III UZ 7/21
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2021-05-20
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski, Leszek Bielecki, Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę niebędącą adwokatem lub radcą prawnym, podlega odrzuceniu. Wynika to z faktu, że do sporządzenia i wniesienia skargi, a także do dalszego zaskarżenia w przypadku jej odrzucenia, wymagane jest zastępstwo prawne zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Brak ten jest nieusuwalny i nie podlega sanowaniu.Stan faktyczny
Ubezpieczony J. L. złożył skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, która została sporządzona osobiście. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę z powodu braku zastępstwa prawnego. Ubezpieczony wniósł zażalenie na to postanowienie, kwestionując wymóg zastępstwa prawnego. Sąd Najwyższy rozpoznał to zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie ubezpieczonego na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UZ 7/21 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bielecki SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania J. L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o wysokość świadczenia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 20 maja 2021 r., zażalenia odwołującego się na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt VI WSC U (…), odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z 12 stycznia 2021 r. odrzucił skargę ubezpieczonego J. L. o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku tego Sądu z 9 stycznia 2019 r., VI U (…), którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 5 października 2018 r. Sąd odrzucił skargę jako wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c. w związku z art. 4246 § 3 k.p.c. Skarga została sporządzona osobiście przez ubezpieczonego, zatem zawiera istotny i nieusuwalny brak, tj. nie została złożona przez adwokata lub radcę prawego. Sporządzenie skargi do Sądu Najwyższego
2 osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Ubezpieczony zaskarżył odrzucenie skargi „apelacją”. Zarzucił naruszenie art. 4246 § 3 k.p.c., bowiem przed Sądem powszechnym nie obowiązuje zastępstwo prawne wymagane art. 871 § 1 k.p.c. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i rozpoznanie sprawy przez Sąd Apelacyjny w (…) Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4247 i nast. k.p.c. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia rozpoznaje Sądu Najwyższy. Przymus adwokacko-radcowski nie jest zatem wyłączony. Zastępstwo to dotyczy sporządzenia i wniesienia skargi oraz dalszego zaskarżenia w przypadku odrzucenia skargi – art. 871 § 1 k.p.c. Odwołanie się przez ubezpieczonego w zażaleniu („apelacji”) do art. 77 Konstytucji nie zmienia tego reżimu, gdyż przepis szczególny ustawy zasadniczej stanowi, iż właściwość sądów oraz postępowanie przed sądami określają ustawy. W odniesieniu do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest to zatem domena ustawy zwykłej - Kodeks postępowania cywilnego – art. 4241 i nast. k.p.c. Konsekwentnie zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jednak z zachowaniem szczególnego zastępstwa prawnego – art. 3941 § 1 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c. Ubezpieczony wniósł „apelację”, która w tym przypadku jest zażaleniem. Zasadnie stwierdził Sąd Okręgowy, że osobiste sporządzenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przez stronę nie może być sanowane i nie wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego. Odnosi się to również do zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Brak zdolności postulacyjnej (art. 871 § 1 k.p.c.), powoduje, iż zażalenie sporządzone osobiście przez ubezpieczonego podlega odrzuceniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 3986 § 3 k.p.c. oraz w związku z art. 42412 k.p.c.
3
Powiązane orzeczenia
- II CZ 54/14 2014-10-08Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, podlega od…
- IV CZ 61/07 2007-07-30Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu?
- III CZ 212/23 2023-10-31Czy zażalenie na postanowienie sądu rejonowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższy…
- II CZ 19/14 2014-05-07Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez strony bez zastępstwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopu…
- III CZ 79/25 2025-06-18Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę zamiast przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 4246 § 3 KPCart. 4247art. 77art. 4241art. 3941 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 42412 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 27.07.2026. · PDF źródłowy