I PK 231/19
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-10-28
Skład orzekający: Maciej Pacuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik może dochodzić uzupełniających roszczeń odszkodowawczych na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego w przypadku wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, a jeśli tak, to jakie są przesłanki takiej odpowiedzialności pracodawcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że sformułowane przez powoda pytania prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego. Wskazał, że choć orzecznictwo dopuszcza możliwość dochodzenia uzupełniających roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. w przypadku wadliwego rozwiązania umowy o pracę, to wymaga to wykazania wszystkich przesłanek odpowiedzialności deliktowej, w tym szkody, bezprawnego i zawinionego działania pracodawcy oraz związku przyczynowego. Samo naruszenie przepisów o wypowiadaniu umowy o pracę nie jest równoznaczne z wyrządzeniem deliktu, a odpowiedzialność uzasadnia jedynie działanie pracodawcy polegające na zamierzonym naruszeniu przepisów.Stan faktyczny
Powód dochodził od pracodawcy odszkodowania, zadośćuczynienia i zwrotu kosztów leczenia, twierdząc, że rozwiązanie z nim umowy o pracę było niezgodne z prawem i spowodowało pogorszenie jego stanu zdrowia. Sądy obu instancji oddaliły powództwo. Powód wniósł skargę kasacyjną, wskazując na istotne zagadnienia prawne dotyczące możliwości dochodzenia roszczeń cywilnych ponad te wynikające z Kodeksu pracy w przypadku wadliwego wypowiedzenia umowy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i oddalił wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I PK 231/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maciej Pacuda w sprawie z powództwa W. W. przeciwko K. Spółce Akcyjnej w P. o odszkodowanie, zadośćuczynienie, zwrot wydatków na leczenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 28 października 2020 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt VIII Pa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek pozwanej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r. oddalił apelację wniesioną przez powoda W. W. od wyroku Sądu Rejonowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z dnia 5 października 2018 r., oddalającego powództwo o odszkodowanie, zadośćuczynienie oraz zwrot wydatków na leczenie wniesione przeciwko pozwanej K. S.A. w P. Powód W. W. wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 kwietnia 2019 r., zaskarżając ten wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, to jest: art. 233 § 1 k.p.c. w
2 związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c. i art. 382 k.p.c., art. 227 k.p.c. w związku z art. 217 § 2 k.p.c. w związku z art. 278 k.p.c., a także naruszenie prawa materialnego, to jest: art. 6 k.c., art. 471 k.p. i art. 300 k.p. w związku z art. 415 k.c. oraz art. 445 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które zawarł w pytaniach: 1) czy w świetle dyspozycji przepisów art. 445 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p. i art. 471 k.p., dopuszczalność stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynu niedozwolonego można zawężać do rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy bez wypowiedzenia, wyłączając z tej odpowiedzialności szkody wyrządzone wskutek nieuzasadnionego lub sprzecznego z przepisami wypowiedzenia umowy o pracę czy też należy je stosować do każdego sposobu rozwiązania stosunku pracy, w tym rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem? 2) czy uznanie przez sąd, że rozwiązanie umowy o pracę było niezgodne z przepisami prawa i naruszało dyspozycje zawarte w kodeksie pracy, przesądza o bezprawności działania pracodawcy, uzasadniając wystąpienie przesłanki odpowiedzialności z art. 445 § 1 k.c.? 3) czy pomimo kategorycznego uznania w opinii biegłego psychiatry, że pogorszenie stanu zdrowia znalazło swoje źródło w działaniach pracodawcy i wykazania tym samym krzywdy jako następstw tegoż działania można uznać, iż powód nie udowodnił zaistnienia samej krzywdy, co skutkowało oddaleniem powództwa na podstawie art. 6 k.c.? 4) czy Sąd Okręgowy, ustalając stan faktyczny i przytaczając orzecznictwo wypracowane w zakresie przepisów obejmujących daną sprawę może ignorować i pomijać aktualny i najnowszy dorobek orzeczniczy Sądu Najwyższego? Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
3 istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Wypada również dodać, iż zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Należy zatem stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym wcześniej art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wypada też przypomnieć, że w przypadku powoływania się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, w uzasadnieniu wniosku (sporządzonym odrębnie od uzasadnienia podstaw kasacyjnych) winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Zgodnie ze stanowiskiem jednolicie wyrażanym w judykaturze, oznacza to w praktyce, iż zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r.,
4 III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawana sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Zdaniem Sądu Najwyższego, oceniany w niniejszym postępowaniu wniosek skarżącego o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia wyżej określonych kryteriów przede wszystkim z tej przyczyny, że sformułowane w nim pytania, nazwane istotnym zagadnieniem prawnym, nie zostały oparte na okolicznościach mieszczących się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z ustaleń dokonanych przez Sądy meriti, a przez to nie pozostają w związku z tą sprawą. Ma wprawdzie rację skarżący, podnosząc w uzasadnieniu ocenianego wniosku, że orzecznictwo sądowe, w tym orzecznictwo Sądu Najwyższego, nie jest jednolite w zakresie, w jakim odnosi się do możliwości dochodzenia przez pracownika uzupełniających roszczeń odszkodowawczych opartych na przepisach Kodeksu cywilnego w sytuacji rozwiązania z tym pracownikiem umowy o pracę za wypowiedzeniem bądź bez wypowiedzenia. O ile bowiem do 2007 r. w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmowano, że roszczenia pracownika z tytułu wadliwego rozwiązania z nim stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem lub bez wypowiedzenia zostały w sposób wyczerpujący uregulowane w Kodeksie pracy (art. 471 k.p. i art. 58 k.p) i brak podstaw do sięgania w tym zakresie przepisów Kodeksu cywilnego na podstawie 300 k.p., o tyle po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., SK 18/05, zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze prawa pracy dopuszczono możliwość domagania się przez pracownika zasądzenia od pracodawcy odszkodowania
5 uzupełniającego na podstawie art. 415 k.c. w związku z art. 300 k.p. (odpowiedzialność deliktowa), przy czym uznano, że taką odpowiedzialność uzasadniałoby (przy spełnieniu pozostałych przesłanek) działanie pracodawcy polegające na zamierzonym (umyślnym) naruszeniu przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Pracownik miał zaś obowiązek wykazać wszystkie przesłanki odpowiedzialności wynikające z art. 415 k.c. (por. między innymi wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 stycznia 2009 r., I PK 135/08, OSNP 2010 nr 15- 16, poz. 188; z dnia 22 czerwca 2010 r., I PK 38/10, OSNP 2011 nr 23-24, poz. 290; z dnia 18 sierpnia 2010 r., II PK 28/10, OSNP 2011 nr 23-24, poz. 296 z glosą A. Drozda, OSP 2012 nr 4, s. 240 oraz z glosą M. Bednarz, Monitor Prawa Pracy 2012 nr 8, s. 442; z dnia 4 listopada 2010 r., II PK 112/10, LEX nr 707870; z dnia 1 kwietnia 2011 r., II PK 238/10, LEX nr 898417; z dnia 22 listopada 2012 r., I PK 113/12, LEX nr 1619132; z dnia 13 lipca 2016 r., I PK 216/15, LEX nr 2123249 oraz wypowiedzi doktryny: M. Gersdorf, Otwarte drzwi dla odpowiedzialności cywilnej pracodawcy za wadliwe zwolnienie pracownika - i co dalej, PiZS 2008 nr 1; E. Sochacka, Odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, Monitor Prawa Pracy 2010 nr 3; K. Wielichowska-Opalska, Odpowiedzialność majątkowa pracodawcy w razie niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę, PiZS 2010 nr 5; W. Ostaszewski, Ustalenie rozmiarów szkody majątkowej w przypadku wadliwego rozwiązania umowy o pracę w trybie natychmiastowym, PiZS 2012 nr 6; W. Sanetra, Odszkodowanie cywilne za wadliwe rozwiązanie umowy o pracę - czyli o poglądach nadal godnych uwagi, (w:) Problemy zatrudniania we współczesnym ustroju pracy, Księga jubileuszowa na 55-lecie pracy naukowej i dydaktycznej Profesora Włodzimierza Piotrowskiego, red. Z. Niedbała i M. Skąpski, Poznań 2009). Bardziej problematyczna okazała się natomiast kwestia ewentualnej uzupełniającej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy w związku z naruszeniem przez niego przepisów o wypowiadaniu umów o pracę ponad tę, która wynika z art. 471 k.p. Istotną rolę odegrała w tym zakresie uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., I PZP 2/09 (OSNP 2010 nr 1-2, poz. 1), w której przyjęto, że pracownik, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach przez sąd pracy po ustaleniu, że
6 wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę na czas nieokreślony było nieuzasadnione lub naruszało przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, nie ma prawa do odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad przysługujące mu na podstawie art. 47 k.p. wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy uznał bowiem, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 18/05 nie dotyczy wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, ma zatem walor prawny tylko w zakresie oceny roszczeń wynikających z art. 58 k.p. i nie przekłada się wprost na proces wykładni lub sądowego stosowania art. 47 k.p. Nadto skutki wypowiedzenia umowy o pracę, nawet wadliwego, są dla pracownika inne niż skutki wadliwego rozwiązania stosunku pracy w trybie natychmiastowym z winy pracownika ze względu na to, że wypowiedzenie stanowi zwykły, naturalny sposób rozstania się stron umowy o pracę. Po wypowiedzeniu pracownik nie powinien zaś biernie czekać na wynik sporu, lecz w okresie wypowiedzenia poszukiwać pracy. Poza tym przy analogicznych, limitowanych roszczeniach wynikających z innych przepisów, Trybunał Konstytucyjny uznał przepisy wprowadzające te limity za zgodne z Konstytucją RP (wyroki: z dnia 2 czerwca 2003 r., SK 34/01 oraz z dnia 18 października 2005 r., SK 48/03). Choć uchwała dotyczyła bezpośrednio art. 47, a nie art. 471 k.p., to Sąd Najwyższy zawarł w niej stwierdzenie o braku możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na zasadach prawa cywilnego, szeroko, w wypadku wszystkich przepisów regulujących uprawnienia pracownika z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Najwyższy przyjął, że obowiązujący system ograniczonej odpowiedzialności pracodawcy za wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę oparty został na założeniu szybkiego, choć uproszczonego, ale dogodnego dochodzenia przez pracownika roszczeń, tyle że w zakresie i na ogół w ograniczonej (limitowanej), ale pewnej do uzyskania wysokości w przypadkach sądowego stwierdzenia wadliwości dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę. W tej normatywnej koncepcji zakłada się, że roszczenia wynikające ze stosunku pracy zostały wyczerpująco określone w przepisach prawa pracy, co wyklucza dopuszczalność posiłkowego stosowania przepisów Kodeksu cywilnego przez nieznajdujące w takich sprawach zastosowania odesłanie z art. 300 k.p. Dlatego, zdaniem Sądu
7 Najwyższego, przepisy regulujące uprawnienia pracownika z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia umowy o pracę nie pozostają „w związku z art. 300 k.p.”, ale w opozycji (a contrario) do art. 300 k.p. Inne stanowisko wyraził jednak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r., II PK 76/11 (LEX nr 1165994), zauważając, że nawet jeśli uznać, iż pracownik, któremu w okresie ochronnym wypowiedziano umowę o pracę, może żądać odszkodowania wyższego niż określone w art. 471 k.p., to właściwą podstawą cywilnej uzupełniającej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy, mogłaby być tylko odpowiedzialność deliktowa. Podobnie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2012 r., II PK 66/12 (LEX nr 1619680) wyrażono pogląd, zgodnie z którym odpowiedzialność deliktowa pracodawcy (art. 415 k.c.) za wypowiedzenie umowy o pracę nie jest wykluczona, jednak zachodzi szereg dalszych uwarunkowań. Przede wszystkim chodzi w niej o bezprawność inną (szerszą) niż określona w Kodeksie pracy, gdyż wobec samodzielnej i zasadniczo pełnej regulacji w prawie pracy dotyczącej rozwiązywania stosunku pracy (art. 300 k.p.), odpowiedzialność deliktowa pracodawcy musi być ujmowana jako szczególnie wyjątkowa. Analogicznie Sąd Najwyższy wypowiedział się też w wyrokach: z dnia 23 maja 2012 r., I PK 193/11 i z dnia 5 kwietnia 2016 r., I PK 104/15 (LEX nr 2044464). Podzielając ten właśnie kierunek wykładni, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 marca 2018 r., III PK 18/17 (OSNP 2019 nr 5, poz. 51) uznał, że roszczenia z art. 45 i następnych k.p. oraz art. 56 i następnych k.p. wyczerpują problematykę kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej z racji niezgodnego z przepisami rozwiązania umowy o pracę za lub bez wypowiedzenia, co przemawia za wyłączeniem możliwości stosowania na mocy art. 300 k.p. przepisów Kodeksu cywilnego normujących odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązań umownych (art. 471 i następne k.c.) dla dochodzenia przez zwolnionego pracownika naprawienia dalszej szkody, a przyjęta kwalifikacja niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę za lub bez wypowiedzenia jako nienależytego wykonania zobowiązania nie wyłącza dalszych roszczeń odszkodowawczych opartych na przepisach Kodeksu cywilnego regulujących czyny niedozwolone. W powołanym wyroku Sąd Najwyższy zaaprobował także dotychczasowe stanowisko judykatury, w myśl którego przyjęcie odpowiedzialności
