I UK 318/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-06-07
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie resortowe, które nie stanowi źródła prawa, może stanowić podstawę do przyznania emerytury w obniżonym wieku, mimo braku wskazania stanowiska pracy w załączniku do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że zarządzenia resortowe nie stanowią źródła prawa i nie mogą być podstawą do przyznania emerytury w obniżonym wieku. Wykazy resortowe mają charakter informacyjny i techniczno-porządkujący, a nawet potencjalne wykonywanie pracy na stanowisku w nich wymienionym, które nie znajduje się w załączniku do rozporządzenia, nie uprawnia do wcześniejszej emerytury.Stan faktyczny
Ubezpieczony R. S. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie prawa do emerytury w obniżonym wieku. Sąd Apelacyjny oddalił jego apelację. Ubezpieczony zaskarżył wyrok, domagając się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, argumentując potrzebą wykładni przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz naruszeniem Konstytucji RP przez sądy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 318/15 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania R. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Kielcach o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 czerwca 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt III AUa 1038/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 1 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie z odwołania R. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Kielcach w przedmiocie prawa do emerytury w obniżonym wieku, oddalił apelację odwołującego się. Odwołujący się zaskarżył wskazany wyrok w całości. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadniono występowaniem w sprawie potrzeby wykładni § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy uwzględnieniu zasad określonych w art. 32 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie ubezpieczonego zachodzi potrzeba wykładni zakresu delegacji ustawowej zawartej w § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego
2 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na podstawie której wydano zarządzenie nr […] Ministra Hutnictwa i Przemysłu Maszynowego z dnia 30 marca 1985 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu hutnictwa i przemysłu maszynowego. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny w Krakowie naruszył art. 32 ust. 1 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP gwarantujące stronom równość i podległość ustawom przez odmowę przyznania powodowi emerytury w wyniku zastosowania przez sądy zmiany wykładni przepisów. W związku z powyższym w ocenie skarżącego skarga kasacyjna jest również oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia jest wykazanie przez skarżącego okoliczności, które podlegają rozważeniu przez Sąd Najwyższy podczas przedsądu, czyli wstępnego badania sprawy, mającego na celu stwierdzenie występowania jednej z przesłanek skargi, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłankami tymi są: 1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 2) potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) nieważność postępowania lub 4) oczywista zasadność skargi. Podstawowym celem instytucji przedsądu jest bowiem rozważenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). W przypadku powołania się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen
3 prawnych, a nadto przedstawienie przez skarżącego własnej propozycji interpretacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2003 r., I PZ 124/02, LEX nr 1130960; z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Ponadto nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14, niepublikowane). Skarżący nie zdołał wykazać występowania tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Formułowane przez skarżącego wątpliwości znalazły już swoje rozstrzygnięcie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Judykatura nie nasuwa wątpliwości odnośnie wykładni przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Sąd Najwyższy w postanowieniu z 22 marca 2012 r., I UK 403/2011, LEX nr 1214549, wskazał, że źródłem prawa do emerytury za pracę w szczególnych warunkach jest ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.). Nie jest nim natomiast zarządzenie resortowe, jako że nie stanowi źródła prawa (art. 87 Konstytucji RP). Wykazy resortowe wydane na podstawie § 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze mają charakter informacyjny, techniczno - porządkujący, uściślający oraz mogą mieć znaczenie w sferze dowodowej, stanowiąc podstawę domniemania faktycznego. Nawet potencjalne wykonywanie pracy na stanowisku wymienionym w akcie resortowym, którego wszakże nie wskazano w załączniku do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., nie uprawna do uzyskania wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów ustawy emerytalnej (wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2015 r., III UK 82/14, LEX nr 1628948; z 23 listopada 2004 r., I UK 15/04, OSNP 2005 nr 11, poz. 161; z 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306; z 23 lutego 2010 r., II UK 188/09, LEX nr 590237). Z uwagi na to, że Sąd Najwyższy zajął już stanowisko odnośnie kwestii podnoszonych przez skarżącego jako przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi
4 kasacyjnej do rozpoznania, brak jest przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z powyższych względów brak jest również oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- II UK 283/13 2013-10-30Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych, oparta na zarządzeniach resortowych nieujętych w wykazy A i B rozporządzenia z 1983 r., może zostać przyjęta do…
- II UK 450/15 2016-06-28Czy pracownik może uzyskać prawo do emerytury w wieku niższym niż powszechny, jeśli wykonywał pracę w szczególnych warunkach, która nie jest wprost wymieniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego…
- I UK 389/11 2012-03-09Czy brak konkretnego stanowiska pracy w wykazie resortowym wyklucza możliwość zakwalifikowania pracy jako wykonywanej w szczególnych warunkach, jeśli jest ona zgodna z poz. 1 Działu XIV załącznika do rozporządzenia Rady…
- I UK 229/15 2016-04-26Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury, oparta na zarzutach naruszenia zasady równości, dyskryminacji oraz błędnej wykładni przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, spełnia przesłanki przyjęcia je…
- II UK 60/19 2020-01-30Czy praca wykonywana w przemyśle mleczarskim przy obsłudze wirówek i suszarek, która została zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach na podstawie zarządzenia resortowego, może stanowić podstawę do przyznania…
Powołane przepisy
art. 32 ust. 1art. 178 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 87art. 3989 § 2 KPC§ 1 ust. 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy