I PK 243/04
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2005-03-15
Skład orzekający: Barbara Wagner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bliska więź przyjaźni łącząca pracodawcę i pracownika wpływa na ocenę istnienia podporządkowania w stosunku pracy, a także czy harmonogram pracy narzucony przez pracodawcę, określający godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy oraz zmiany, świadczy o braku daleko idącej niezależności pracownika w ustalaniu sposobu i czasu pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania, uznając, że przepisy dotyczące stosunku pracy (art. 22 k.p.) oraz umowy cywilnoprawne (art. 56, 58, 60, 65 k.c. w zw. z art. 300 k.p.) są dostatecznie wyjaśnione w doktrynie i orzecznictwie. Nie budzą one wątpliwości interpretacyjnych ani nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów, co wyklucza potrzebę interwencji Sądu Najwyższego w celu wykładni tych przepisów. Sformułowane w kasacji zagadnienia nie stanowią istotnego problemu prawnego.Stan faktyczny
Powódka domagała się ustalenia istnienia stosunku pracy oraz zasądzenia ekwiwalentu za urlop, pranie odzieży, świadczenia urlopowego, wynagrodzenia i zwrotu kosztów badań. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że zawarta umowa nie nosiła cech umowy o pracę. Sąd Okręgowy oddalił apelację powódki. Powódka wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionując ocenę braku podporządkowania ze względu na bliską więź z pozwaną oraz analizując znaczenie harmonogramu pracy dla oceny niezależności pracownika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji powódki do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 243/04 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Wagner w sprawie z powództwa R. B. przeciwko Ma. W.-K. i B. K. - wspólnikom spółki cywilnej - Sprzedaż Pieczywa i Artykułów Spożywczych w K. o ustalenie, ekwiwalent za urlop, ekwiwalent za pranie odzieży, świadczenie urlopowe, wynagrodzenie, zwrot kosztów badań, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 15 marca 2005 r., kasacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt IX Pa ../03, odmawia przyjęcia kasacji do rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E R. B. zaskarżyła kasacją wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 1 kwietnia 2004 r., IX Pa …/03, oddalający apelację strony skarżącej od wyroku Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 10 lipca 2003 r., VII P …/02, oddalającego powództwo o ustalenie stosunku pracy. Wskazując jako podstawy kasacji naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 22 § 1 k.p., art. 22 § 11 k.p. i art. 22 § 12 k.p.- poprzez wyrażenie poglądu, że „łącząca strony umowa nie nosiła istotnych cech umowy o pracę”, art. 56 k.c., art. 58 k.c., art. 60 k.c. i art. 65 k.c. w
2 związku z art. 300 k.p. – poprzez przyjęcie, że „strony zawarły umowę zlecenia w sytuacji kiedy faktycznie doszło do zawarcia umowy o pracę”, a także naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 233 k.p.c. – poprzez „sprzeczność istotnych ustaleń Sądu I i II instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego” i przyjęcie stanowiska, że „z uwagi na bliską więź łączącą Powódkę z Pozwaną W., brak było widocznego podporządkowania jaki powinien wystąpić pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, jak i innych cech charakterystycznych dla stosunku pracy”, oraz nierozważenie całokształtu materiału dowodowego, błędy logiczne „w przedstawionym rozumowaniu” i sprzeczność zaprezentowanej przez Sąd oceny z zasadami doświadczenia życiowego, jej pełnomocnik wniósł o „uchylenie wyroku w całości, a także uchylenie w całości poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych [...] i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania” oraz o „zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego”. Jego zdaniem, rozpoznanie kasacji jest uzasadnione koniecznością wykładni przepisów prawnych „budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów” oraz występowaniem istotnych zagadnień prawnych, a mianowicie „a) Czy bliska więź przyjaźni łącząca Pracodawcę i pracownika ma wpływ na ocenę istnienia lub nie istnienia podporządkowania pomiędzy pracodawcą i pracownikiem b) Ustalenia czy w sytuacji kiedy u pracodawcy (Zleceniodawcy) występuje harmonogram pracy (sporządzony przez pracodawcę lub sporządzany przez Pracowników lub usługobiorców a przekazywany do pracodawcy do akceptacji) określający godziny rozpoczynania pracy (świadczenia usługi) oraz godziny kończenia pracy, jak i zmiany na które ma stawiać się pracownik (usługobiorca) można uznać, że pracownik (usługobiorca) mają daleko idącą niezależność w ustalaniu sposobu i czasu pracy, czy jest to czas wyznaczony przez pracodawcę”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 393 k.p.c., Sąd Najwyższy może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje
3 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, a także gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone orzeczenie narusza oczywiście prawo albo zachodzi nieważność postępowania. Przedmiotem sporu między stronami procesowymi była kwestia oceny czy zawarta przez nie umowa stanowiła umowę o pracę, czy też umowę o charakterze cywilnoprawnym. Powołany w kasacji art. 22 k.p., określający typologiczne cechy stosunku pracy, a także przepisy Kodeksu cywilnego – art. 56, art. 58, art. 60 i art. 65 – zostały dostatecznie wyjaśnione zarówno w doktrynie, jak i - przede wszystkim - w bogatym, utrwalonym i jednolitym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Nie budzą one wątpliwości interpretacyjnych i, wbrew odmiennemu stanowisku pełnomocnika skarżącej, nie wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów. Zagadnienia sformułowane w kasacji na uzasadnienie jej rozpoznania nie stanowią istotnego problemu prawnego, którego rozstrzygnięcie wymagałoby interwencji Sądu Najwyższego. Ponieważ w sprawie zachodzą pozytywne przesłanki odmowy przyjęcia kasacji do rozpoznania (art. 393 § 1 k.p.c.), a zarazem nie zachodzą negatywne przesłanki dokonania tej czynności (art. 393 § 2 k.p.c.), Sąd Najwyższy, stosownie do art. 3937 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III PSK 3/23 2023-11-30Czy umowa o współpracę handlową, zawarta po rozwiązaniu umowy o pracę, przy zachowaniu dotychczasowego charakteru świadczonej pracy, wykonywanej w siedzibie dotychczasowego pracodawcy, z obowiązkiem codziennego ewidencjo…
- I PK 127/16 2017-02-01Czy brak zamiaru pracodawcy zawarcia umowy o pracę wyklucza możliwość ustalenia, że strony zawarły umowę o pracę, pomimo faktycznego wykonywania pracy w warunkach stosunku pracy?
- III PSK 199/21 2022-02-23Czy możliwość wydawania przez zleceniodawcę wiążących wskazówek co do sposobu wykonania świadczenia, wywodzona z przepisów o zleceniu, jest tożsama z kierownictwem pracodawcy w rozumieniu przepisów prawa pracy, co mogłob…
- I PK 35/19 2020-02-20Czy dopuszczalne jest ustalenie istnienia stosunku pracy w odniesieniu do osoby zatrudnionej na podstawie umowy zlecenia, jeśli inne osoby wykonują te same czynności, a pozwany jest zakładem pracy chronionej oferującym t…
- I PK 2/11 2011-07-05Czy powierzenie pracownikowi wykonywania czynności innych niż określone w umowie przedwstępnej, przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich cech definiujących stosunek pracy, może prowadzić do nawiązania stosunku pracy na wa…
Powołane przepisy
art. 22 § 1 KPart. 22 § 11 KPart. 22 § 12 KPart. 56 KCart. 58 KCart. 60 KCart. 65 KCart. 300 KPart. 233 KPCart. 393 KPCart. 22 KPart. 56
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy