III CZ 165/26

III CZ 165/26 POSTANOWIENIE 13 października 2026 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Tomasz Szczurowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 października 2026 r. w Warszawie zażalenia M.G. na postanowienie Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku z 25 lipca 2024 r., IV GNc 526/23, w sprawie z powództwa L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. przeciwko M.G. o zapłatę, odrzuca zażalenie. III CZ 165/26 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku postanowieniem z 25 lipca 2024 r. odrzucił zażalenie M.G. na postanowienie z 20 marca 2024 roku w przedmiocie wyłączenia od rozpoznania sprawy asesora sądowego M.M. oraz odrzucił skargę M.G. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia - nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym wydanego 6 lutego 2024 roku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł osobiście M.G. zaskarżając je w całości. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zażalenie zasługiwało na odrzucenie. Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. W myśl zaś art. 871 § 2 k.p.c. przepisu § 1 nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności intelektualnej rzecznik patentowy. Zażalenie wniesione osobiście przez pozwanego M.G. powyższego warunku nie dochowuje. W rozpoznawanej sprawie pozwany nie był reprezentowany zgodnie z w art. 871 § 1 k.p.c., a jednocześnie nie miał zdolności postulacyjnej na podstawie art. 871 § 2 k.p.c., a więc nie mógł wnieść osobiście zażalenia. Jak wskazano, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z uwagi na obowiązujący przymus adwokacko-radcowski, o którym mowa w art. 871 § 1 k.p.c., wykluczona jest możliwość składania pism procesowych, w tym przedmiotowego zażalenia, sporządzonych przez stronę osobiście, właśnie ze względu na brak zdolności postulacyjnej. Jednocześnie z ugruntowanego orzecznictwa Sądu III CZ 165/26 3 Najwyższego wyraźnie wynika, że wymóg ten ma charakter bezwzględny, a jego niedochowanie stanowi nieusuwalny brak zażalenia. Nieusuwalność wady środka zaskarżenia kierowanego do Sądu Najwyższego, polegającej na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, która skutkuje koniecznością odrzucenia tego środka bez możliwości jej sanowania, została potwierdzona w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia SN: z 28 maja 2025 r., III CZ 12/25; z 13 grudnia 2023 r., III CZ 266/23; z 13 lipca 2022 r., III CZ 229/22; z 27 czerwca 2023 r., III CZ 118/23; z 14 czerwca 2022 r., III CZ 197/22; z 24 marca 2022 r., III CZ 120/22 oraz z 18 czerwca 2021 r., V CZ 39/21). Niezależenie od powyższego należy również zaznaczyć, że zażalenie M.G. w zakresie w jakim kwestionuje odrzucenie zażalenia pozwanego na postanowienie z 20 marca 2024 roku dotyczące oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego jest niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 3941 § 1 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 i art. 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Z powyższych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [a.ł]