III PZP 50/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: J. Tyszka (sprawozdawca), S. Rejman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Ignacego W. przeciwko Hucie "Z" w Z. o nagrodę jubileuszową, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 30 listopada 1967 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy fakt przyznania pracownikowi przez zakład pracy nagrody jubileuszowej za 25 lat nieprzerwalnej pracy rodzi dla pracownika - po przepracowaniu dalszych 10 lat w tym zakładzie od daty przyznania wspomnianej nagrody - prawo do otrzymania nagrody jubileuszowej za 35 lat nieprzerwanej pracy, choćby pracownik nie miał przepracowanych nieprzerwalnie 35 lat obliczonych według zasad wyrażonych w zarządzeniu nr 100 Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.V.1957 r. w sprawie zasad ustalania okresów pracy i ciągłości pracy, uprawniających do nagród za wieloletnią pracę (M.P. Nr 58, poz. 282), czy też jego uprawnienie do otrzymania tej nagrody należy ocenić samodzielnie na podstawie przepisów regulujących przyznanie nagród jubileuszowych wyżej przytoczonych?"uchwalił udzielić następującej odpowiedzi:Pracownik, któremu przyznano nagrodę jubileuszową za 25-letnią pracę, nie nabywa przez to - po przepracowaniu dalszych 10 lat - prawa do następnej nagrody jubileuszowej przewidzianej w art. 49 zbiorowego układu pracy dla przemysłu hutniczego, jeżeli nie przepracował bez przerwy 35 lat w jednym zakładzie pracy lub różnych zakładach pracy z zachowaniem ciągłości pracy. Uzasadnienie faktycznePrzedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne powstało na tle następującego stanu faktycznego:Powód dochodził przed zakładową komisją rozjemczą, a następnie przed Sądem Powiatowym, do którego sprawa została skierowana, przyznania mu od pozwanej Huty nagrody jubileuszowej za 35-letnią pracę. Roszczenie to powód uzasadniał tym, że dnia 13.V.1956 r. pozwana Huta przyznała mu nagrodę jubileuszową za 25 lat pracy, a ponieważ od daty tej upłynęło dalsze 10 lat nieprzerwalnej pracy powoda w tym Przedsiębiorstwie, przeto obecnie należy mu się - jego zdaniem - nagroda za 35 lat nieprzerwalnej pracy.Pozwana wniosła o oddalenie powództwa zarzucając, że powodowi błędnie przyznano nagrodę jubileuszową za 25 lat pracy oraz że powód nie przepracował u niej 35 lat z zachowaniem ciągłości pracy, wobec czego nie nabył prawa do dochodzonej przez niego nagrody.Sąd Powiatowy w Zawierciu wyrokiem z dnia 29.IX.1967 r. powództwo oddalił, oparłszy się na następujących ustaleniach:Powód był zatrudniony w Hucie Z. od dnia 22.VII.1937 r. do 2.IX.1939 r., następnie od dnia 21.V.1941 r. do 18.I.1945 r. oraz od 13.XII.1950 r. "do nadal". Od 1945 r. do 13.XII.1950 r. był zatrudniony we własnym gospodarstwie rolnym i prowadził prywatny sklep.Strona pozwana przyznała powodowi 13.V.1956 r. dyplom uznania za 25-letnią pracę w przemyśle hutniczym oraz nagrodę jubileuszową za nieprzerwaną pracę.Układ zbiorowy pracy dla przemysłu hutniczego wymaga - do zaliczenia ciągłości pracy i przyznania dyplomu honorowego wraz z nagrodą pieniężną - nienagannej i bez przerwy w jednym zakładzie lub różnych zakładach pracy przy równoczesnym zachowaniu ciągłości pracy wymaganej do urlopu wypoczynkowego (art. 49 Układu).Powód miał 5-letnią przerwę w pracy od 1945 r. do 1950 r. i dlatego utracił ciągłość pracy, i to zarówno w rozumieniu ustawy z dnia 16.V.1922 r. o urlopach dla pracowników zatrudnionych w przemyśle i handlu, której przepisy muszą mieć zastosowanie do okresu sprzed wejścia w życie dekretu z dnia 18.I.1956 r., jak i w rozumieniu przepisów tego dekretu. Przyznanie powodowi na podstawie mylnych przesłanek nagrody za 25-lecie nie tworzy dla niego żadnego uprawnienia, bo przepisy o ciągłości pracy są normami prawnymi bezwzględnie obowiązującymi (ius cogens). Bez znaczenia jest staż pracy powoda sprzed 1945 r., skoro utracił on ciągłość pracy po tej dacie.Sąd Wojewódzki, rozpoznając sprawę na skutek rewizji powoda, przedstawił Sądowi Najwyższemu postanowieniem z dnia 30.XI.1967 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 381 k.p.c. zagadnienie prawne przytoczone wyżej w sentencji uchwały.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Jak wynika z treści pytania, założeniem jego jest, że powód nie ma 35-letniej nieprzerwanej pracy obliczonej według zasad przewidzianych w zarządzeniu nr 100 Prezesa Rady Ministrów z dnia 17.VI.1959 r., powołanym w pytaniu. Wątpliwość Sądu Wojewódzkiego sprowadza się zatem do pytania, czy pracownik w takiej sytuacji nabywa mimo to prawo do nagrody jubileuszowej za 35-letnią nieprzerwaną pracę, jeśli od daty przyznania mu poprzedniej nagrody jubileuszowej (za 25-letnią pracę) przepracował dalsze 10 lat w tym samym zakładzie pracy.Na pytanie to należy udzielić odpowiedzi negatywnej.W przedstawionym do rozstrzygnięcia pytaniu zawarte jest implicite stwierdzenie, że powodowi bezpodstawnie przyznano poprzednią nagrodę jubileuszową (za 25 lat pracy), a ściślej - że powód wobec utraty ciągłości pracy bądź niezachowania warunku nieprzerwanej pracy w pozwanej Hucie nie nabył prawa do tej nagrody. Przy założeniu bowiem, że powód w dacie przyznania mu tej nagrody odpowiadał powyższemu warunkowi 25-letniej nieprzerwanej pracy, nie byłoby w ogóle problemu wymagającego rozstrzygnięcia, skoro jest rzeczą niesporną, że powód od tej daty przepracował w pozwanej Hucie bez przerwy dalsze 10 lat, miałby zatem przy takim założeniu nieprzerwaną 35-letnią, wymaganą układem zbiorowym pracy do nabycia prawa do dochodzonej przez niego nagrody jubileuszowej.Przewidziane w art. 49 układu zbiorowego pracy dla przemysłu hutniczego przesłanki długoletniej (25-letniej, 35-letniej i 45-letniej) nienagannej i nieprzerwanej pracy w jednym zakładzie pracy lub w różnych zakładach pracy z zachowaniem ciągłości pracy wymaganej do urlopu wypoczynkowego dotyczą każdej z nagród jubileuszowych wymienionych w tym przepisie.Przy ocenie więc prawa pracownika do dalszej nagrody jubileuszowej decydują wyłącznie wymienione wyżej przesłanki, a nie fakt poprzedniej nagrody jubileuszowej oraz przepracowanie od daty jej przyznania dalszego okresu brakującego do przyznania nagrody jubileuszowej. Bezpodstawne bowiem przyznanie pracownikowi poprzedniej nagrody jubileuszowej np. wskutek wprowadzenia w błąd zakładu pracy lub pomyłki tego ostatniego nie może stwarzać dla pracownika podstawy do nabycia przez niego prawa do następnej nagrody jubileuszowej i prowadzić tym samym do dalszych bezprawnych wypłat. Pogląd przeciwny nie dałby się pogodzić zarówno z treścią art. 47, 48 i 49 układu zbiorowego pracy dla przemysłu hutniczego, jak i z zasadami współżycia społecznego, w świetle których wprowadzenie w błąd zakładu pracy nie może być źródłem jego praw podmiotowych.Stwierdzenia powyższe prowadzą zatem do wniosku, że pracownik, któremu przyznano nagrodę jubileuszową za 25-letnią pracę, nie nabywa przez to - po przepracowaniu dalszych 10 lat - prawa do następnej nagrody jubileuszowej, jeśli nie przepracował bez przerwy 35 lat w jednym zakładzie pracy lub w różnych zakładach pracy z zachowaniem ciągłości pracy.Z tych względów na przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne należało udzielić odpowiedzi sformułowanej w sentencji uchwały.