II CZ 34/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-09-20

Skład orzekający: Zbigniew Kwaśniewski, Mirosław Bączyk, Marta Romańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, której pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do jej wniesienia, może zostać uzupełniona lub poparta przez profesjonalnego pełnomocnika po terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sporządzenie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest brakiem nieusuwalnym, który skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej. Niemożliwe jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika. Uzupełnienie czy też poparcie przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę osobiście nie spełnia wymagań określonych w art. 871 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J. M. N. wniósł osobiście skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego od postanowienia Sądu Okręgowego w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Jego pełnomocnik z urzędu sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną, wskazując na brak zdolności postulacyjnej skarżącego i uchybienie terminu. Wnioskodawca złożył zażalenie na to postanowienie, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 34/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Marta Romańska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku J. M. N. przy uczestnictwie W. J. Ł., A. N., A. N., B. N., M. J. N., S. N., A. N., M. F., J. K. N., Z. K., J. N. i J. N. o stwierdzenie nabycia spadku , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2013 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I Ca […] (IWSC […]), 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje adwokatowi M. S. ze środków budżetowych Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w S. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu wnioskodawcy w postępowaniu zażaleniowym. 2 UZASADNIENIE J. M. N. wniósł osobiście bezpośrednio do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w S. z 14 września 2011 r., w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Wnioskodawca złożył skargę samodzielnie, gdyż jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu przygotował opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a wnioskodawca nie zgodził się z nią. Postanowieniem z 20 grudnia 2011 r. Sąd Okręgowy w S. odrzucił przesłaną mu przez Sąd Najwyższy skargę kasacyjną wnioskodawcy, wskazując, że skarżący nie ma zdolności postulacyjnej (art. 871 k.p.c.), a skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 3985 § 1 k.p.c. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z 20 grudnia 2011 r. ustanowiony dla wnioskodawcy pełnomocnik z urzędu przedstawił jego argumenty mające przemawiać za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sporządzenie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia go, jako niedopuszczalnego, bez wzywania do uzupełnienia tego braku. Niemożliwe również jest usunięcie takiego braku samodzielnie przez stronę ani jej pełnomocnika w jakiejkolwiek formie (art. 871 § 1 k.p.c.; zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2011 r., I CZ 59/11, niepubl.). Od przewidzianej w art. 871 § 1 k.p.c. zasady przymusu adwokacko - radcowskiego nie zachodzi odstępstwo także wówczas, gdy oddalony został wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu na podstawie art. 117 § 1 k.p.c., w celu sporządzenia środka zaskarżenia podlegającego rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2008 r., I CNP 119/07, niepubl.; oraz z 19 grudnia 2007 r., IV CNP 181/07, niepubl.). 3 Zgodnie z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, uzupełnienie czy też poparcie przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej, wniesionej przez stronę osobiście nie spełnia wymagań określonych w art. 871 § 1 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08, niepubl., z 11 maja 2010 r., II PZ 11/10, niepubl.). Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 373 w zw. z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). Wynagrodzenie należne pełnomocnikowi reprezentującemu wnioskodawcę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym zostało mu przyznane na podstawie § 2, § 8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 KPCart. 3985 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 117 § 1 KPCart. 373art. 39821art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3§ 2§ 8 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy