II PK 113/13/1
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-02-19
Skład orzekający: Zbigniew Hajn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wadliwe rozwiązanie stosunku pracy zawiązanego na podstawie powołania niezgodnie z art. 68 k.p. może stanowić samodzielną przesłankę odpowiedzialności deliktowej pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. w innym postępowaniu niż to dotyczące uznania bezprawności rozwiązania stosunku pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby ujednolicenia orzecznictwa. Ugruntowane stanowisko Sądu Najwyższego stanowi, że pracownik może wykazać niezgodność z prawem rozwiązania umowy o pracę wyłącznie w trybie przepisów Kodeksu pracy, a bez wytoczenia takiego powództwa nie może powoływać się na bezprawność rozwiązania umowy jako przesłankę roszczeń odszkodowawczych z Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Powód W.B. dochodził od Agencji Nieruchomości Rolnych odszkodowania, twierdząc, że wadliwe rozwiązanie stosunku pracy na podstawie powołania stanowiło delikt. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni art. 415 w związku z art. 361 § 1 k.c. i sformułował pytanie prawne dotyczące możliwości uznania wadliwego rozwiązania stosunku pracy za delikt.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PK 113/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z powództwa W.B. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w W. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lutego 2014 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt IV Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 5 grudnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa W.B. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych o odszkodowanie oddalił apelację powoda oraz orzekł o kosztach postępowania odwoławczego. Powód zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód wskazał „na potrzebę jednoznacznej wykładni wskazanych przepisów”, odwołując się do art. 415 w związku z art. 361 § 1 k.c. Wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi przez zawarcie w niej uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powód złożył pismo procesowe z 28 listopada 2013 r., w którym wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne związane z zarzutem naruszenia
2 art. 415 k.c., które skarżący sprowadził do pytania: (-) „czy wadliwe rozwiązanie stosunku pracy zawiązanego na podstawie powołania niezgodnie z treścią przepisu art. 68 k.p. może być uznane za zdarzenie prawne – delikt – stanowiące przesłankę odpowiedzialności deliktowej pracodawcy w procesie o odszkodowania czy też musi być poprzedzone rozstrzygnięciem w oddzielnym procesie samej bezprawności rozwiązania stosunku pracy na podstawie powołania”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wniesiona w sprawie skarga nie wykazała znaczenia jej rozstrzygnięcia dla realizacji tej publicznoprawnej funkcji skargi kasacyjnej, względnie potrzeby ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych i rozwoju jurysprudencji. Jeśli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu wniosku (sporządzonym odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r.,
3 III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie odpowiada wskazanym wymaganiom. Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego jest ugruntowane stanowisko, zgodnie z którym niezgodność z prawem (bezprawność) rozwiązania umowy o pracę przez pracodawcę pracownik może wykazać wyłącznie przez powództwo przewidziane w Kodeksie pracy (o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne, o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie), wniesione z zachowaniem odpowiedniego terminu (art. 264 k.p.) (wyrok Sądu Najwyższego z 25 lutego 2009 r., II PK 164/08, OSNP 2010 nr 19, poz. 227 i cytowane tam orzecznictwo). Bez wytoczenia takiego powództwa pracownik, analogicznie jak pracownik, którego odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę zostało oddalone z powodu niedochowania terminu do jego wniesienia, nie może więc w żadnym innym postępowaniu powołać się na bezprawność rozwiązania umowy o pracę jako na przesłankę roszczeń odszkodowawczych przewidzianych w kodeksie cywilnym (wyrok Sądu Najwyższego: z 23 listopada 2011 r., II PK 60/11, LEX nr 1299173; z 27 lipca 2011 r., II PK 21/11, M.P.Pr. 2012 nr 1, str. 27-33; z dnia 23 maja 2012 r., I PK 193/11, LEX nr 1170994). Sąd Najwyższy dopuścił wyjątek od tego stanowiska jedynie w sprawach o odszkodowanie z art. 183d k.p. za dyskryminującą przyczynę wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z 14 lutego 2013 r., III PK 31/12, OSNP
4 2013 nr 23-24, poz. 275), co jest uzasadnione szczególnym charakterem tych spraw i wymaganiami wynikającymi z prawa unijnego. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawia argumentacji prawnej, którą można by przeciwstawić argumentom przedstawionym przez Sąd Najwyższy w wyroku z 25 lutego 2009 r., II PK 164/08 (OSNP 2010 nr 19-20, poz. 227) i innych reprezentujących to stanowisko orzeczeniach. Jeśli przyjąć, że skarżący powołuje się również na przesłankę wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., to nie wykazuje on jednak, że wykładnia wskazanych przepisów, budzi poważne wątpliwości lub wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów. Powołanie się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania przez autora skargi, że na podstawie tych samych przepisów prawnych w różnych sprawach tego samego rodzaju podejmowane są rozbieżne rozstrzygnięcia sądowe, które nie znajdują przekonującego uzasadnienia w różnicach wynikających z ustaleń sądu dotyczących okoliczności faktycznych lub prawnych w tych sprawach. Konieczne jest opisanie tych wątpliwości lub rozbieżności, wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, a nadto przedstawienie przez skarżącego własnej propozycji interpretacyjnej (zob. np. postanowienie SN z dnia 3 listopada 2003 r., II UK 184/03, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2003 r., I PZ 124/02, LEX nr 1130960; postanowienie SN z dnia 22 czerwca 2004 r., III UK 103/04, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 28 grudnia 2004 r., I PK 181/04, niepublikowane; postanowienie SN z dnia 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Uzasadnienie nie może też sprowadzać się do odesłania do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera zatem uzasadnienia spełniającego wymogi, o których mowa wyżej. Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.
5
Powiązane orzeczenia
- I PK 231/19 2020-10-28Czy pracownik może dochodzić uzupełniających roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego w przypadku wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, a jeśli tak, to jakie są przesłanki takiej odpowiedzialno…
- II PK 252/16 2017-05-30Czy pracownik może dochodzić roszczeń uzupełniających z Kodeksu cywilnego z tytułu wadliwego rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę, jeśli nie wyczerpał trybu odwoławczego przewidzianego w Kodeksie pracy?
- II PK 149/16 2017-03-14Czy pracownik może dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad odszkodowanie przysługujące z mocy Kodeksu pracy w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, który zachował się w sp…
- I PK 238/13 2014-02-03Czy pracownikowi zwolnionemu z pracy z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu stosunku pracy, w sytuacji gdy pracodawcy nie można przypisać winy umyślnej ani kwalifikowanej bezprawności, przysługuje zadośćuczynienie za nar…
- II PK 2/12 2012-03-23Czy pracownik, który pod wpływem błędu pracodawcy złożył nieważne oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę na zasadzie porozumienia stron, powinien dochodzić odszkodowania za czas pozostawania bez pracy na podstawie…
Powołane przepisy
art. 415art. 361 § 1 KCart. 415 KCart. 68 KPart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 264 KPart. 183d KPart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy