I PRN 33/80

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN M. Rafacz-Krzyżanowska. Sędziowie SN: E. Jachczyk (sprawozdawca), Z. Zaziemski.SentencjaSąd Najwyższy, z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, Z. Paczyńskiego, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Grażyny K. przeciwko Spółdzielni Pracy Galanterii Skórzanej "Podlasie" w B. o ekwiwalent pieniężny za urlop, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od postanowienia Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 października 1979 r.uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie.Uzasadnienie faktyczneWnioskodawczyni domagała się od pozwanej Spółdzielni ekwiwalentów pieniężnych za nie wykorzystane urlopy wypoczynkowe: w 1978 r. 20 dni i w 1979 r. 26 dni.Terenowa Komisja Rozjemcza w B. orzeczeniem z dnia 31.VIII.1979 r. oddaliła żądanie wnioskodawczyni. Odnośnie do urlopu wypoczynkowego za 1978 r. Komisja przyjęła, że na poczet tego urlopu zaliczono wnioskodawczyni jej nieobecność w pracy w dniach od 18 do 31.VIII.1978 r., za który to okres (12 dni) otrzymała pełne wynagrodzenie, a za pozostałe dnie pozwana Spółdzielnia wypłaciła wnioskodawczyni ekwiwalent pieniężny. Odnośnie zaś do urlopu wypoczynkowego za 1979 r. Komisja przyjęła, że po wypowiedzeniu przez wnioskodawczynię w dniu 15.II.1979 r. umowy o pracę z pozwaną Spółdzielnią na dzień 31.V.1979 r., do pozwanej Spółdzielni wystąpiła w dniu 30.IV.1979 r. Wojewódzka Spółdzielnia Pracy w B. z wnioskiem o wyrażenie zgody na przejście wnioskodawczyni do tej Wojewódzkiej Spółdzielni z dniem 15.V.1979 r. na podstawie porozumienia między tymi zakładami pracy. Wymieniona Wojewódzka Spółdzielnia we wniosku tym domagała się również informacji o wykorzystaniu przez wnioskodawczynię urlopu wypoczynkowego. Pozwana Spółdzielnia wyraziła zgodę na przejście wnioskodawczyni od dnia 15.V.1979 r. do Wojewódzkiej Spółdzielni, lecz nie udzieliła informacji dotyczącej spraw urlopowych. Wnioskodawczyni - po wyrażeniu w dniu 30.IV.1979 r. zgody przez pozwaną Spółdzielnię - podjęła pracę w Wojewódzkiej Spółdzielni z dniem 15.V.1979 r. Spółdzielnia ta w dniu 20.VI.1979 r., a więc już po podjęciu przez wnioskodawczynię pracy w tej Spółdzielni, zawiadomiła pozwaną Spółdzielnię, że nie przejęła na siebie obowiązku udzielenia wnioskodawczyni urlopu wypoczynkowego za 1979 r., do którego wnioskodawczyni nabyła prawo w pozwanej Spółdzielni.Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie w toku rozpoznania sprawy na skutek odwołania wnioskodawczyni od orzeczenia Terenowej Komisji Rozjemczej - doprowadził do zawarcia ugody między stronami, po czym postanowieniem z dnia 22.X.1979 r. uchylił powyższe orzeczenie Terenowej Komisji Rozjemczej i postępowanie w sprawie umorzył.Mocą zawartej ugody pozwana Spółdzielnia zobowiązała się wypłacić wnioskodawczyni 2.470 zł tytułem ekwiwalentu za 10 dni urlopu nie wykorzystanego przez wnioskodawczynię w 1978 r. Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał tę umowę za odpowiadającą stanowi faktycznemu oraz za zgodną z prawem i z zasadami współżycia społecznego, a także za nie naruszającą interesu pracownika. Zdaniem tego Sądu, kwestia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy za rok 1979 jest bezprzedmiotowa, ponieważ wnioskodawczyni może ten urlop wykorzystać w naturze do końca roku w Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w B., do której "została przekazana" z prawem do tego urlopu.Od powyższego postanowienia wniósł w dniu 25.III.1980 r. rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił, że zaskarżone orzeczenie zapadło z rażącym naruszeniem art. 37 § 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych w związku z art. 171 § 1 pkt 1 k.p.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną - jako uzasadnioną - z następujących powodów.Jak wynika z nie kwestionowanych ustaleń zaskarżonego postanowienia, wnioskodawczyni wypowiedziała łączącą strony umowę o pracę określając dzień 31.V.1979 r. jako ostatni dzień okresu wypowiedzenia. Jednakowoż na skutek wystąpienia Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy do pozwanej Spółdzielni o wyrażenie zgody na przejście wnioskodawczyni do tej Wojewódzkiej Spółdzielni z dniem 15.V.1979 r. - za zgodą pozwanej Spółdzielni (po porozumieniu zakładów pracy) i wnioskodawczyni (po porozumieniu stron) doszło do faktycznej zmiany okresu (ostatniego dnia) trwania wypowiedzianej przez wnioskodawczynię umowy o pracę z dnia 31.V.1979 r. na dzień 15.V.1979 r. Z powyższych faktów oraz innych ustaleń zaskarżonego postanowienia wynika, że ani wspomniane porozumienie zakładów pracy, ani wymienione porozumienie stron - faktycznie dotyczące wyłącznie określenia terminu zakończenia przez wnioskodawczynię pracy w dotychczasowym miejscu zatrudnienia - nie miało wpływu na zmianę sposobu rozwiązania wiążącej strony umowy o pracę oraz nie objęło kwestii urlopu wypoczynkowego wnioskodawczyni za 1979 r. Porozumienie zakładów nie mogło zniweczyć mocy tego wypowiedzenia, lecz mogło tylko, za aprobatą (dorozumianą, skoro od dnia 15.V.1979 r. podjęła pracę w innym zakładzie) wnioskodawczyni oraz za pisemną zgodą pozwanej Spółdzielni, spowodować ustalenie nowego, wcześniejszego terminu rozwiązania wypowiedzianej umowy o pracę w celu umożliwienia zawarcia przez wnioskodawczynię umowy o pracę i podjęcia przez nią pracy w nowym zakładzie. Porozumienie zakładu dotychczasowego zatrudnienia z zakładem, w którym pracownik zamierza podjąć nowe zatrudnienie, określające termin podjęcia tego zatrudnienia wcześniejszy niż termin końcowy okresu wypowiedzenia przez pracownika umowy o pracę w zakładzie dotychczasowego zatrudnienia nie zmienia charakteru rozwiązania tej umowy o pracę. W niniejszym przypadku charakter rozwiązania umowy o pracę przez wypowiedzenie wnioskodawczyni pozostał nie zmieniony.Z wymienionych porozumień nie wynika też zobowiązanie Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy, do której przeszła wnioskodawczyni, do udzielenia jej nie wykorzystanego w zakładzie poprzedniego zatrudnienia urlopu za 1979 r. Pozwana Spółdzielnia nie udzieliła odpowiedzi Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy na jej zapytanie w tym przedmiocie, a ta Wojewódzka Spółdzielnia zawiadomiła pozwaną Spółdzielnię, że nie przyjęła obowiązku udzielenia tego urlopu. Zobowiązanie tego rodzaju nie wynika także z obowiązujących w tym zakresie przepisów. W myśl bowiem art. 170 k.p. w razie wypowiedzenia stosunku pracy przez pracownika urlop przysługujący za rok kalendarzowy, w którym nastąpi rozwiązanie stosunku pracy, powinien być wykorzystany w okresie wypowiedzenia, a według art. 171 § 1 pkt 1 k.p. w razie niewykorzystania takiego urlopu przysługuje ekwiwalent pieniężny.Tak więc pogląd Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, że następstwem tego porozumienia jest "przekazanie pracownika" do zakładu nowego zatrudnienia z prawem do wykorzystania w tym zakładzie urlopu nie wykorzystanego w zakładzie dotychczasowego zatrudnienia - nie znajduje oparcia w treści porozumienia między zakładami pracy ani w obowiązujących przepisach. Zatem wnioskodawczyni należało przyznać od dotychczasowego zakładu pracy, tj. od pozwanej Spółdzielni, ekwiwalent za nie wykorzystany w 1979 r. urlop wypoczynkowy.W tych okolicznościach ugoda zawarta między stronami - mogąca naruszyć słuszny interes wnioskodawczyni przez pozbawienie jej ekwiwalentu za urlop nie wykorzystany w 1979 r. - nie mogła być uznana za dopuszczalną (art. 37 § 3 ustawy o o.s.p. i u.s.), a postanowienie umarzające postępowanie zapadło z naruszeniem art. 37 § 1 i 2 ustawy o o.s.p. i u.s. Zaistniały bowiem warunki do uwzględnienia żądania wnioskodawczyni w tym zakresie.Jednakowoż Okręgowy Sąd - reprezentując pogląd, że wnioskodawczyni nie przysługuje ten ekwiwalent od pozwanej Spółdzielni, lecz urlop w naturze od Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy - nie poczynił ustaleń w przedmiocie faktycznych przesłanek dla określenia wysokości tego ekwiwalentu. Zachodził zatem brak warunków do ostatecznego rozstrzygnięcia tej sprawy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 422 § 2 k.p.c. w zw. z art. 277 § 2 k.p.), co spowodowało uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Okręgowemu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie.