I PK 165/15

Sygn. akt I PK 165/15 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa M. P. przeciwko E. Spółce z o.o. w W. o ustalenie i sprostowanie świadectwa pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 kwietnia 2016 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt V Pa […], 1) zarządza zwrot osobistego pisma procesowego powódki M. P. z dnia 25 maja 2015 r. 2) odrzuca skargę kasacyjną; 3) oddala wniosek pozwanej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. UZASADNIENIE Powódka M. P. wniosła do Sądu Najwyższego, sporządzoną przez zastępującego ją profesjonalnego pełnomocnika, skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 21 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2015 r. zwrócił wymienioną skargę kasacyjną Sądowi Okręgowemu w K. w celu wezwania pełnomocnika powódki do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie pełnomocnictwa, z którego będzie wynikać umocowanie tego 2 pełnomocnika do wniesienia skargi kasacyjnej i występowania przed Sądem Najwyższym oraz przez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Okręgowy w K. zarządzeniem z dnia 7 maja 2015 r. zrealizował zarządzenie Sądu Najwyższego. W dniu 26 maja 2015 r. zostało zaś złożone do Sądu Okręgowego w K. osobiste pismo powódki, datowane 25 maja 2015 r., w którym określono wartość przedmiotu sporu na 18.000,00 zł oraz do którego załączono pełnomocnictwo upoważniające radcę prawnego S. K. do wniesienia skargi kasacyjnej i występowania w sprawie przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przymus ten ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony muszą być w tym postępowaniu reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r., I CO 10/12, LEX nr 1170207). Istota przymusu adwokackiego prowadzi więc do wyłączenia w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolności strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych (zdolności postulacyjnej). Dlatego należy uznać, że czynności podejmowane przez stronę osobiście są bezskuteczne (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 października 2012 r., IV CZ 67/12, LEX nr 1232817; dnia 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12, LEX nr 1294195). Dotyczy to zaś nie tylko czynności podejmowanych przed Sądem Najwyższym, ale także tych czynności podejmowanych przed sądem drugiej instancji, które są związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, w tym również czynności mających na celu uzupełnienie braków skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 stycznia 1997 r., II CZ 154/97, OSNC 1998 nr 7-8, poz. 122 oraz dnia 7 stycznia 2014 r., II PZ 30/13, OSNP 2015 nr 6, poz. 80). Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy, co już wcześniej zostało podniesione, profesjonalny pełnomocnik powódki, wezwany przez Sąd Okręgowy 3 do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej przez złożenie właściwego pełnomocnictwa oraz do oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, nie wykonał sam tego zobowiązania, lecz uczyniła to (za niego) powódka. O ile przy tym można by zaakceptować złożenie przez nią pełnomocnictwa, gdyż sama czynność złożenia tego dokumentu ma techniczny charakter, to z całą pewnością nie może zostać zaakceptowane złożenie przez powódkę osobistego (niepodpisanego przez pełnomocnika) pisma procesowego, w którym oznacza ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Wyłączenie zdolności postulacyjnej powódki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, które dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji, powoduje bowiem bezskuteczność tej czynności. Takie pismo, stosownie do art. 130 § 5 k.p.c., podlega zwrotowi bez wzywania do usunięcia jego braków. Konsekwencją zwrotu pisma jest z kolei to, że nie wywołuje ono żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu (art. 130 § 2 k.p.c. w związku z art. 130 § 5 k.p.c.). Taka sytuacja w okolicznościach niniejszej sprawy oznacza zaś, że wytknięty brak formalny skargi kasacyjnej (nieoznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia) nie został uzupełniony w zakreślonym przez Sąd Okręgowy terminie, co zgodnie z art. 3986 § 3 k.p.c. w związku z art.3986 § 2 k.p.c., musi prowadzić do odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy: w punkcie 1) swojego postanowienia, zgodnie z art. 130 § 5 k.p.c., zarządził zwrot osobistego pisma procesowego powódki z dnia 25 maja 2015 r., w punkcie 2) na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., odrzucił jej skargę kasacyjną, a w odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego w punkcie 3) orzekł, na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., oddalając wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów. W tym zakresie Sąd Najwyższy miał na względzie, że pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwanego domagała się jedynie odmowy przyjęcia bądź oddalenia skargi kasacyjnej i tylko z tym wnioskiem wiązała równocześnie sformułowany wniosek o zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy podziela zaś jednolicie prezentowany w judykaturze pogląd, że nie ma podstaw do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie dostrzegła 4 faktycznych wad tej skargi uniemożliwiających jej przyjęcie do merytorycznego rozpoznania, a wniosek o koszty wiązała z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2012 r., II CSK 397/12, LEX nr 1288636 oraz orzecznictwo tam powołane).