I UK 66/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-03-05

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca palacza kotłów o mocy poniżej 1 MW, zatrudnionego w placówce oświatowej, może zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że kwestia uznania pracy palacza za pracę w warunkach szczególnych została już wyjaśniona w orzecznictwie. Do uznania pracy palacza za pracę w warunkach szczególnych niezbędne jest, aby odbywała się ona z wykorzystaniem kotłów przemysłowych o mocy przekraczającej 1 MW. Praca wnioskodawcy na kotłach o mocy 350 kW nie spełnia tego kryterium. Ponadto, praca w placówce oświatowej, nawet jeśli obejmuje obsługę systemu grzewczego, nie może być kwalifikowana jako praca w energetyce w rozumieniu przepisów dotyczących szczególnych warunków pracy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury w obniżonym wieku, twierdząc, że pracował w szczególnych warunkach. Sądy obu instancji odmówiły przyznania tego prawa, uznając, że praca wnioskodawcy (palacza kotłów o mocy 350 kW w placówce oświatowej) nie spełnia kryteriów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wnioskodawca wniósł skargę kasacyjną, opierając ją na naruszeniu przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, w tym Działu XIV i II Wykazu A rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I UK 66/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania G. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w P. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 marca 2019 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 22 września 2017 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] oddalił apelację G. D. (wnioskodawca), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 14 czerwca 2016 r., VI U […], oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. (organ rentowy) z 24 marca 2014 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której skarżący dopatruje się w naruszeniu przez Sądy obu instancji art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i renach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) w związku z § 4 ust. 1 w 2 związku z punktem 1 Działu XIV Wykazu A, stanowiącego Załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.) przez jego błędną interpretację, gdyż Dział XIV obejmuje prace różne, nieprzypisane do konkretnego działu gospodarki. Nie wyklucza to zatem możliwości uznania za pracę w warunkach szczególnych pracy wykonywanej w placówkach oświaty. Co więcej w ocenie wnioskodawcy Sądy dopuściły się także naruszenia art. 184 ust. 1 ustawy emerytalnej w związku z Działem II Wykazu A, stanowiącego Załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., gdyż praca wnioskodawcy może zostać jego zdanie zakwalifikowana jako „praca przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej […]” w energetyce. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdza, że kwestia podnoszona przez wnioskodawcę we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania została już wyjaśniona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (ostatnio zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2018 r., I UK 510/16, LEX nr 2483354). Przyjmuje się w nim, że do uznania pracy palacza za pracę w warunkach szczególnych niezbędne jest, by odbywała się ona z wykorzystaniem kotłów typu przemysłowego, rozumianych jako kotły z paleniskiem przeznaczone do wytwarzania pary lub podgrzewania wody ciepłem wywiązującym się w procesie spalania paliwa, których moc przekracza 1 MW, przy czym w kotłach wodnych temperatura wody na wylocie przekracza 388K (115°C), a w kotłach parowych ciśnienie pary przekracza 70 kPa (wyrok Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2017 r., I UK 498/15, LEX nr 2216100). Jak zaś wynika z niekwestionowanych przez wnioskodawcę w skardze kasacyjnej ustaleń Sądów obu instancji, w spornym okresie wnioskodawca wykonywał pracę na kotłach mających moc 350 kW, a zatem zdecydowanie niższą niż wymagana do uznania, że były to kotły przemysłowe. 3 Przechodząc z kolei do twierdzenia wnioskodawcy, iż jego praca może zostać zakwalifikowana jako praca wykonywana w energetyce w rozumieniu działu II Wykazu A, stanowiącego Załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. stwierdzić należy, że twierdzenie to jest nietrafne. Zatrudnienie w energetyce oznacza pracę w gałęzi gospodarki zajmującej się przetwarzaniem energii. Wytwarzanie energii odbywa się w różnej skali, począwszy od lokalnego zaspokajania na ciepło odbiorców komunalnych (centralne ogrzewanie, ciepła woda) do przemysłowego wytwarzania tego rodzaju energii, przy wykorzystaniu urządzeń przemysłowych (w elektrociepłowniach) o dużej mocy, pozwalających na dostarczanie ciepła do celów technologicznych (para) o wyższych parametrach (ciśnienie) niż zapotrzebowanie odbiorców komunalnych (ciepła woda) (wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2018 r., I UK 172/17, OSNP 2019 nr 2, poz. 25). Pracodawca wnioskodawcy nie zajmował się wytwarzaniem energii, gdyż była to placówka oświatowa, która posiadała własny system grzewczy. W tych okolicznościach praca wnioskodawcy nie może zostać uznana za wykonywaną w energetyce w rozumieniu Działu II Wykazu A, stanowiącego Załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 184 ust. 1§ 4 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy