III CZ 90/25

III CZ 90/25 POSTANOWIENIE 13 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 czerwca 2025 r. w Warszawie zażalenia J.M. na postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach z 17 marca 2025 r., I C 1149/20, w sprawie z powództwa J.M. przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Rejonowemu […], Skarbowi Państwa-Komendzie Powiatowej Policji w L. i Skarbowi Państwa-Sądowi Okręgowemu w […] odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy innych resortów, odrzuca zażalenie. [M.O.] UZASADNIENIE Postanowieniem z 17 marca 2025 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach w sprawie z powództwa J.M. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu […], Skarbowi Państwa – Komendzie Powiatowej Policji w L., Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w […] o odszkodowanie z tytułu odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariuszy innych resortów, postanowił odrzucić skargę J.M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. J.M. wniósł samodzielnie zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Sądu Okręgowego w Siedlcach. III CZ 90/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało odrzuceniu. Powód nie wykazał, iż dysponuje uprawnieniami, które skutkują dopuszczalnością samodzielnego wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego. Natomiast zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Zgodnie zaś z § 2 art. 871 § 1 k.p.c., powyższe wymaganie, tj. tzw. przymus adwokacko-radcowski, nie znajduje zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Wreszcie, zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa albo państwowej osoby prawnej jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej. Środek odwoławczy wniesiony do Sądu Najwyższego z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. należy kwalifikować jako niedopuszczalny, a uchybienie to ma charakter nieusuwalny. Oznacza to, że zażalenie sporządzone i podpisane przez stronę nie mającą zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym jest dotknięte brakiem formalnym nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem tego środka odwoławczego jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełniania tego braku i bez możliwości jego usunięcia przez pełnomocnika (zob. zamiast wielu postanowienia SN: z 6 listopada 2008 r. III CZ 35/08; z 23 lutego 2012 r. V CZ 132/11; z 21 września 2011 r., I CZ 59/11). III CZ 90/25 3 Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 3986 § 3 oraz art. 871 § 1 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia. SSN Kamil Zaradkiewicz [M.O.] [r.g.]