I UK 39/15

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-10-21

Skład orzekający: Zbigniew Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres zasadniczej służby wojskowej odbyty przez ubezpieczonego, który przed jej rozpoczęciem i po jej zakończeniu pozostawał w zatrudnieniu w szczególnych warunkach, może być zaliczony do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku, jeśli pracownik zgłosił powrót do tego zatrudnienia w ustawowym terminie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że okres zasadniczej służby wojskowej odbyty w okresie stosunku pracy w szczególnych warunkach zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, jeżeli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do tego szczególnego zatrudnienia. Sąd podkreślił, że jest to stanowisko utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a zarzut oczywistego naruszenia prawa przez sąd niższej instancji nie został wykazany.
Stan faktyczny
Ubezpieczony M. P. domagał się przyznania prawa do emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy zmienił decyzję organu rentowego odmawiającą przyznania świadczenia, uwzględniając okres służby wojskowej jako pracę w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego. Organ rentowy złożył skargę kasacyjną, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących zaliczania okresu służby wojskowej do pracy w szczególnych warunkach i przyznania emerytury.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 39/15 POSTANOWIENIE Dnia 21 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Olsztynie o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 października 2015 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt III AUa 691/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Olsztynie od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Olsztynie z dnia 7 stycznia 2014 r., zmieniającego decyzję organu rentowego z dnia 27 czerwca 2013 r. o odmowie przyznania wnioskodawcy M. P. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnym warunkach i przyznającego mu prawo do tego świadczenia od dnia 1 maja 2013 r. W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że skoro wnioskodawca przed powołaniem go do odbycia służby wojskowej oraz po jej zakończeniu pozostawał w zatrudnieniu w „S.” w S. w M. (zgłosił swój powrót do pracy w ciągu 30 dni po odbyciu służby wojskowej), na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego, zaliczane do pracy w warunkach 2 szczególnych, to zachował prawo do uwzględnienia okresu służby wojskowej (od 24 października 1979 r. do 6 kwietnia 1982 r.) do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach. W skardze kasacyjnej organ rentowy zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440, ze zm.), w związku z § 2 ust. 1, § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43, ze zm.), w związku z art. 120 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w kształcie obowiązującym od 1 września 1979 r. do 20 października 2005 r. (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 461, ze zm.), przez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne zaliczenie do okresów pracy w szczególnych warunkach okresu zasadniczej służby wojskowej przez ubezpieczonego (od 24 października 1979 r. do 6 kwietnia 1982 r.) oraz przyznanie prawa do emerytury w obniżonym wieku ubezpieczonemu, który nie legitymował się 15-letnim stażem pracy w szczególnych warunkach. Skarżący organ wniósł o przyjęcie do rozpoznania przedmiotowej skargi kasacyjnej jako oczywiście uzasadnionej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), utrzymując, że Sąd Apelacyjny przyznając prawo do świadczenia z art. 184 ustawy emerytalnej w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w sposób kwalifikowany jako oczywisty naruszył prawo. Tymczasem dyspozycje tych przepisów są jednoznaczne i mogą być stosowane do ubezpieczonych pracowników legitymujących się na dzień 1 stycznia 1999 r. 15-letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, alternatywnie domagał się uchylenia zaskarżanego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego oraz o zasądzenie na jego rzecz od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisach, w tym także kosztów zastępstwa procesowego. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie nadawała się do przyjęcia jej do rozpoznania. W utrwalonej judykaturze przyjmuje się, że do zaliczania okresu zasadniczej służby wojskowej do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach należy stosować regulacje prawne obowiązujące w okresie odbywania tej służby, w szczególności art. 108 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 r. w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin. Przepis art. 108 ust. 1 został następnie zastąpiony przez art. 120 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku, Dz.U. z 1979 Nr 18, poz. 111). W utrwalonej judykaturze zapoczątkowanej wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2006 r., III UK 5/06 (OSNP 2007 nr 7-8, poz. 108) Sąd Najwyższy uznaje, że okres zasadniczej służby wojskowej odbytej w okresie stosunku pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zalicza się do stażu pracy wymaganego do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, jeżeli pracownik w ustawowym terminie zgłosił swój powrót do tego szczególnego zatrudnienia. Także w kolejnych orzeczeniach Sąd Najwyższy prezentował jednolite stanowisko, że okres służby wojskowej żołnierza zatrudnionego przed powołaniem do czynnej służby wojskowej w warunkach szczególnych, który po zakończeniu tej służby podjął zatrudnienie w tych samych szczególnych warunkach, jest nie tylko okresem służby w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale także okresem pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych charakterze (por. wyroki: z dnia 24 listopada 2009 r., II UK 215/09 OSNP 2011 nr 15-16, poz. 219; z dnia 9 marca 2010 r., I UK 333/09, niepublikowany, lub z dnia 24 maja 2012 r., II UK 265/11, niepublikowany). Mając na uwadze fakt, że skarżący wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na zarzucie oczywistego naruszenia prawa (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) wskazać należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność wymaga wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa 4 materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Spełnienie tej przesłanki możliwe jest wyłącznie przy takim naruszeniu prawa, którego stwierdzenie nie wymaga dokonywania pogłębionej analizy prawnej (por. postanowienie SN z dnia 10 lipca 2007 r., II UK 45/07, a także postanowienie dnia 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07, oba dotychczas niepublikowane). W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania brak jest jakichkolwiek argumentów dla poparcia tezy o rozumianej w ten sposób oczywistej zasadności skargi, zważywszy na wskazane wyżej ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego. Podważany prawidłowy osąd sprawy, w której ubezpieczony przed powołaniem go do służby wojskowej (od 24 października 1979 r. do 6 kwietnia 1982 r.), jak i po jej zakończeniu pozostawał w szczególnym zatrudnieniu w tym samym zakładzie pracy, odpowiada dominującej linii orzeczniczej, utrwalonej w powołanych judykatach Sądu Najwyższego, a przeto bezzasadny okazał się kasacyjny wniosek organu rentowego o rzekomej oczywistości ewidentnie bezpodstawnej i bezzasadnej skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 184 ust. 1art. 120 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 184art. 108 ust. 1art. 6 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 2 ust. 1§ 4 ust. 1§ 1 pkt 4§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy