III PZP 6/85

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Wasilewski (sprawozdawca). Sędziowie SN: A. Grymaszewski, B. Błachowska.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, E. Wiśniewskiej, w sprawie z wniosku Tadeusza G. przeciwko Polskim Kolejom Państwowym - Kolejowym Zakładom Automatyki w O. o ekwiwalent za urlop wypoczynkowy po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 listopada 1934 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 66 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych:"Czy pracownikowi, z którym ustał stosunek pracy w dniu 31 grudnia 1981 r., uprawnienia kombatanckie uzyskał w dniu 29 lutego 1984 r., a więc po ustaniu stosunku pracy, przysługuje ekwiwalent za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w zwiększonym wymiarze 10 dni?"podjął następującą uchwałę:Pracownikowi, który po rozwiązaniu stosunku pracy przedstawił zakładowi pracy orzeczenie Związku Bojowników o Wolność i Demokrację o spełnieniu warunków uprawniających do zwiększonego o 10 dni urlopu wypoczynkowego, przewidzianego dla kombatantów, przysługuje ekwiwalent za nie wykorzystany w okresie pozostawania w stosunku pracy urlop w zwiększonym wymiarze.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawca był zatrudniony do 31 grudnia 1981 r. Z tym dniem stosunek pracy został rozwiązany w związku z przejściem wnioskodawcy na emeryturę. W dniu 29 lutego 1984 r. wnioskodawca uzyskał w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację legitymację kombatanta i wystąpił do zakładu pracy, w którym był zatrudniony, o wypłatę ekwiwalentu za nie wykorzystany w 1981 r. dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych, przysługujący kombatantom.Na tle tego stanu faktycznego Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych miał wątpliwość, którą przedstawił w skierowanym do Sądu Najwyższego zagadnieniu prawnym.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawo kombatanta do zwiększonego o 10 dni roboczych urlopu wypoczynkowego wynika z przepisów ustawy (art. 7 ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych - Dz. U. Nr 34, poz. 186, i art. 7 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o szczególnych uprawnieniach kombatantów - Dz. U. Nr 16, poz. 122). Prawo to przysługuje kombatantowi od daty wejścia w życie pierwszej ustawy, tj. od 1 stycznia 1976 r. Również o tym, kto jest kombatantem, decydują przepisy wymienionych ustaw (art. 1 obu ustaw). Wskazane natomiast w art. 1 ustawy z dnia 23 października 1975 r. zaświadczenie Związku Bojowników o Wolność i Demokrację oraz w art. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. orzeczenie tegoż Związku o spełnieniu przez poszczególne osoby warunków uprawniających do uzyskania świadczeń przewidzianych w tych ustawach stanowi wyłączny dowód dla przyznania kombatantowi tych świadczeń. Wynika to już wprost z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. stwierdzającego, że podstawę do przyznania świadczeń kombatantowi stanowi orzeczenie Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Oznacza to w rozważanej kwestii, że kombatant nie może skutecznie domagać się udzielenia mu zwiększonego urlopu bez przedstawienia w zakładzie pracy zaświadczenia (obecnie orzeczenia) Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Przedmiotowe więc zaświadczenie (orzeczenie) jest jedynie dowodem w sprawie, nie zaś dokumentem kształtującym prawo kombatanta do zwiększonego urlopu. Wnioskodawca zatem nabył prawo do zwiększonego urlopu w okresie pozostawania w stosunku pracy, lecz urlopu tego nie mógł wykorzystać, ponieważ nie przedstawił wymaganego dowodu dla uzyskania wymienionego świadczenia. Złożenie tego dowodu w późniejszym okresie wywołuje jedynie ten skutek, iż zainteresowany może się domagać urlopów, do których prawo nie uległo przedawnieniu. Ta sama zasada obowiązuje wówczas, gdy kombatant złożył wymieniony dokument po rozwiązaniu stosunku pracy, z tym że w takim przypadku za nie wykorzystane i nie przedawnione urlopy kombatantowi przysługuje na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 1 k.p. ekwiwalent pieniężny.Analogiczne stanowisko w przedmiocie prawa kombatanta do zwiększonego urlopu wypoczynkowego i znaczenia prawnego zaświadczeń Związku Bojowników o Wolność i Demokrację zajęło Ministerstwo Pracy, Płac i Spraw Socjalnych w pismach z dnia 8 marca 1977 r. PP-500-150/77 i z dnia 7 grudnia 1977 r. PP-500-783/77 w okresie obowiązywania ustawy z dnia 23 października 1977 r. oraz w piśmie z dnia 30 sierpnia 1983 r. PP-500-884/83 skierowanym do Urzędu do Spraw Kombatantów po wejściu w życie ustawy z dnia 26 maja 1982 r.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w sentencji uchwały.