III SO 17/06
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2006-11-10
Skład orzekający: Kazimierz Jaśkowski, Krystyna Bednarczyk, Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest dopuszczalne, nawet jeśli dotyczy wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, który został zwrócony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, stwierdzając, że od jego postanowień i zarządzeń nie przysługują środki odwoławcze, co wynika z przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Choć przepis art. 871 § 2 k.p.c. zwalnia z obowiązku posiadania adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie tworzy on podstawy do zaskarżania postanowień Sądu Najwyższego, które z mocy prawa nie podlegają zaskarżeniu. Wniosek o uzupełnienie postanowienia został oddalony, ponieważ postanowienie Sądu Najwyższego dotyczyło rozpoznania zażalenia, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o ustanowienie radcy prawnego, który został wcześniej zwrócony.Stan faktyczny
D. D. złożył zażalenie na zarządzenie Sądu Najwyższego o zwrocie zażalenia na poprzednie zarządzenie o zwrocie skargi na przewlekłość postępowania oraz o zwrocie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 lipca 2006 r. odrzucił to zażalenie, uznając je za niedopuszczalne. Następnie D. D. wniósł kolejne zażalenie, zarzucając naruszenie art. 871 § 2 k.p.c., oraz wniosek o uzupełnienie postanowienia. Sąd Najwyższy odrzucił to zażalenie i oddalił wniosek o uzupełnienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie D. D. i oddalił jego wniosek o uzupełnienie postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SO 17/06 POSTANOWIENIE Dnia 10 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Kazimierz Jaśkowski (przewodniczący) SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca) SSN Andrzej Wróbel w sprawie z zażalenia D. D. i wniosku o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie III SO 14/06, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2006 r., 1. odrzuca zażalenie 2. oddala wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. III SO 14/06. U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 26 lipca 2006 r. III SO 14/06 Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie D. D. na zarządzenie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2006 r. zwracające zażalenie na poprzednie zarządzenie z dnia 16 marca 2006 r. o zwrocie skargi na przewlekłość postępowania oraz o zwrocie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd Najwyższy uznał za niedopuszczalne zażalenie na zarządzenie wydane przez Sąd Najwyższy stwierdzając, że od orzeczeń i zarządzeń Sądu Najwyższego nie przysługują środki odwoławcze.
2 Od tego postanowienia D. D. działający bez adwokata lub radcy prawnego wniósł zażalenie, w którym zarzucił, że zarządzenie o zwrocie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu narusza przepis art. 871 § 2 k.p.c., na podstawie którego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o uzupełnienie zaskarżonego postanowienia przez umieszczenie w nim orzeczenia o odmowie ustanowienia radcy prawnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 871 § 1 k.p.c. ustanawia generalną zasadę obowiązkowego zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Na podstawie art. 130 § 5 k.p.c. pisma procesowe sporządzone z naruszeniem tej zasady podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków. Przy zastosowaniu zasady ogólnej wniesione przez skarżącego zażalenie powinno zostać zwrócone. Wyjątki od tej zasady przewidziane są w art. 871 § 2 k.p.c., który to przepis nie wymaga przymusu adwokacko-radcowskiego między innymi w postępowaniu o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Ponieważ skarżący po wydaniu pierwszego zarządzenia o zwrocie skargi na przewlekłość postępowania złożył taki wniosek, jego kolejne zażalenie można traktować jako złożone w postępowaniu, o którym mowa w art. 871 § 2 k.p.c. Zażalenie to jest jednak niedopuszczalne. Zażalenia na postanowienia sądu przysługują tylko wówczas, gdy ustawa dopuszcza taki środek zaskarżenia. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na postanowienia wymienione w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Są to postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz niektóre inne postanowienia sadu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie. Nie są tu wymienione postanowienia wydawane przez Sąd Najwyższy, co oznacza, że postanowienia Sądu Najwyższego nie podlegają zaskarżeniu. Zażalenie jako niedopuszczalne podlega więc odrzuceniu na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz art. 3941 § 3 k.p.c. Nie może także zostać uwzględniony wniosek o uzupełnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2006 r. przez wydanie orzeczenia o odmowie ustanowienia radcy prawnego. Postanowienie to zostało wydane w
3 wyniku rozpoznania zażalenia na zarządzenie o zwrocie zażalenia i zwrocie wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ten ostatni wniosek nie był przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym rozpoznającym zażalenie, lecz wcześniejszego postępowania zakończonego zarządzeniem o zwrocie wniosku. Postanowienie odnosiło się jednie do zażalenia i nie mogło zawierać orzeczenia w przedmiocie wniosku który został zwrócony. Zgodnie z art. 351 § 1 k.p.c. strona może zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku (także postanowienia), jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania. W tym przypadku żądanie określone w zażaleniu dotyczyło uchylenia zarządzenia o zwrocie wniosku a nie merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. Wniosek podlega więc oddaleniu na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III CZ 160/25 2025-10-29Czy zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione przez pełnomocnika niebędącego adwokatem lub radcą prawnym, w sytuacji gdy nie zachodzi żaden z wyjątków określonych w art. 871 § 2 k.p.c., jest niedopuszczalne i powinno zosta…
- III CZ 210/25 2025-12-03Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, gdy obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, jest dopuszczalne?
- V CZ 15/19 2019-04-17Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, wniesione osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, może zostać uzupełnione przez ustanowienie pełn…
- III CZ 90/25 2025-06-13Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę, która nie jest zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, pomimo braku zastosowania wyjątków od przymusu adwokacko-radcowskiego, jest niedopuszczalne i podleg…
- III SO 38/05 2006-01-06Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest dopuszczalne w polskim postępowaniu cywilnym?
Powołane przepisy
art. 871 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 130 § 5 KPCart. 3941 § 1art. 370 KPCart. 39821 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 351 § 1 KPCart. 391 § 1 KPC§ 2§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy