I PK 100/06

Sygn. akt I PK 100/06 POSTANOWIENIE Dnia 25 lipca 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Andrzej Wróbel w sprawie z powództwa H. B. przeciwko Polskiej Akademii Nauk Zakładowi […] o wynagrodzenie za pracę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 lipca 2006 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 3 stycznia 2006 r., sygn. akt III APa …/05, 1. odrzuca skargę kasacyjną, 2. zawiadamia Okręgową Izbę Radców Prawnych w O. o odrzuceniu kasacji, 3. zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 (słownie - tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2006 r. Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. oddalił apelacje powódki H. B. i pozwanego Polskiej Akademii [….] od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w O. VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt. IV P …/04. 2 Skargą kasacyjną z dnia 10 marca 2006 r. wniosła powódka, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w O. oraz o przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w O. do ponownego rozpoznania. Skarga została oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię (art. 94 pkt. 5 k.p. w związku z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagrodzeniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi (Dz. U. Nr 26, poz. 306 z późn. zm., dalej jako ustawa), art. 30 ustawy oraz art. 55 § 1 k.p.) a także przepisów postępowania (art. 224 § 1 i art. 233 § k.p.c. w zw. z art. 391 § k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 1. Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji (postanowienie SN z dnia 29 września 2005 r., III CSK 22/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt. I UK 303/05). Przepis art. 3984 k.p.c. określa wymogi formalne jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. Skarga kasacyjna powinna, poza czynieniem zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (art. 3984 § 1 k.p.c.). 2. W art. 3984 § 1 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej. Są to wymogi bezwzględne. Ich ewentualny brak nie może być uzupełniony po upływie terminu do wniesienia skargi (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II PZ 49/05, postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 15/05, niepubl., postanowienie SN z dnia 26 października 2005 r., III CSK 23/05, niepubl.). Skarga kasacyjna niezawierająca któregokolwiek z 3 elementów konstrukcyjnych wymienionych w art. 3984 § 1 k.p.c. dotknięta jest nieusuwalnym brakiem skutkującym jej odrzuceniem w myśl art. 3986 k.p.c. 3. Zachowanie wymagań formalnych skargi kasacyjnej badane jest – niezależnie od oceny dokonywanej przez sąd przedstawiający Sądowi Najwyższemu skargę kasacyjną - przez Sąd Najwyższy. Zgodnie bowiem z art. 3986 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała odrzuceniu przez sąd drugiej instancji. 4. Z art. 3984 § 1 k.p.c. jednoznacznie wynika, iż wymóg przedstawienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz z uzasadnieniem należy do bezwzględnych wymogów skargi kasacyjnej (postanowienie SN z dnia 7 czerwca 2005 r., sygn. akt III PK 67/05; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt. III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 5. Obowiązek przedstawienia przez skarżącego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wiąże się z instytucją tzw. "przedsądu", polegającego m.in. na możliwości Sądu Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego dowodzi zrównania rangą obowiązku przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z obowiązkiem odrębnego przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; 4 postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 6. Spełnienie tego obowiązku polega na wskazaniu, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów lub, że zachodzi nieważność postępowania lub, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ponadto w uzasadnieniu wniosku należy przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 7. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. powinien być – podobnie jak pozostałe elementy przewidziane w tym przepisie – przedstawiony w skardze kasacyjnej, jako odrębny element pisma procesowego (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). 8. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że brak odrębnego wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem, uniemożliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej i 5 wyklucza jej uzupełnienie (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. , sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). Przedstawienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), jest bowiem istotnym elementem skargi kasacyjnej. Jego brak nie pozwala na ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania kasacji rozpoznaniu (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. , sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). 9. Wymienione w art. 3984 § 1 pkt. 2 podstawy kasacyjne (naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania) oraz ich uzasadnienie nie zastępują wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia wymienionego w art. 3984 § 1 pkt. 3 (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II PZ 49/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., I UK 309/05; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; postanowienie SN z dnia 11 maja 2006 r., sygn. akt III CSK 163/06; postanowienie SN z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I CZ 4/06; postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 166/05; postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt II CSK 2/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 58/06; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II CSK 59/06). Gdyby bowiem okoliczności dające Sądowi Najwyższemu materiał do dokonania przedsądu (przyjęcia lub odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania) należało wywodzić z treści podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, nie byłoby potrzeby ustanowienia odrębnego od podstaw kasacyjnych wymagania, jakim jest wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej. Regulacja zawarta w art. 3984 § 1 pkt. 3 k.p.c. nie miałaby wówczas racji bytu (postanowienie SN z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt II PZ 49/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. , sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). W orzecznictwie Sądu Najwyższego uznaje się ponadto, że jeżeli skarżący nie 6 wskazał w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich przedstawienia nie jest spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji (postanowienie SN z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt II PK 199/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt. I UK 303/05; postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05). 10. Sąd Najwyższy ustalił, że skarga kasacyjna powódki z 10 marca 2006 r. zawiera co prawda wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, ale nie zawiera jego uzasadnienia. Skarżąca - strona powodowa ograniczyła się jedynie do sformułowania zarzutów naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego oraz sformułowania, że „sprawa rozpoznana została merytorycznie w sposób błędny; sprzeczny ze stanem faktycznym i prawnym”. 11. Z powyższego wynika, iż nie został zatem spełniony określony w art. 3984 § 10 k.p.c. wymóg. Stanowi to istotny, nienaprawialny brak konstrukcyjny skargi kasacyjnej, powodujący z mocy art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucenie skargi kasacyjnej (postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt I UK 309/05; postanowienie SN z dnia 24 października 2005 r., sygn. akt III UK 142/05). 12. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 i 4 k.p.c. orzekł jak na wstępie. Teza: Obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania nie jest spełniony, jeżeli uzasadnienie wniosku o 7 przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ogranicza się do sformułowania, zgodnie z którym „sprawa rozpoznana została merytorycznie w sposób błędny; sprzeczny ze stanem faktycznym i prawnym”.