I UK 57/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-11-26
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik wykonujący czynności administracyjno-biurowe, które nie są ściśle związane z dozorem inżynieryjno-technicznym, ale stanowią dodatkowe obowiązki, może być uznany za pracującego w szczególnych warunkach, jeśli wykonywanie tych dodatkowych czynności uniemożliwia sprawowanie dozoru stale i w pełnym wymiarze czasu pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi oczywista zasadność skargi. Wskazał, że wykonywanie przez ubezpieczonego szeregu dodatkowych zadań, takich jak reprezentowanie firmy, opiniowanie projektów, uczestniczenie w komisjach czy zamawianie materiałów, uniemożliwiało sprawowanie dozoru stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym, okresy te nie mogły zostać zaliczone do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych.Stan faktyczny
Ubezpieczony T.P. odwołał się od decyzji ZUS w sprawie emerytury. Sąd Apelacyjny oddalił jego apelację. Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną, twierdząc, że Sąd Apelacyjny naruszył przepisy procesowe i materialne, w tym poprzez oddalenie wniosków dowodowych dotyczących charakteru wykonywanych przez niego czynności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I UK 57/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania T. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Tarnowie o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2015 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt III AUa 182/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 8 października 2014 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie z odwołania T.P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Tarnowie w przedmiocie emerytury, oddalił apelację odwołującego się. Odwołujący się zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że oczywista zasadność skargi wynika z naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisów prawa procesowego, tj. art. 217 § 1 w związku z art. 227 w związku z art. 382 k.p.c przez oddalenie wniosków dowodowych ubezpieczonego złożonych w postępowaniu odwoławczym wskutek błędnej oceny, że fakty, które mają zostać wykazane nie mają w sprawie istotnego znaczenia. W ocenie ubezpieczonego Sąd odwoławczy dokonał ponadto błędnej
2 wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 2, 3 i 4 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) w związku z § 2 ust. 1, § 3 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w związku z pkt 24 działu XIV wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia oraz zastosował wskazane przepisy do niedostatecznie ustalonego stanu faktycznego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu zasadność przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przytoczenia stosownych argumentów, uwzględniających specyfikę tej podstawy warunkującej pozytywne rozpoznanie wniosku podmiotu wnoszącego skargę kasacyjną. Pojęcie „oczywistości” mieści się w sferze obiektywnej i łączy się z powinnością wykazania, że podniesione zarzuty naruszenia wskazanych przepisów są zasadne prima facie, bez dokonywania głębszej analizy tekstu tych przepisów i bez doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z 24 kwietnia 2007 r., I CSK 100/07,
3 niepubl.; z 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, Lex 560541). W sprawie brak jest oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Skarżący uzasadnia twierdzenie dotyczące oczywistej zasadności skargi kasacyjnej tym, że Sąd Apelacyjny oddalił złożone przez niego wnioski o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, zawierających informację o strukturze organizacyjnej pracodawcy oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków i przesłuchania strony, na okoliczność, że ubezpieczony nie wykonywał czynności o charakterze administracyjno-biurowym z uwagi na specyficzną strukturę zakładu pracy, a czynności uznane za niepolegające na dozorze inżynieryjno-technicznym, zajmowały mu niewielką ilość czasu. Jednakże z ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że ubezpieczony poza czynnościami nadzorczymi i czynnościami o charakterze administracyjnym z uwagi na zajmowane stanowisko wykonywał także szereg innych zadań. Do jego zadań należało bowiem również między innymi reprezentowanie firmy przed inwestorem i generalnym wykonawcą, zapoznawanie się i opiniowanie projektów, dokumentacji i kosztorysów, uczestniczenie w komisjach i konsultacjach, zamawianie materiałów, analizowanie dokumentacji technicznej. W związku z tym trafna jest dokonana przez Sądy obu instancji ocena, że wykonywanie tych wszystkich, wymienionych szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, czynności uniemożliwiało ubezpieczonemu sprawowanie dozoru stale i w pełnym wymiarze czasu pracy i nie jest możliwe zaliczenie spornych okresów do okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych. Problematyka związana z dozorem lub kontrolą, o których mowa w pkt 24 działu XIV wykazu A, była przedmiotem licznych orzeczeń Sądu Najwyższego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z 4 października 2007 r., I UK 111/07, LEX nr 375689 ; z 3 grudnia 2013 r., I UK 184/13, LEX nr 1448473; z 28 stycznia 2015 r., I UK 226/14, LEX nr 1645245; postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lutego 2014 r., I UK 389/13, LEX nr 1646135). W tym wyroku z 5 czerwca 2007 r., I UK 376/06, OSNP 2008 nr 13-14, poz. 203, w którym Sąd Najwyższy stwierdził, że zatrudnienie ubezpieczonego na stanowisku kierownika kilku oczyszczalni ścieków, które polegało na wykonywaniu także innych, licznych czynności kierowniczych, nie stanowi wykonywania pracy w szczególnych warunkach dla potrzeb nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym. W orzecznictwie zwraca się też
4 uwagę, że zachodzi potrzeba odróżnienia czynności administracyjno-biurowych ściśle związanych ze sprawowanym dozorem inżynieryjno-technicznym, od czynności, które nie pozostają w żadnym związku z tym dozorem i stanowią dodatkowe obowiązki. Czym innym jest bowiem wykonywanie czynności administracyjno-biurowych immanentnie związanych ze sprawowaniem dozoru inżynieryjno-technicznego, a czym innym wykonywanie w ramach zakresu obowiązków służbowych również innych czynności, niemających związku z wykonywaniem bezpośredniego dozoru nad procesem produkcji. Wówczas, gdy wykonywanie takich „pozostałych” czynności w ramach zakresu obowiązków na danym stanowisku pracy uniemożliwia sprawowanie dozoru stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, nie jest możliwe zaliczenie takiego okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2011 r., II UK 48/11, LEX nr 1108485; wyrok Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2015 r., I UK 226/14, LEX nr 1645245). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III UK 25/15 2015-06-16Czy wykonywanie czynności administracyjno-biurowych, nawet w niewielkim wymiarze, przez osobę nadzorującą pracę w szczególnych warunkach, wyklucza możliwość zakwalifikowania tego okresu zatrudnienia jako pracy w szczegól…
- I UK 104/14 2014-09-18Czy pracownik sprawujący nadzór inżynieryjno-techniczny nad pracownikami wykonującymi prace w szczególnych warunkach, a także czynności administracyjno-biurowe z tym związane, spełnia przesłanki do przyznania emerytury z…
- I UK 142/15 2016-02-16Czy wykonywanie dodatkowych prac administracyjno-biurowych przez pracownika zatrudnionego na stanowisku związanym z dozorem inżynieryjno-technicznym nad pracownikami wykonującymi pracę w warunkach szczególnych, wyklucza…
- I UK 444/17 2018-11-06Czy praca polegająca na dozorze inżynieryjno-technicznym na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wymienione są prace w wykazie A stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r…
- I USK 474/23 2024-12-04Czy pracownik, który w ramach pełnego wymiaru czasu pracy u jednego pracodawcy wykonywał różne rodzaje prac, w tym prace w szczególnych warunkach oraz prace niezaliczane do takich warunków, może zaliczyć okres pracy do z…
Powołane przepisy
art. 217 § 1art. 227art. 382 KPcart. 184 ust. 1art. 32 ust. 1art. 32 ust. 2art. 27 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy