I UK 349/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-04-19
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania spełnia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego lub oczywistej zasadności, gdy dotyczy wykładni przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście daty objęcia dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie miało rangi istotnego zagadnienia prawnego, a sprowadzało się do zwykłej wykładni przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z tym przepisem, objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia jego zgłoszenia, co oznacza, że decyduje data zgłoszenia wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca K.M. wniosła odwołanie od decyzji ZUS stwierdzającej, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 5 maja 2014 r. Sądy obu instancji oddaliły jej odwołanie i apelację, ustalając, że wniosek o objęcie ubezpieczeniem został złożony 5 maja 2014 r. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, domagając się jej przyjęcia do rozpoznania z powodu istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej zasadności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 349/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania K.M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w K. o ubezpieczenie chorobowe, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 19 kwietnia 2018 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 5 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od skarżącej K.M. na rzecz pozwanego 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (...) wyrokiem z 5 stycznia 2017 r. oddalił apelację skarżącej wnioskodawczyni K.M. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z 15 czerwca 2015 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji pozwanego organu rentowego z 28 listopada 2014 r., stwierdzającej, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 5 maja 2014 r. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanek przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i
2 zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarżąca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego wniosek nie został uwzględniony. Nie spełnia się pierwsza podstawa przedsądu, czyli istotne zagadnienie prawne, gdyż sformułowana kwestia nie ma takiej rangi a sprowadza się do zwykłej wykładni prawa. Odpowiedź wynika z gramatycznej wykładni przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym, rentowymi i chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony, z zastrzeżeniem ust. 1a. Z regulacji tej jasno wynika, że decyduje data w której został zgłoszony wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Niemożliwe jest zatem objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym za okres wcześniejszy, czyli przed wnioskiem. Zastrzeżenie z ust. 1a dotyczy wyjątku i innej sytuacji określonej w art. 36 ust. 4, która została omówiona przez Sąd w zaskarżonym wyroki i tej wykładni skarżąca nie podważa i nie zarzuca w zagadnieniu. Konsekwentnie nie ma przeszkód aby początkiem dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego był dzień ustawowo wolny od pracy, pod warunkiem, że wcześniej zgłoszono wniosek o objęcie takim ubezpieczeniem. Sformułowane zagadnienie rozmija się z ustaleniem Sądu powszechnego, że skarżąca złożyła wniosek 5 maja 2014 r. a nie 2 maja 2014 r. Ustalenie to potwierdza końcowa część uzasadniania wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania („skoro w dniu 5 maja 2014 r. odwołująca się złożyła wniosek o objęcie jej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia 3 maja 2014 r. …”). Niezasadnie podaje się tam, iż „wymiennie Sąd II instancji wskazuje od dnia 2 maja 2014 r.”. Nie jest to uprawnione, gdyż Sądy pierwszej i drugiej instancji zgodnie ustaliły, że wniosek o dobrowolne ubezpieczenie chorobowe został złożony dopiero 5 maja 2014 r. Ta data decydowała w sprawie, stanowiła zasadniczą przesłankę decyzji pozwanego, której prawidłowość została potwierdzona w postępowaniu sądowym. Z tych przyczyn nie spełnia się pierwsza podstawa przedsądu, gdyż istotne
3 zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) nie może być redukowane do zwykłej wykładni i oceny stosowania prawa w indywidualnej sprawie skarżącej. Ta ostatnia ocena odnosi się również do podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca nie wykazuje, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Takiego twierdzenia nie uzasadniają zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. Pierwszy zarzut nie jest zasadny, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku przedstawia stan faktyczny i podstawę prawną rozstrzygnięcia. Uzasadnienie nie pozwala na zarzut, że prawo materialne zostało zastosowane „do niedostatecznie jasno ustalonego stanu faktycznego”. Sprawa nie była skomplikowana i następstwo zdarzeń nie było sporne, w szczególności wyżej wskazano, iż skarżąca sama podaje, że 5 maja 2014 r. złożyła wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczaniem chorobowym. Zarzut nie przenosi się na prawo materialne, które decyduje o wyniku sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.); we wniosku o przyjęcie skargi nie zarzuca się naruszenia prawa materialnego (także w podstawie kasacyjnej skargi). Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., gdyż powołana w uzasadnieniu zarzutu argumentacja nie jest adekwatna albowiem uległa zmianie regulacja procedury cywilnej i zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2014 r., I UK 397/13, LEX nr 164926 i wskazane w nim orzecznictwo). Przepis art. 233 § 1 k.p.c. bezpośrednio dotyczy ustalenia faktów i oceny dowodów dlatego skoro nie może być podstawą zarzutu podstawy kasacyjnej, to tym bardziej także podstawą zarzutu podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem przedsądu i późniejszym rozpoznaniem skargi z ograniczeniami wynikającymi z art. 3983 § 3 k.p.c. a także z art. 39813 § 2 k.p.c. (związaniem ustaleniami faktycznymi na których oparto zaskarżony wyrok). Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 98, 99, 39821 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
4
Powiązane orzeczenia
- I UK 118/19 2020-05-07Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na rzekomych istotnych zagadnieniach prawnych i potrzebie wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, spełnia wymogi formalne określone w art. 3989 §…
- II UK 204/19 2020-05-19Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na twierdzeniu o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni przepisów o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie…
- II USK 69/21 2021-02-18Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierający pytania dotyczące wykładni art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście dopuszczalności opłacenia składki po terminie,…
- III UK 146/16 2017-04-04Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na zarzucie istotnego zagadnienia prawnego związanego z wykładnią art. 84 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, spełnia wymogi określone w art.…
- III USK 30/21 2021-01-27Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance oczywistej zasadności lub istotnego zagadnienia prawnego, spełnia wymogi formalne i merytoryczne określone w art. 3989 § 1 k.p.c. i art. 3984…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1art. 14 ust. 1art. 36 ust. 4art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 328 § 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy