II CZ 99/14

Sygn. akt II CZ 99/14 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSA Jacek Grela w sprawie z powództwa A. W. przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł. o zapłatę zadośćuczynienia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 lutego 2015 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 7 sierpnia 2014 r., oddala zażalenie i przyznaje adwokatowi M. W. z Kancelarii Adwokackiej w Ł. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2014 r. Sąd Apelacyjny, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną powoda, gdyż ta została wniesiona osobiście przez stronę, która nie posiadała zdolności postulacyjnej pozwalającej jej na samodzielne podejmowanie czynności procesowych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik powoda domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W motywach zażalenia pełnomocnik powoda wskazał na naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. poprzez nieuzasadnione odrzucenie skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji. W ocenie pełnomocnika żalącego de lege lata nie jest dopuszczalne wydanie przez sąd drugiej instancji postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej ze względu na brak zdolności postulacyjnej, w sytuacji gdy strona przed wniesieniem tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (tzw. przymus adwokacko-radcowski). Wynikający z tego przepisu wymóg reprezentowania strony przez adwokata lub radcę prawnego dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, które podejmowane są przed sądami powszechnymi. W świetle art. 871 k.p.c. sporządzenie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia go na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., jako niedopuszczalnego, bez wezwania do uzupełnienia tego braku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2006 r., sygn. akt III CZ 5/06, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2014 r., sygn. akt II CZ 84/12, niepubl.). 3 Uzupełnienie, czy też poparcie przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej, wniesionej przez stronę osobiście, nie spełnia wymagań określonych w art. 871 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08, niepubl. i z 11 maja 2010 r., II PZ 11/10, niepubl.). Mając powyższe na względzie stwierdzić należy że wniesienie skargi kasacyjnej przez podmiot nieposiadający zdolności postulacyjnej uprawniającej do podejmowania czynności procesowych przed Sądem Najwyższym (art. 871 k.p.c.) powoduje, iż ten środek zaskarżenia dotknięty jest nieusuwalnym brakiem formalnym. Tym samym Sąd Apelacyjny zasadnie odrzucił wniesioną przez powoda skargę kasacyjną na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c. Oceny konsekwencji wynikających z wniesienia skargi kasacyjnej z naruszeniem wymogu wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. - wbrew odmiennej sugestii pełnomocnika żalącego - nie zmienia przy tym przywoływana w uzasadnieniu zażalenia okoliczność, iż powód, przed złożeniem osobiście skargi kasacyjnej, wystąpił z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie wyłącza bowiem przymusu adwokacko-radcowskiego przy wniesieniu skargi kasacyjnej (art. 871 § 1 k.p.c.). Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji. W przedmiocie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika z urzędu Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 11 ust. 1 pkt 25 zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).