III PZP 36/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN E. Brzeziński (sprawozdawca). Sędziowie SN: J. Myślicki, J. Sokołowski.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Wiśniewskiej, w sprawie z wniosku Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Lecznictwa "Cezal" w L. o dokonanie zmian w rejestrze przedsiębiorstw państwowych po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 27 czerwca 1983 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa państwowego może ustalić w statucie samorządu załogi mniejszą liczbę członków rady pracowniczej niż 15, jaką przewiduje art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123)?"podjął następującą uchwałę:Ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa państwowego może ustalić w statucie samorządu załogi mniejszą liczbę członków rady pracowniczej niż 15, zachowując jednak kolegialny charakter rady jako organu samorządu załogi. Uzasadnienie faktyczneOgólne zebranie pracowników Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Lecznictwa "Cezal" w L. w dniu 22.II.1983 r. jednomyślnie uchwaliło statut samorządu załogi tego przedsiębiorstwa przewidujący w § 41, że "rada pracownicza przedsiębiorstwa składa się z 5 członków".Sąd Rejonowy w Lublinie postanowieniem z dnia 18.V.1983 r. odmówił wpisania do rejestru przedsiębiorstw państwowych wzmianki o złożeniu statutu samorządu załogi Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia Lecznictwa "Cezal" w L. i składu Prezydium Rady Pracowniczej z następującym uzasadnieniem:"Złożony przy wniosku z dnia 16 marca 1983 r. statut samorządu załogi w § 41 nie jest zgodny z art. 13 ustawy z dnia 23 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123), który wymaga, by Rada Pracownicza składała się z 15 członków (...)".W rewizji pozwane Przedsiębiorstwo zwróciło między innymi uwagę na to, że zatrudnienie w Przedsiębiorstwie wynosi średnio 33 osoby w ciągu roku - w tym kilka, którym nie przysługuje bierne prawo wyborcze do rady pracowniczej, i że liczba członków rady pracowniczej dostosowana została do ogólnej liczby pracowników.W związku z tą rewizją Sąd Wojewódzki w Lublinie postanowieniem z dnia 27.VI.1983 r. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, przytoczone w części wstępnej niniejszej uchwały.Z treści uzasadnienia tego postanowienia wynika, że Sąd Wojewódzki skłania się ku odpowiedzi twierdzącej na przedstawione pytanie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przepis art. 13 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego (Dz. U. Nr 24, poz. 123) ma treść następującą:Art. 13.1. Rada pracownicza przedsiębiorstwa składa się z piętnastu członków. Statut samorządu może ustalić inną liczbę członków rady pracowniczej.2. Radę pracowniczą przedsiębiorstwa wybierają pracownicy przedsiębiorstwa w wyborach powszechnych, bezpośrednich i równych, w głosowaniu tajnym.W myśl zaś art. 10 tej ustawy statut samorządu załogi przedsiębiorstwa uchwala ogólne zebranie pracowników przedsiębiorstwa.Ze sformułowań tych wynika, że rada pracownicza przedsiębiorstwa państwowego składa się z 15 członków tylko wówczas, gdy statut samorządu załogi nie przewiduje innej liczby członków rady pracowniczej. "Inna liczba" - to liczba różniąca się od 15 w obu kierunkach. Nic nie upoważnia do wniosku, że ma to być liczba większa od 15. Sąd Wojewódzki trafnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu swego pytania na to, że gdyby ustawodawca chciał w przepisie art. 13 ustanowić jako najmniejszą liczbę 15 członków rady pracowniczej, użyłby sformułowania, że statut samorządu załogi może ustalić większą liczbę niż 15 członków rady pracowniczej, lub innego sformułowania o podobnej, jednoznacznej treści.Stwierdzenie, że statut samorządu załogi może ustalić zarówno mniejszą, jak i większą od 15 członków rady pracowniczej, nie oznacza jednak, że uprawnienia ogólnego zebrania pracowników przedsiębiorstwa nie doznają - w tym zakresie - żadnych ograniczeń. Rada pracownicza jest kolegialnym organem samorządu załogi, zdolnym do podejmowania decyzji większością głosów.Nie dałoby się pogodzić z takim charakterem rady pracowniczej przyznanie jej uprawnień jednemu tylko lub dwóm członkom. Mając na uwadze powszechnie uznawaną zasadę, iż tres faciunt collegium, oraz okoliczność, że art. 13 ustawy, mówiąc o członkach rady pracowniczej, posługuje się liczbą mnogą, dojść należy w konsekwencji do wniosku, że statut samorządu załogi nie może skutecznie ustalić niższej od 3 liczby członków rady pracowniczej.Na przedstawione Sądowi Najwyższemu pytanie należało więc udzielić odpowiedzi jak w sentencji niniejszej uchwały.