, czy przedłużonego jeszcze o dalsze 3 miesiące na podstawie art. 10 tej ostatniej ustawy, czy też należy rozumieć każdy okres zasiłkowy związany ze stwierdzoną niezdolnością do pracy, bez względu na datę, od której został ustalony?
Ratio decidendi
Określenie "po wyczerpaniu zasiłku chorobowego" użyte w art. 29a ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin oznacza wyłącznie ustawowy okres wyczerpania zasiłku chorobowego. Czas uprawniający pracownika do pobierania zasiłku chorobowego określa art. 8 i 10 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, limitując go do 6 lub 9 miesięcy, z możliwością przedłużenia o dalsze 3 miesiące.
Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania wnioskodawcy renty chorobowej, ponieważ okres pobierania przez niego zasiłków chorobowych był krótszy niż sześć miesięcy. Wnioskodawca odwołał się od tej decyzji, a Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące interpretacji pojęcia "po wyczerpaniu zasiłku chorobowego".
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że renta chorobowa przysługuje pracownikowi po wyczerpaniu ustawowego okresu zasiłku chorobowego określonego art. 8 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN A. Szczurzewski. Sędziowie SN: W. Dębicka (sprawozdawca), J. Knap.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, W. Grocholi, w sprawie z wniosku Tadeusza D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o rentę inwalidzką, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach i ubezpieczeń społecznych:"Czy przez użyte w art. 29a ustawy z dnia 23 stycznia 1968 r. o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 3, poz. 6; zm.: Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188) określenie "po wyczerpaniu zasiłku chorobowego" należy rozumieć wyczerpanie pełnego ustawowego okresu zasiłkowego (6- lub 9- miesięcznego) przewidzianego w art. 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby lub macierzyństwa (tekst jedn. Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188), czy przedłużonego jeszcze o dalsze 3 miesiące na podstawie art. 10 tej ostatniej ustawy, czy też należy rozumieć każdy okres zasiłkowy związany ze stwierdzoną niezdolnością do pracy, bez względu na datę, od której został ustalony?"powziął następującą uchwałę:Renta chorobowa przysługuje pracownikowi po wyczerpaniu ustawowego okresu zasiłku chorobowego określonego art. 8 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188). Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Warszawie, decyzją z dnia 12.XI.1980 r. oddalił roszczenie wnioskodawcy o rentę inwalidzką, ponieważ Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia orzeczeniem z dnia 3.XI.1980 r. nie zaliczyła go do żadnej grupy inwalidów. Tą samą decyzją organ rentowy odmówił również przyznania wnioskodawcy renty chorobowej z uwagi na to, że okres pobierania przez niego zasiłków chorobowych był krótszy niż sześć miesięcy.Na skutek odwołania wnioskodawcy od powyższej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sprawę rozpoznawał Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, który przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne.Uzasadnienie prawneUdzielając na przedstawione pytanie odpowiedzi jak w sentencji uchwały Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:Zawarte w wymienionym wyżej art. 29a ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, w brzmieniu nadanym treści tego przepisu przez art. 56 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz. U. z 1975 r. Nr 34, poz. 188) sformułowanie "po wyczerpaniu zasiłku chorobowego" oznaczać może wyłącznie ustawowy okres wyczerpania zasiłku chorobowego. Czas uprawniający pracownika do pobierania go określa natomiast art. 8 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. wymienionej wyżej.Według art. 8 tej ustawy "zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy z powodu choroby (...) - nie dłużej jednak niż przez sześć miesięcy, a jeżeli niezdolność do pracy spowodowana została gruźlicą - nie dłużej niż przez dziewięć miesięcy". Do przedłużenia tego okresu pobierania zasiłków chorobowych o dalsze trzy miesiące na czas leczenia, który rokuje odzyskanie zdolności do pracy - uprawnia art. 10 rozważanej ustawy.Uprawnienia pracownika do pobierania zasiłków chorobowych są zatem limitowane wyraźnie sprecyzowanymi w przepisach art. 8 i 10 ustawy wymienionymi wyżej terminami 6- i 9-miesięcznymi. Przy rozważaniu tego zagadnienia należy zauważyć, że treść art. 8 i 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. daje podstawę do wyprowadzenia poglądu o ich ochronnym charakterze w przedmiocie wysokości świadczeń przysługujących pracownikowi w czasie choroby. Wysokość renty chorobowej jest bowiem niższa od zasiłku chorobowego, które to względy przemawiają również za celowością uprzedniego wyczerpania przez pracownika zasiłku chorobowego w pełnym wymiarze. Wyczerpanie zatem ustawowych okresów pobierania zasiłków chorobowych, a nie jakiegokolwiek okresu, może wyłącznie odnosić się do zawartego w treści art. 29a ustawy o p.z.e. sformułowania będącego przedmiotem pytania prawnego.Kierując się powyższymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 66art. 29aart. 8art. 10art. 56

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026.