I PK 152/19

Sygn. akt I PK 152/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa J. K. przeciwko W. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością Spółce komandytowej w C. o ryczałt za noclegi, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 października 2020 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt IX Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE W wyroku z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt IX Pa (...), Sąd Okręgowy – Sąd Pracy w K. – w sprawie z powództwa J. K. przeciwko W. i spółka Grupa O. spółka jawna w C. (obecnie W. Spółka z o.o. Spółka Komandytowa w C.) – oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w C. z dnia 17 lipca 2018 r., sygn. akt V P (...), w którym Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zapłatę ryczałtu za noclegi. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powód zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. W ocenie autora skargi, że Sąd drugiej 2 instancji wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. i art. 378 § 1 k.p.c. nie rozpoznał istoty oraz zarzutów apelacji, na co wskazuje treść uzasadnienia wyroku, którego braki uniemożliwiają odczytanie motywów rozstrzygnięcia i stanowią uchybienie skutkujące koniecznością przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto Sąd drugiej instancji przyjął, że „fakt wypłacenia powodowi ryczałtów za noclegi w łącznej wysokości 67.924,62 zł, został potwierdzony podpisami powoda złożonymi w dołączonej przez pozwanego dokumentacji rozliczeniowej. W rozliczeniach tych uwzględniono tytuły płatności a powód na każdym dokumencie składał dwa podpisy. Łącznie do akt sprawy pozwany złożył kilkadziesiąt takich rozliczeń z podpisami powoda potwierdzającymi otrzymanie ryczałtów za noclegi a suma uwzględnionych tam należności daje wskazaną wyżej kwotę.” W ocenie Sądu powyższa okoliczność okazała się wystarczająca do przyjęcia, że powód faktycznie otrzymał ryczałty za noclegi w kwocie wskazanej przez pozwanego i nie ma możliwości kwestionowania braku spełnienia świadczenia przez pracodawcę w tym zakresie. Jest to stanowisko niezrozumiałe zważywszy, że podpisy powoda złożone na poszczególnych rozliczeniach delegacji (dokumentach prywatnych w rozumieniu art. 245 k.p.c.) miały stanowić pokwitowanie w rozumieniu art. 462 k.c. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stan stwierdzony w pokwitowaniu jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Podważenie prawdziwości oświadczenia zawartego w pokwitowaniu może być dokonane wszelkimi środkami dowodowymi. Sąd drugiej instancji uniemożliwił jednak powodowi wykazanie, że faktycznie nie otrzymał całości należnych mu ryczałtów, a przedstawione przez pozwanego rozliczenia nie stanowią rzetelnego dowodu spełnienia świadczenia i nie są skutecznym pokwitowaniem w rozumieniu art. 462 § 1 k.c. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony twierdzeniem o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) – jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531; z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035; z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania – z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. – niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, 4 LEX nr 82274; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616; z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107; z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364; z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743; z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Autor skargi twierdzenia o oczywistej zasadności jego skargi opiera na dwóch założeniach: - braku rozpoznania „istoty i zarzutów apelacji” oraz na przyjęciu zasadniczego w sprawie ustalenia, że powód otrzymał od pozwanej sporne w sprawie świadczenia jedynie na podstawie podpisów powoda złożonych na dołączonej przez pozwaną dokumentacji rozliczeniowej, potwierdzających otrzymanie spornych kwot. Sąd drugiej instancji rozpoznawał apelację powoda zgodnie z regułami określonymi w art. 382 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c., a uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w K. zawiera w swojej konstrukcji wszystkie elementy określone w art. 328 § 2 k.p.c. tak w zakresie wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia jak i wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Autor skargi poza ogólnikowym twierdzeniem o nierozpoznaniu „istoty oraz zarzutów apelacji”, nie sprecyzował swojego twierdzenie we wskazaniu konkretnego zarzutu, który miałby zostać pominięty przez Sąd drugiej instancji. 5 Brakuje odpowiedniego wywodu zawierającego argumentację, którą autor skargi wykazałby walor oczywistej zasadności jego skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. z uwagi na twierdzone naruszenie przepisów art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 378 § 1 k.p.c. Druga z postawionych w uzasadnieniu wniosku kwestii nie uwzględnia w swojej konstrukcji całościowej oceny przez Sąd drugiej instancji materiału dowodowego sprawy. Sąd drugiej instancji – w uzasadnieniu swojego wyroku – wskazał, że dochodzone przez powoda roszczenie dotyczyło zapłaty należności z tytułu ryczałtów za noclegi poza granicami kraju za okres od 1 października 2014 r. do 23 kwietnia 2016 r. Nie było sporu co do tego, że powodowi jako kierowcy realizującemu zadania w podróży służbowej przysługiwał zwrot kosztów delegacji, w tym ryczałty za noclegi. Według Sądu drugiej instancji przedmiotowe kwoty ryczałtów zostały powodowi faktycznie wypłacone. Sąd drugiej instancji podzielił w tym zakresie stanowisko zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji, stanowisko oparte ocenie dołączonej do akt sprawy dokumentacji rozliczenia wyjazdów, zeznaniach świadków M.B., I.K., A.L-B. oraz zeznaniach przesłuchanej w charakterze strony pozwanej E.S.. Fakt wypłacenia powodowi ryczałtów za noclegi w łącznej wysokości 67.924, 62 zł został potwierdzony podpisami powoda złożonymi w dołączonej przez pozwanego dokumentacji rozliczeniowej. W rozliczeniach tych uwzględniono tytuły płatności a powód na każdym dokumencie składał dwa podpisy. Łącznie do akt sprawy pozwana złożyła kilkadziesiąt takich rozliczeń z podpisami powoda potwierdzającymi otrzymanie ryczałtów za noclegi a suma uwzględnionych tam należności daje wskazaną wyżej kwotę. Okoliczność wypłacenia ryczałtów za noclegi w wysokości określonej w dokumentacji rozliczeniowej została również potwierdzona zeznaniami większości przesłuchanych w sprawie świadków w tym innych kierowców pozwanej. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. niniejszego postanowienia ma podstawę w art. 102 k.p.c. 6