III CZ 7/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-03-10
Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Zbigniew Kwaśniewski, Janusz Kaspryszyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 871 § 1 k.p.c. poprzez wniesienie środka zaskarżenia do Sądu Najwyższego osobiście, zamiast przez profesjonalnego pełnomocnika, może być uzasadnione brakiem pouczenia strony o konieczności ustanowienia takiego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny i jego brak nie podlega uzupełnieniu. W związku z tym, kognicja Sądu Najwyższego przy rozpatrywaniu zażaleń na postanowienia o odrzuceniu środka zaskarżenia z powodu braku zdolności postulacyjnej ogranicza się do badania, czy doszło do naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. Nieistotne są przyczyny tego naruszenia przez stronę. W niniejszej sprawie, mimo że strona była pouczana o przymusie adwokacko-radcowskim, wniosła zażalenie osobiście, co skutkowało jego oddaleniem.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanego na postanowienie o odrzuceniu jego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku. Oba odrzucenia uzasadniono brakiem zdolności postulacyjnej pozwanego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wynikającym z art. 871 k.p.c. Pozwany wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 871 k.p.c. poprzez brak pouczenia o konieczności ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające jego zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III CZ 7/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) SSA Janusz Kaspryszyn w sprawie z powództwa B. G., K. P. i K. P. przeciwko A. S. o ochronę posiadania, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2016 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 sierpnia 2015 r., 1) oddala zażalenie; 2) przyznaje adw. M. O. z Kancelarii Adwokackiej od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt złotych) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2015 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił zażalenie A. S. - pozwanego sprawie z powództwa B. G. oraz K. i K. P. o ochronę posiadania. Zażalenie zostało wniesione przeciwko postanowieniu Sądu Okręgowego w K. z dnia 16 lipca 2015 r., którym odrzucono jego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 maja 2007 r. Obydwa postanowienia o odrzuceniu uzasadniono brakiem zdolności postulacyjnej wnoszącego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wynikającej z art. 871 k.p.c. Na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2015 r. skarżący wniósł zażalenie do Sądu Najwyższego, zarzucając naruszenie art. 871 k.p.c. poprzez niepoinformowanie go w terminie otwartym do wniesienia zażalenia o konieczności złożenia tego środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika, ewentualnie o możliwości złożenia w tym terminie wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przymus adwokacko-radcowski, obowiązujący w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że brak profesjonalnego pełnomocnika nie podlega uzupełnieniu na mocy art. 4246 § 2 k.p.c. (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 marca 2011 r., III CZ 9/11, niepubl.). Z tej przyczyny kognicja Sądu Najwyższego podczas rozpatrywania zażaleń wniesionych przeciwko postanowieniom o odrzuceniu środka zaskarżenia ze względu na brak zdolności postulacyjnej strony skarżącej ogranicza się tylko do badania, czy rzeczywiście doszło w sprawie do naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. Nieistotne pozostaje przy tym, z jakich powodów doszło do naruszenia tego przepisu przez stronę (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 listopada 2013 r., V CZ 55/13, niepubl.). W niniejszej sprawie skarżący osobiście wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 16 lipca 2015 r. Nie zostały też spełnione przesłanki wyłączające konieczność wniesienia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika, uregulowane w art. 871 §§ 2 i 3 k.p.c. Dlatego też zażalenie wniesione obecnie przez pełnomocnika z urzędu skarżącego podlegało oddaleniu. Żalący podnosi ponadto, że do naruszenia art. 871 § 1 k.p.c. doszło ze względu na
3 niepouczenie go przez sąd o sposobie wnoszenia środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego, w tym o przymusie adwokacko-radcowskim. Zarzut ten jest nietrafny, ponieważ przy doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 16 lipca 2015 r. z uzasadnieniem sąd pouczył skarżącego o możliwości wniesienia zażalenia oraz o przymusie adwokacko-radcowskim (zob. zarządzenie przewodniczącego pod uzasadnieniem postanowienia - k. 22v; notatka służbowa - k. 23; opis rodzaju przesyłki na elektronicznym potwierdzeniu odbioru z dnia 1 sierpnia 2015 r. - k. 24). Skarżący jednak nie zastosował się do otrzymanego pouczenia. Analogiczna sytuacja, a mianowicie pouczenie skarżącego o istniejącym przymusie adwokacko-radcowskim, powtórzyła się przy doręczeniu odpisu sentencji postanowienia z dnia 19 sierpnia 2015 r. (zob. zarządzenie przewodniczącego pod uzasadnieniem - k. 40v, notatka służbowa - k. 42 oraz opis rodzaju przesyłki na elektronicznym potwierdzeniu odbioru z dnia 8 września 2015 r. - k. 44). W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 2 ust. 2 i 3, § 6 pkt 3, § 13 ust. 2 pkt 2 i § 20-21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 461), znajdującego w sprawie zastosowanie na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015, poz. 1800). kc
Powiązane orzeczenia
- III CZ 34/15 2015-07-10Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej do Sądu Najwyższego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- I PZ 9/14 2014-05-09Czy zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione osobiście przez stronę, która powinna być reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- III CZ 35/15 2015-07-10Czy zażalenie wniesione osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej do Sądu Najwyższego podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne?
- IV CZ 28/11 2011-07-08Czy zażalenie wniesione do Sądu Najwyższego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, powinno zostać odrzucone na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. pomimo ustanowienia tego pełnom…
- I CZ 34/21 2021-09-16Czy zażalenie do Sądu Najwyższego wniesione przez stronę osobiście, a następnie jedynie podpisane przez profesjonalnego pełnomocnika, spełnia wymogi zastępstwa procesowego?
Powołane przepisy
art. 871 KPCart. 4246 § 2 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871art. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3§ 2 ust. 2§ 6 pkt 3§ 13 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy