III UZP 41/84

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN S. Perestaj. Sędziowie SN: S. Rejman (sprawozdawca), W. Myga.SentencjaSąd Najwyższy z udziałem Prokuratora Prokuratury Generalnej PRL, S. Trautsolta, w sprawie z wniosku Michała J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. o świadczenie z funduszu alimentacyjnego po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi postanowieniem z dnia 28 czerwca 1984 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 86 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych?"Czy od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych?"powziął następującą uchwałę:Od orzeczenia Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.Uzasadnienie faktyczneZakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. decyzją z dnia 9.II.1984 r. przyznał prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz Marzeny J., ur. dnia 28.XII.1969 r., i Piotra J. ur. 22.XI.1968 r., płatnych do rąk prawnego opiekuna Kazimierza K. od stycznia 1984 r. w kwocie 2.000 zł miesięcznie.O powyższej decyzji powiadomiono zobowiązanego do alimentacji ojca - Michała J., który odwołał się do Rady Nadzorczej Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wnosząc o zmianę tej decyzji i ustalenie, że dzieciom nie przysługują świadczenia z funduszu alimentacyjnego, gdyż dochód w rodzinie opiekuna dzieci - działka - przekracza 60.000 zł miesięcznie.Rada Nadzorcza orzeczeniem z dnia 16.IV.1984 r. zatwierdziła zaskarżoną decyzję, uzasadniając, że została ona wydana na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, zasądzającego alimenty na rzecz dzieci, oraz potwierdzenia komornika o bezskuteczności egzekucji alimentów.Rada Nadzorcza pouczyła odwołującego, że od powyższego orzeczenia przysługuje mu prawo wniesienia odwołania do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi.Uzasadnienie prawnePrzy rozpoznawaniu odwołania powstało jednak zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości i dlatego przedstawione zostało Sądowi Najwyższemu pytanie prawne uwidocznione w sentencji niniejszej uchwały (art. 68 § 1 ustawy o sądach pracy i ubezpieczeń społecznych). Udzielając odpowiedzi pozytywnej, Sąd Najwyższy miał na uwadze, co następuje:Ustawa z dnia 13 kwietnia 1960 r. o zmianach właściwości w dziedzinie ubezpieczeń społecznych, rent, zaopatrzeń i opieki społecznej (Dz. U. Nr 20, poz. 119 ze zm.) w przepisie art. 11 ust. 3 nie wyłącza możliwości odwołania do sądu w sprawach o świadczenia z funduszu alimentacyjnego.W świetle natomiast § 36 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w sprawie organizacji i zakresu działania rad nadzorczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz trybu postępowania przed radami nadzorczymi (Dz. U. Nr 49, poz. 302), wydanego na podstawie art. 111 ust. 1 ustawy, od orzeczenia rady nie przysługuje odwołanie do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego.Analogiczne rozwiązanie zawierał art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym (Dz. U. Nr 27, poz. 157) w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 kwietnia 1983 r., który stanowił, że od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do rady nadzorczej, której orzeczenie jest ostateczne. Stan prawny uległ jednak zmianie. Po nowelizacji ustawy o funduszu alimentacyjnym art. 18 ust. 3 ma następujące brzmienie: "Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługują środki odwoławcze przewidziane dla odwołań w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego" (jednolity tekst ustawy o funduszu alimentacyjnych - Dz. U. z 1983 r. Nr 10, poz. 54). W ten sposób implicite zmienione też zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 1974 r. w części dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego.Wyżej cytowany przepis nie precyzuje bliżej organów, do których przysługuje odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.W obecnym jednak stanie prawnym, a w szczególności na podstawie art. 2 § 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. o okręgowych sądach pracy i ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 231), należy powołany przepis art. 18 ust. 3 interpretować w ten sposób, że również od decyzji w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje odwołanie do okręgowego sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.Za powyższym stanowiskiem przemawia ponadto treść art. 75 ustawy z dnia 24 października 1974 r., który nie wymienia spraw o świadczenia z funduszu alimentacyjnego jako tych, w których nie przysługuje odwołanie do sądu.Trafne stanowisko zajęła więc Rada Nadzorcza Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi, pouczając zainteresowanego, że przysługuje mu odwołanie do Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, podzielając w tym zakresie pogląd Rady Nadzorczej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie.