III CZ 212/23
PostanowienieIzba Cywilna2023-10-31
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu rejonowego odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, która nie ma zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu braku możliwości uzupełnienia tego braku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie, uznając, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie wymaga zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych. Brak ten, wynikający z naruszenia art. 871 § 1 k.p.c., nie może być uzupełniony, a zażalenie dotknięte tym brakiem podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
A.K. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia referendarza sądowego. Sąd Rejonowy odrzucił tę skargę, wskazując na brak zdolności postulacyjnej skarżącej przed Sądem Najwyższym. A.K. wniosła osobiście zażalenie na to postanowienie, domagając się jego uchylenia i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
III CZ 212/23 POSTANOWIENIE 31 października 2023 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marta Romańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 października 2023 r. w Warszawie zażalenia A.K. na postanowienie Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z 14 kwietnia 2023 r., VIII WSC 1/23, w sprawie z wniosku Banku spółki akcyjnej we W. przeciwko A.K. o świadczenie pieniężne na skutek skargi dłużniczki na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym Lublin-Zachód w Lublinie w sprawie Km […] w przedmiocie skargi dłużniczki z 7 marca 2023 r. o stwierdzenie niezgodności z prawem prowomocnego orzeczenia referendarza sądowego z 5 stycznia 2023 r. w sprawie VIII Cz 136/22 odrzuca zażalenie. (R.N.) UZASADNIENIE Postanowieniem z 14 kwietnia 2023 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie odrzucił skargę A.K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jako wniesioną osobiście przez skarżącą, która w postępowaniu przed Sądem Najwyższym właściwym do rozpoznania skargi nie ma zdolności postulacyjnej. Jako podstawę rozstrzygnięcia Sąd Rejonowy powołał art. 871 § 1 i art. 4246 § 3 k.p.c.
III CZ 212/23 2 We wniesionym osobiście zażaleniu na postanowienie Sądu Rejonowego z 14 kwietnia 2023 r. skarżąca zażądała jego zmiany (uchylenia w całości). Stwierdziła, że sytuacja majątkowa, w jakiej się znajduje, uzasadnia zwolnienie od kosztów i wyznaczenie rozprawy w sprawie, a jednocześnie nie pozbawia jej zdolności sądowej i prawa do sprawiedliwego procesu. Skarżąca domagała się również ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie należy do Sądu Najwyższego. Oznacza to zarazem, że w postępowaniu wywołanym jej wniesieniem obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji (art. 871 § 1 k.p.c.). W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego odrzucające skargę A.K., jako wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., miało wprost oparcie w art. 4246 § 3 k.p.c., który przewiduje odrzucenie skarg dotkniętych omawianym brakiem przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie. Trzeba mieć również na względzie, że ustawodawca w art. 7674 § 3 k.p.c. wykluczył wniesienie skargi w sprawach egzekucyjnych. Wymaganie przewidziane w art. 871 § 1 k.p.c. dotyczy również zażalenia na postanowienie Sądu Rejonowego z 14 kwietnia 2023 r., odrzucającego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Zażalenie dotknięte było zatem brakiem, którego w świetle obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania cywilnego nie można uzupełnić. Potwierdza to także ugruntowana już linia orzecznicza Sądu Najwyższego, według której tego rodzaju braku nie sanuje nawet następcze ustanowienie pełnomocnika (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 września 2020 r., II CZ 33/20; z 8 września 2016 r., II CZ 92/16). Z tych względów wniesione zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
III CZ 212/23 3 A.W. [ał]
Powiązane orzeczenia
- II CZ 19/14 2014-05-07Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez strony bez zastępstwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopu…
- I CZ 60/21 2021-10-21Czy zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa proc…
- III CZ 24/15 2015-05-13Czy zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności pos…
- III CZ 79/25 2025-06-18Czy zażalenie na postanowienie odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządzone osobiście przez stronę zamiast przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu?
- II CZ 20/09 2009-04-03Czy zażalenie na postanowienie sądu odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesione osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu przez Sąd Najwyższy z powodu naruszenia przymusu a…
Powołane przepisy
art. 871 § 1art. 4246 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 7674 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy