II UZ 97/17

Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2017-12-12

Skład orzekający: Bogusław Cudowski, Jolanta Frańczak, Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest sędzią, prokuratorem, notariuszem ani profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, jest niedopuszczalna z powodu braku zdolności postulacyjnej, nawet jeśli strona otrzymała pouczenie o wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie posiada zdolności postulacyjnej do jej sporządzenia, jest niedopuszczalna. Niezachowanie wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., stanowi brak nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem skargi. Nawet uzupełnienie lub poparcie takiej skargi przez profesjonalnego pełnomocnika nie spełnia wymagań ustawowych.
Stan faktyczny
Ubezpieczona wniosła skargę kasacyjną osobiście, nie będąc profesjonalnym prawnikiem. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę, wskazując na brak zdolności postulacyjnej i naruszenie art. 871 § 1 k.p.c. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na to postanowienie, zarzucając naruszenie prawa do sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UZ 97/17 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący) SSN Jolanta Frańczak (sprawozdawca) SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku M.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 grudnia 2017 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt III AUa (…), 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje adwokatowi K.E.S. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) postanowieniem z dnia 21 czerwca 2017r. odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej M.K. od wyroku tego Sądu z dnia 10 kwietnia 2017 r. oddalającego apelację ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w W. w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. 2 W motywach orzeczenia Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie z treścią art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Wobec tego skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem bądź radcą prawnym. Osobiście może sporządzić skargę kasacyjną tylko strona będąca sędzią, prokuratorem, notariuszem albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych. Stąd niezachowanie tego wymogu czynności procesowych, polegające na osobistym sporządzeniu skargi kasacyjnej przez ubezpieczoną, która nie ma zdolności postulacyjnej powodowało, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik z urzędu ubezpieczonej zarzucił naruszenie art. 5 k.c. w związku z art. 45 Konstytucji RP przez jego niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia ubezpieczonej prawa do sądu i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawidłowo w motywach zaskarżonego orzeczenia wskazał Sąd Apelacyjny, że stosownie do art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (przymus adwokacko - radcowski). Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Z tego względu sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej w świetle art. 871 k.p.c. jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., jako niedopuszczalnej, bez wzywania do uzupełnienia tego braku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, LEX nr 584755; z dnia 10 września 2012 r., I UZ 82/12, LEX nr 1619832; z dnia 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12, LEX nr 1294195; z dnia 14 lipca 2015 r., II UZ 9/15, LEX nr 1766115). Również uzupełnienie, czy też poparcie przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej, wniesionej przez stronę osobiście, nie spełnia 3 wymagań określonych w art. 871 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 marca 2008 r., II CZ 2/08, LEX nr 6272216, czy z dnia 11 maja 2010 r., II PZ 11/10, LEX nr 603835). Sumując powyższe stwierdzić należy, że oceny konsekwencji wynikających z wniesienia skargi kasacyjnej z naruszeniem wymogu wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. nie zmienia okoliczność, że ubezpieczona z uwagi na swoje możliwości percepcyjne mogła mieć ewentualnie trudności ze zrozumieniem pouczenia przesłanego jej na piśmie wraz z odpisem wyroku wraz z uzasadnieniem, informującego, że skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez podmioty wymienione w art. 871 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. as

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 5 KCart. 45art. 871 § 1 KPCart. 871 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy