I UK 95/16

Sygn. akt I UK 95/16 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania K. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Ł. o rentę rodzinną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2016 r., skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] – w sprawie z odwołania K. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddziałowi w Ł. o rentę rodzinną – oddalił apelację ubezpieczonego od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt VIII U […], oddalającego odwołanie ubezpieczonego od decyzji organu rentowego z dnia 29 stycznia 2013 r., którą odmówiono K. P. prawa do renty rodzinnej po zmarłym ojcu Z. P., ponieważ całkowita niezdolność do pracy wnioskodawcy nie powstała w okresie od urodzenia do 16 roku życia, tj. do 27 lipca 1975 r. ani w trakcie nauki w szkole (od 1 września 1976 r. do 31 sierpnia 1979 r.). 2 Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego ubezpieczony zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano na przyczyny przyjęcia skargi określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. W ocenie autorki skargi w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące tego: „czy wyrok uwzględniający odwołanie wnioskodawcy od decyzji organu rentowego i przyznający mu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, wiąże inne Sądy i organy jedynie stricte w zakresie sentencji orzeczenia, czyli przyznania prawa do konkretnego świadczenia, czy również w zakresie przesłanek nabycia tego prawa, które z przyczyn obiektywnych i specyfiki sformułowania orzeczeń w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie mogły zostać zawarte w tej sentencji”; „czy przyjęcie przez Sąd ubezpieczeń społecznych w postępowaniu o rentę z tytułu niezdolności do pracy, określonej daty powstania tej niezdolności, ma moc wiążącą także w postępowaniu o rentę rodzinną”. Wskazano ponadto, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, skoro Sąd II instancji w sposób rażący naruszył art. 365 § 1 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie, mimo, że pełnomocnik wnioskodawcy powołał się w apelacji na prawomocność materialną innego wyroku”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ubezpieczonego nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. 3 Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.); przy czym twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej autorka skargi wiąże z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które określają (konkretyzują) przedstawione w uzasadnieniu wniosku zagadnienie prawne. Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wadliwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2011 r., II PK 247/10, LEX nr 1274964). W postanowieniu z dnia 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, LEX nr 1430990, Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, że łączenie przesłanki oczywistej zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, budzi poważne zastrzeżenia. W uzasadnieniu powołanego postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił, że w dotychczasowym orzecznictwie Sąd Najwyższy zwracał już uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawa) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z 21 października 2008 r., II PK 158/08, LEX nr 738506, przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie bowiem wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. 4 Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną podziela przedstawione wyżej stanowisko judykatury w zakresie omawianej kwestii. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. aw