I CZ 40/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-06-30
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Grzegorz Misiurek, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę częściowo ubezwłasnowolnioną, mimo obowiązującego przymusu adwokacko-radcowskiego, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę częściowo ubezwłasnowolnioną, w sytuacji gdy obowiązuje przymus adwokacko-radcowski, jest niedopuszczalna. Brak ten ma charakter nieusuwalny i skutkuje odrzuceniem skargi bez wzywania do uzupełnienia. Zastąpienie kuratora w trakcie postępowania nie ma wpływu na ocenę dopuszczalności skargi wniesionej z naruszeniem tych wymogów.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła osobiście skargę kasacyjną od postanowienia oddalającego jej wniosek o uchylenie częściowego ubezwłasnowolnienia. Sąd Okręgowy odrzucił tę skargę z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego oraz złożenia jej po terminie. Pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących reprezentacji strony częściowo ubezwłasnowolnionej. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 40/16 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z wniosku P. K. przy uczestnictwie T. F. i Prokuratora Prokuratury Regionalnej w W. o uchylenie ubezwłasnowolnienia, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2016 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 19 listopada 2015 r., oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 roku Sąd Okręgowy oddalił apelację wnioskodawczyni P. K. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 19 grudnia 2012 roku oddalającego wniosek wnioskodawczyni o uchylenie jej ubezwłasnowolnienia częściowego orzeczonego postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 22 października 2009 roku w sprawie XXIV Ns …/08 z powodu choroby psychicznej. Sąd Okręgowy ustanowił dla wnioskodawczyni pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, któremu doręczył w dniu 25 czerwca 2014 roku odpis postanowienia z uzasadnieniem. W dniu 6 lipca 2014 roku fachowy pełnomocnik wnioskodawczyni złożył opinię dotyczącą odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej, której odpis pełnomocnik doręczył także wnioskodawczyni. W dniu 21 października 2015 roku wnioskodawczyni wniosła osobiście sporządzoną skargę kasacyjną, którą Sąd Okręgowy odrzucił postanowieniem z dnia 19 listopada 2015 roku z uwagi na naruszenie przymusu adwokacko- radcowskiego, o którym mowa w art. 871 k.p.c. oraz złożenie skargi po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu na to postanowienie zawodowy pełnomocnik wnioskodawczyni z wyboru w osobie radcy prawnego zarzucił naruszenie art. 65 k.p.c. przez brak prawidłowej reprezentacji częściowo ubezwłasnowolnionej wnioskodawczyni. Podniósł, że w niniejszym postępowaniu wnioskodawczyni była reprezentowana przez kuratora M. D., podczas gdy wobec jego rezygnacji, od października 2015 roku został ustanowiony dla niej kurator w osobie T. F. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (przymus adwokacko - radcowski). Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej w świetle art. 871 k.p.c. jest dotknięte brakiem nieusuwalnym i powoduje konieczność odrzucenia skargi na podstawie art.3986 § 2 k.p.c., jako niedopuszczalnej,
3 bez wzywania do uzupełnienia tego braku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, niepublikowane). W rozpoznawanej sprawie w toku terminu biegnącego do złożenia skargi kasacyjnej (czerwiec-sierpień 2014 r.), wnioskodawczyni była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika z urzędu, który sporządził opinię dotyczącą odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej. W tym czasie działał także w sprawie prawidłowo ustanowiony dla niej kurator w osobie M. D. Gwarancje procesowe przysługujące wnioskodawczyni nie zostały naruszone; nie doszło do naruszenia art. 65 k.p.c. Skarga kasacyjna została wniesiona nie tylko z naruszeniem przymusu adwokacko-radcowskiego, ale także po upływie ustawowego terminu, zasadnie podlegała więc odrzuceniu z tych przyczyn. Zastąpienie w październiku 2015 roku poprzedniego kuratora M. D. nowym kuratorem w osobie T. F. nie ma znaczenia dla oceny trafności zaskarżonej decyzji Sądu drugiej instancji. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 1 k.p.c.). jw kc
Powiązane orzeczenia
- II PZ 15/14 2014-11-04Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych, czy też powinna zostać zwrócona z…
- I CZ 66/07 2007-05-25Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, której odmówiono ustanowienia pełnomocnika z urzędu, podlega odrzuceniu z powodu niezachowania przymusu adwokacko-radcowskiego?
- II CZ 22/20 2020-03-31Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, jest niedopuszczalna, nawet jeśli strona złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu?
- I CZ 61/15 2015-07-23Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest adwokatem ani radcą prawnym, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braku?
- IV CZ 71/20 2020-12-11Czy skarga kasacyjna wniesiona osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braku formalnego?
Powołane przepisy
art. 871 KPCart. 65 KPCart.3986 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 1 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy