III PZP 36/82
UchwałaIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1982-07-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy terenowe komisje odwoławcze do spraw pracy są właściwe do rozpatrywania sporów nauczycieli o roszczenia o wynagrodzenie za pracę, w tym za godziny ponadwymiarowe, na podstawie art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że terenowe komisje odwoławcze do spraw pracy są właściwe do rozpatrywania sporów nauczycieli o wynagrodzenie za pracę, w tym za godziny ponadwymiarowe. Wynika to wprost z treści art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, który odmiennie od Kodeksu pracy określa podział kompetencji organów do rozpatrywania sporów pracowniczych nauczycieli.Stan faktyczny
Nauczyciel złożył wniosek do Terenowej Komisji Rozjemczej o zasądzenie wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych. Komisja oddaliła wniosek. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, rozpoznając odwołanie, miał wątpliwość co do właściwości organów do rozpatrzenia tego typu sporów nauczycieli.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że terenowe komisje odwoławcze do spraw pracy są właściwe do rozpatrywania sporów nauczycieli o wynagrodzenie za pracę.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski (sprawozdawca). Sędziowie SN: W. Myga, J. Sokołowski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Paczyńskiego, w sprawie z wniosku Mariana W. przeciwko Zespołowi Szkół Rolnych w B. o wynagrodzenie po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z siedzibą w Gdyni, postanowieniem z dnia 28 kwietnia 1982 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy treść art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) oznacza, że terenowe komisje odwoławcze do spraw pracy są właściwe do rozpatrywania sporów nauczycieli również o roszczenie określone w art. 248 § 1 k.p. zastrzeżone do kompetencji zakładowych i terenowych komisji rozjemczych"?powziął następującą uchwałę: Do rozpatrywania sporów nauczycieli o wynagrodzenie za pracę właściwe są terenowe komisje odwoławcze do spraw pracy (art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela - Dz. U. Nr 3, poz. 19). Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca, mianowany nauczyciel Zespołu Szkół Rolniczych w B., złożył wniosek do Terenowej Komisji Rozjemczej o zasądzenie wynagrodzenia za pracę w godzinach ponadwymiarowych.Terenowa Komisja Rozjemcza oddaliła wniosek.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przy rozpoznawaniu odwołania wnioskodawcy od orzeczenia Komisji miał wątpliwość, którą wyraził w przedstawionym Sądowi Najwyższemu w trybie art. 66 ustawy o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. Nr 3, poz. 19) w sprawach wynikających ze stosunku pracy nauczycieli zarówno mianowanych, jak i zatrudnionych na podstawie umowy o pracę mają zastosowanie przepisy kodeksu pracy w zakresie nie uregulowanym w samej ustawie. Według ust. 2 tego przepisu spory o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli rozpatrują komisje odwoławcze do spraw pracy i sądy pracy.Sąd pytający stwierdza, że treść art. 98 ust. 2 ustawy jest jednoznaczna, wątpliwość wywołuje jednak celowość takiego unormowania, wyjątkowo odmiennie określającego podział kompetencyjny organów powołanych w kodeksie pracy do rozpatrywania sporów pracowniczych.Treść art. 98 ust. 2 ustawy - Karta Nauczyciela nie pozostaje wprawdzie w zgodzie z zasadą jednolitości prawa, niemniej jednak przy zastosowaniu dopuszczalnych sposobów wykładni prawa nie jest możliwe nadanie temu przepisowi znaczenia sprzecznego z jego wyraźnym i nie budzącym wątpliwości ujęciem. Właściwość organów do rozpatrywania sporów w sprawach ze stosunku pracy nauczycieli została uregulowana w samej ustawie, inaczej niż to określa kodeks pracy i w tym zakresie nie jest możliwe stosowanie przepisów tego kodeksu na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy. Pogląd, że art. 98 ust. 2 ustawy dotyczy tylko spraw objętych treścią art. 264 k.p. byłby wyraźnie sprzeczny z treścią rozważanego przepisu, który nie wprowadza żadnych ograniczeń. Trzeba dodać, że w późniejszej ustawie z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 14, poz. 113) w zakresie właściwości rozpatrywania sporów o roszczenia ze stosunku pracy pracowników naukowo-dydaktycznych odesłano do unormowań kodeksu pracy (art. 226 tej ustawy). Społeczne racje tych różnych rozwiązań ustawowych być może są trudne do zrozumienia.Stwierdzenie to nie upoważnia jednak do nadania rozważanemu przepisowi znaczenia sprzecznego z jego treścią.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na przedstawione pytanie udzielił odpowiedzi twierdzącej, w zakresie wątpliwości wynikającej ze stanu faktycznego sprawy. Przedmiotem sporu było roszczenie o wynagrodzenie za pracę i dla rozstrzygnięcia tej sprawy niezbędne było wyjaśnienie, jaki organ jest właściwy do jej rozpatrzenia.
Powiązane orzeczenia
- I PR 44/76 1976-12-03Czy komisja odwoławcza do spraw pracy jest właściwa do rozpatrzenia odwołania w sprawie dotyczącej rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem szkoły średniej mianowanym do odwołania, na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy z d…
- I PSKP 24/23 2024-04-17Czy problematyka pracy w godzinach nadliczbowych nauczycieli została wyczerpująco uregulowana w przepisach ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela, czy też należy do niej odpowiednio stosować, na podstawie…
- I PK 182/10 2011-05-19Czy w sprawach nieuregulowanych Kartą Nauczyciela, w tym dotyczących roszczeń nauczyciela mianowanego związanych z rozwiązaniem stosunku pracy, stosuje się przepisy Kodeksu pracy, w tym art. 45 § 2 k.p. dotyczący odszkod…
- III PO 12/94 1995-01-25Czy spór o roszczenia nauczyciela z tytułu niezgodnego z prawem odwołania z funkcji dyrektora szkoły podlega rozpoznaniu przez sąd pracy?
- I PKN 162/99 1999-07-21Czy nauczycielowi, którego stosunek pracy wygasł na skutek prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej o wydaleniu z zawodu, przysługuje zwrot zatrzymanej części wynagrodzenia za okres po wygaśnięciu stosunku pracy, m…
Powołane przepisy
art. 66art. 98 ust. 2art. 248 § 1 KPart. 98 ust. 1art. 264 KPart. 226§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026.