II CZ 83/18
PostanowienieIzba Cywilna2019-01-10
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Anna Owczarek, Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo procesowe wniesione osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu osób uprawnionych do samodzielnego występowania przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych, nawet jeśli mogłoby być interpretowane jako skarga kasacyjna lub skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pismo procesowe wniesione osobiście przez stronę, która nie posiada zdolności postulacyjnej przed Sądem Najwyższym (tj. nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym w sprawach własności przemysłowej, ani nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 871 § 2 k.p.c.), podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Niezachowanie wymogu zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika jest wadą nieusuwalną, skutkującą niedopuszczalnością środka zaskarżenia.Stan faktyczny
Pozwana wniosła pismo nazwane „skarga zarzuty i wniosek o zaskarżenie przestępczego wyroku” osobiście do Sądu Okręgowego, kwestionując wyrok Sądu Rejonowego zmieniony przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy odrzucił to pismo, uznając je za niedopuszczalne ze względu na brak zdolności postulacyjnej pozwanej oraz, w przypadku skargi kasacyjnej, przekroczenie progu wartości przedmiotu zaskarżenia. Pozwana wniosła zażalenie na to postanowienie, reprezentowana przez radcę prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu jej pisma.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CZ 83/18 POSTANOWIENIE Dnia 10 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Anna Owczarek SSN Karol Weitz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej M. nieruchomości przy ulicy G. w M. przeciwko G. P. o nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 stycznia 2019 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 16 kwietnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…), WSC (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił pismo nazwane „skarga zarzuty i wniosek o zaskarżenie przestępczego wyroku z dn. 09.03.2018 r. z całkowicie bezprawnym przestępczym uzasadnieniem, który jest potwierdzeniem nieprawdy” wniesione osobiście przez pozwaną G. P. i skierowane przeciwko wyrokowi tego Sądu z dnia 9 marca 2018 r., którym wskutek apelacji pozwanej zmieniony został wyrok Sądu Rejonowego w Ś. z 6 lipca 2017 r. w sprawie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej M. nieruchomości przy ulicy G. w M. o nakazanie.
2 Sąd Okręgowy wskazał, że pozwana nie określiła, czy jej pismo jest skargą kasacyjną, czy też skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, jednak wzywanie jej do jego sprecyzowania było bezprzedmiotowe, gdyż skarga podlegała odrzuceniu. Jako skarga kasacyjna pismo pozwanej podlegało odrzuceniu, gdyż zostało wniesione w sprawie o prawa majątkowe, w której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 4 300 zł i jest niższa od progu 50 000 zł warunkującego dopuszczalność skargi kasacyjnej (art. 3982 § 1 k.p.c.). Przede wszystkim jednak pismo pozwanej podlegało odrzuceniu zarówno jako skarga kasacyjna, jak również jako skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, gdyż sporządzone i wniesione zostało z naruszeniem art. 871 § 1 k.p.c., tj. osobiście przez pozwaną, a nie przez będącego pełnomocnikiem adwokata lub radcę prawnego. Wobec faktu, że pozwana nie należy do kręgu osób, które - w myśl art. 871 § 2 k.p.c. - mogą występować w postępowaniu przed Sądem Najwyższym samodzielnie, nie mogła ona samodzielnie sporządzić i wnieść skargi kasacyjnej albo skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Naruszenie wymagania wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. powoduje, że skarga jest dotknięta brakiem istotnym, nienaprawialnym w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych (art. 4246 § 2 k.p.c.) i podlega odrzuceniu. Działając na podstawie art. 3986 § 2 względnie art. 4246 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy odrzucił skargę pozwanej z powodu braku po jej stronie zdolności postulacyjnej. Zażalenie na postanowienie z dnia 16 kwietnia 2018 r. złożyła pozwana reprezentowana przez radcę prawnego. Zarzuciła naruszenie art. 130 § 1, art. 3986 § 1 bądź art. 4246 § 2 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., z zastrzeżeniem art. 871 § 2 albo § 3 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności przemysłowej także przez rzeczników patentowych. Niedochowanie przy wniesieniu skargi kasacyjnej
3 albo skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia wymagania określonego w art. 871 § 1 k.p.c. czyni skargę niedopuszczalną. Niezachowanie tego wymagania jest przy tym wadą nieusuwalną, wobec czego nie stosuje się w tym wypadku ani art. 3986 § 1 albo art. 4246 § 2 k.p.c., ani art. 130 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 lub art. 42412 k.p.c. Skarga podlega od razu odrzuceniu bez uprzedniego wzywania do jej poprawienia lub uzupełnienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1997 r., I CZ 23/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 77, z dnia 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, nie publ., z dnia 14 lipca 2006 r., II CZ 45/06, nie publ., z dnia 16 stycznia 2009 r., V CZ 87/08, nie publ., z dnia 6 lutego 2015 r., II CZ 99/14, nie publ., z dnia 15 maja 2015 r., I CZ 40/15, nie publ., z dnia 16 września 2015 r., III CZ 40/15, nie publ., z dnia 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15, nie publ., z dnia 10 marca 2016 r., III CZ 7/16, nie publ., z dnia 30 czerwca 2016 r., I CZ 40/16, nie publ., z dnia 15 grudnia 2016 r., I UZ 49/16, nie publ.). W okolicznościach sprawy Sąd Okręgowy prawidłowo nie wezwał pozwanej do wyjaśnienia, czy wniesione przez nią osobiście pismo jest skargą kasacyjną, czy też skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, gdyż bez względu na stanowisko pozwanej w tym zakresie w każdym wypadku możliwe było wyłącznie odrzucenie tego pisma z powodu niedochowania wymagania określonego w art. 871 § 1 k.p.c. Pozwana nie należy do kręgu osób wskazanych w art. 871 § 2 k.p.c., wobec czego nie mogła - w braku zdolności postulacyjnej - samodzielnie sporządzić i wnieść środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego. Bezprzedmiotowa jest sugestia zawarta w zażaleniu pozwanej, że jej pismo mogło być (także) skargą administracyjną. Nagłówek pisma, w którym mowa o zaskarżeniu wyroku z dnia 9 marca 2018 r., jednoznacznie przesądza o tym, że pozwanej chodziło o zaskarżenie tego wyroku. Potwierdza to dodatkowo uprzednie złożenie przez nią w tym celu wniosku o doręczenie tego wyroku z uzasadnieniem. Zarzuty naruszenia art. 130 § 1, art. 3986 § 1 bądź art. 4246 § 2 k.p.c. są więc bezzasadne. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. jw
4
Powiązane orzeczenia
- V CZ 119/07 2008-01-11Czy w postępowaniu zażaleniowym w sprawie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, w którym nie zachodzą wyjątki od przymusu adwokacko-radcowskiego, pismo procesowe wniesione przez stronę niep…
- III CZ 93/22 2022-04-26Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez stronę osobiście, bez zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu?
- V CZ 48/19 2019-06-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, złożona osobiście przez stronę nieposiadającą uprawnień określonych w art. 871 § 2 k.p.c., podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków f…
- III CZ 183/24 2025-03-06Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę, z pominięciem obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 33/17 2017-09-15Czy pisma procesowe nazwane przez stronę 'skargą o stwierdzenie nieważności postępowania sądowego i postanowienia' oraz zawierające wnioski przewidziane w art. 359 § 1 i art. 49 k.p.c. oraz skargę określoną w art. 41a §…
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 4246 § 2 KPCart. 3986 § 2art. 4246 § 3 KPCart. 130 § 1art. 3986 § 1art. 871 § 2art. 391 § 1art. 39821art. 42412 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy