III URN 26/80

WyrokIzba Cywilna1980-07-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik, który wyczerpał zasiłek chorobowy, zgłosił wniosek o rentę inwalidzką, a komisje lekarskie nie zaliczyły go do żadnej grupy inwalidów, ale został zwolniony z pracy z powodu niezdolności do pracy, ma prawo do renty chorobowej na okres do trzech miesięcy od ustania prawa do zasiłku chorobowego, nawet jeśli lekarze sądowi uznali go za zdolnego do pracy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis § 32 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 grudnia 1972 r. nakłada obowiązek przyznania renty chorobowej pracownikowi, który wyczerpał zasiłek chorobowy, zgłosił wniosek o rentę inwalidzką, nie został zaliczony do żadnej grupy inwalidów, a został zwolniony z pracy z powodu niezdolności do pracy. Użycie sformułowania "komisja lekarska może przyznać rentę chorobową" należy interpretować jako obowiązek, a nie fakultatywność, w celu ochrony pracownika przed utratą środków do życia.
Stan faktyczny
Wnioskodawca, Marian W., zgłosił wniosek o rentę inwalidzką po wypadku w drodze z pracy. Po wyczerpaniu zasiłku chorobowego, komisje lekarskie nie stwierdziły u niego inwalidztwa. Wnioskodawca został zwolniony z pracy z powodu niezdolności do pracy. Organ rentowy odmówił mu renty inwalidzkiej, a sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie, uznając go za zdolnego do pracy. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących przyznawania renty chorobowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie dotyczącym renty chorobowej i zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przyznając wnioskodawcy rentę chorobową za okres od 9 lipca do 8 października 1979 r.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), Z. Stypułkowska.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, K. Dłużniewskiej, po rozpoznaniu sprawy z wniosku Mariana W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o rentę inwalidzką lub chorobową, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 13 grudnia 1979 r.uchylił zaskarżony wyrok w zakresie dotyczącym renty chorobowej i zmieniając decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia 16 listopada 1979 r. w części nie uwzględniającej wniosku o rentę chorobową - przyznaje Marianowi W. rentę chorobową za okres od dnia 9 lipca do dnia 8 października 1979 r.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, ur. w 1937 r., zatrudniony jako kierownik działu planowania, zgłosił w dniu 3.VIII.1979 r. wniosek o rentę inwalidzką w związku z wypadkiem w drodze z pracy do domu, jakiemu uległ w dniu 30.XII.1978 r.; zasiłek chorobowy pobierał do 8.VII.1979 r.Komisja lekarska przy ZOZ w O. w dniu 9.VII.1979 r. orzekła, że wnioskodawca jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja nie rokują odzyskania tej zdolności. W związku z tym lekarz skierował go na KIZ dla określenia inwalidztwa.Obwodowa KIZ w dniu 3.X.1979 r. ustaliła stan po stłuczeniu prawego barku z oderwaniem guzka większego kości ramieniowej prawej i z nieznacznym ograniczeniem ruchów w stawie barkowym prawym. Komisja nie stwierdziła inwalidztwa.W odwołaniu do Wojewódzkiej KIZ wnioskodawca wyjaśnił, że został zwolniony z pracy. Fakt zwolnienia z pracy z dniem 31.VIII.1979 r. stwierdza pismo zakładu pracy.W związku z tym wnioskodawca domagał się przyznania renty chorobowej na jeden rok. Wojewódzka KIZ w dniu 19.XI.1979 r. nie zaliczyła wnioskodawcy do jednej z grup inwalidów, a decyzją z dnia 16.XI.1979 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy renty inwalidzkiej wobec niestwierdzenia inwalidztwa.W odwołaniu do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wnioskodawca podtrzymywał żądanie przyznania mu renty chorobowej począwszy od dnia 9.VII.1979 r.Biegli sądowi nie zakwalifikowali wnioskodawcy do jednej z grup inwalidów uznając, że ograniczenia ruchów są nikłe i nie upośledzają w istotnym stopniu ruchów kończyny wnioskodawcy. Zdaniem biegłych, nie kwalifikuje się on również do renty chorobowej, ponieważ zalecone ćwiczenia może wykonywać w domu. W związku z powyższą opinią Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 13.XII.1979 r. oddalił odwołanie wnioskodawcy stwierdzając na podstawie opinii biegłych, że wnioskodawca jest zdolny do pracy i nie kwalifikuje się ani do pobierania renty chorobowej, ani inwalidzkiej.Od powyższego prawomocnego wyroku wniósł w dniu 9.VI.1980 r. rewizję nadzwyczajną Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zarzucając, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącym naruszeniem art. 55 ustawy o o.s.p. i u.s. oraz § 32 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 grudnia 1972 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i postępowania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (Dz. U. z 1973 r. Nr 1, poz. 2; zm.: Dz. U. z 1974 r. Nr 51, poz. 337).W związku z tymi naruszeniami przepisów skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym renty chorobowej, zmiany decyzji ZUS Oddział w O. z dnia 16.XI.1979 r. w części nie uwzględniającej wniosku o rentę chorobową i przyznanie wnioskodawcy tej renty za okres od 9.VII.1979 r. do 8.X.1979 r.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna podlegała uwzględnieniu z następujących powodów:W myśl przepisów § 32 ust. 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 grudnia 1972 r. komisja lekarska orzeka o uprawnieniu do renty chorobowej dla pracownika, który wyczerpał zasiłek chorobowy, wymaga dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej i jest nadal niezdolny do podjęcia jakiejkolwiek pracy, rokuje jednak odzyskanie zdolności do zatrudnienia. Stosownie zaś do § 32 wymienionego rozporządzenia komisja może orzec o uprawnieniu do renty chorobowej również dla pracownika, który wyczerpał zasiłek chorobowy i zgodnie ze wskazaniami zakładu służby zdrowia zgłosił wniosek o rentę inwalidzką, jeżeli stwierdzony przez komisję stan jego zdrowia nie uzasadnia zaliczenia go do jednej z grup inwalidów w myśl przepisów o orzecznictwie inwalidzkim. Uprawnienie do renty chorobowej ustala się w takim przypadku na okres pozostawania bez pracy do dnia wydania orzeczenia o braku inwalidztwa, nie dłużej jednak niż za trzy miesiące od ustania prawa do zasiłku chorobowego.Przepis § 32 ust. 5 wymienionego rozporządzenia odnosi się do pracowników, którzy odzyskali zdolność do pracy, ale wskutek niewłaściwej oceny przez komisję lekarską stanu ich zdrowia i wydolności organizmu do zatrudnienia zostali skierowani na rentę inwalidzką, której nie otrzymali ze względu na brak inwalidztwa.Jak to trafnie podnosi skarżący w rewizji nadzwyczajnej, celem przepisu § 32 ust. 3 rozporządzenia Ministra Pracy, Płac i Spraw Socjalnych z dnia 22 grudnia 1972 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i postępowania komisji lekarskich do spraw inwalidztwa i zatrudnienia (Dz. U. z 1973 r. Nr 1, poz. 2; zm.: Dz. U. z 1974 r. Nr 51, poz. 337) jest zabezpieczenie pracownika przed ujemnymi skutkami postępowania, w wyniku którego został on pozbawiony środków utrzymania na okres, wymieniony w tym przepisie; należy więc uznać, że użycie w tym przepisie wyrażenia "komisja lekarska może przyznać rentę chorobową", oznacza obowiązek przyznania tej renty w każdym przypadku, gdy spełnione są wymagane warunki. Odmienny pogląd pozostałby w sprzeczności z celem tego przepisu i prowadziłby do pozostawienia komisjom lekarskim niczym nieuzasadnionej swobody orzekania.Z materiału dowodowego sprawy wynika, że wnioskodawca spełnia wszystkie warunki przyznania renty chorobowej, wynikającej z wymienionego przepisu. Mianowicie wnioskodawca wyczerpał zasiłek chorobowy i zgodnie ze wskazaniem komisji lekarskiej przy ZOS w O. zgłosił wniosek o rentę inwalidzką. Obie KIZ nie zaliczyły go do jednej z grup inwalidów. Wnioskodawca zwolniony został z pracy bez wypowiedzenia z dniem 31.VIII.1979 r. z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby, trwającej dłużej niż okres pobierania zasiłku chorobowego; według informacji zakładu pracy po dniu 8.VII.1979 r. wynagrodzenia nie otrzymał. Dlatego przysługuje mu renta chorobowa za okres od dnia 9.VII. do dnia 8.X.1979 r. przy uwzględnieniu, że zarówno decyzja organu rentowego, jak i wyrok Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych były wynikiem błędu.Zatem, gdy skarżący wykazał, że zaskarżony wyrok zapada z obrazą prawa materialnego, a nadto z naruszeniem przepisów postępowania (art. 55 ustawy o o.s.p. i u.s.), co miało wpływ na treść orzeczenia, oraz gdy wyniki sprawy dawały podstawę orzeczenia co do istoty sprawy, należało w myśl art. 422 § 1 k.p.c. w zw. z art. 277 § 2 k.p. w zw. z art. 83 ustawy o o.s.p. i u.s. uwzględnić rewizję nadzwyczajną.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 55art. 422 § 1 KPCart. 277 § 2 KPart. 83§ 32 ust. 3§ 32 ust. 1§ 32§ 32 ust. 5§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.