8 deliktowej pracodawcy za wadliwe rozwiązanie stosunku zatrudnienia wymaga wykazania wszystkich przesłanek cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej, w szczególności szkody, bezprawnego i zawinionego działania lub zaniechania osoby odpowiedzialnej za szkodę oraz normatywnego związku przyczynowego pomiędzy tym działaniem lub zaniechaniem a powstaniem szkody. Co do przesłanki zawinienia Sąd Najwyższy podkreślił z kolei, że art. 415 k.c. nie różnicuje wprawdzie odpowiedzialności w zależności od rodzaju (stopnia) winy (odpowiedzialność tę uzasadnia nawet brak należytej staranności), jednak w przypadku odpowiedzialności pracodawcy z tytułu wyrządzenia szkody przez sprzeczne z prawem rozwiązanie umowy o pracę (przy spełnieniu pozostałych przesłanek) jedynie działanie pracodawcy polegające na zamierzonym (umyślnym) naruszeniu przepisów o rozwiązaniu umowy o pracę. Pomijając zaś zróżnicowanie funkcji odszkodowania w Kodeksu pracy, odszkodowanie zawiera w sobie również elementy kompensaty szkody poniesionej przez pracownika w związku z utratą pracy. Skoro tak, to odpowiedzialność wykraczająca poza tę granicę musi znajdować uzasadnienie w szczególnie nagannym zachowaniu pracodawcy, polegającym na rozmyślnym naruszeniu przez niego norm określających przesłanki rozwiązania umowy o pracę. Trzeba też podkreślić, że nie każde naruszenie prawa jest równoznaczne z winą w rozumieniu art. 415 k.c., zwłaszcza zaś winą kwalifikowaną jako umyślna. Jak wyjaśnił z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 października 2018 r., II PK 174/17 (LEX nr 2565874), pracodawca ma prawo do wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Gdy narusza przepisy o wypowiadaniu lub rozwiązywaniu umów o pracę to ponosi odpowiedzialność określoną w Kodeksie pracy. Może więc pomylić się w ocenie zasadności rozwiązania umowy o pracę lub naruszyć przepisy o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, a wadliwości te nie są równoznaczne z wyrządzeniem pracownikowi deliktu w rozumieniu art. 415 k.c. Dlatego w aspekcie potencjalnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za naruszenie przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę należy oddzielać winę od naruszenia obowiązku. Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych sprawy, w której została wniesiona skarga kasacyjna, Sąd Najwyższy dostrzega, że Sądy obu instancji co
9 prawda nie odniosły się wprost do drugiego z zaprezentowanych wyżej nurtów orzecznictwa, jednakże respektowały przyjęty w nim kierunek wykładni, o czym świadczy chociażby to, że nie zaniechały badania przesłanek uzupełniającej odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej opartej na regulacji art. 415 k.p. w związku z art. 300 k.p., w tym zwłaszcza kwalifikowanej postaci winy, mimo że w stosunku do skarżącego dokonano – z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów – wypowiedzenia umowy o pracę, a nie jej rozwiązania bez wypowiedzenia. Przyjmując możliwość wystąpienia takiej odpowiedzialności, Sądy ustaliły jednak, że przy obiektywnie spełnionych kryteriach kwalifikujących skarżącego do wypowiedzenia mu umowy o pracę, wadliwość tej czynności polegała jedynie na „braku ujawnienia wyników oceny wszystkich pracowników porównywanych do zwolnienia”. Naruszenie przez pozwaną przepisów regulujących wypowiedzenie umowy o pracę było więc związane wyłącznie z nieokreśleniem kryteriów decydujących o wyborze konkretnego pracownika spośród pracowników zajmujących takie same stanowiska podlegające redukcji ilościowej (likwidacji) wskutek faktycznie przeprowadzonych zmian organizacyjnych. W ocenie Sądów, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwolił natomiast na uznanie, że skarżący wykazał, że było to efektem rozmyślnego (mającego postać winy umyślnej) zaniechania ze strony pracodawcy, a sam skarżący poprzestał na eksponowaniu w tym zakresie wyłącznie bezprawności w zachowaniu pracodawcy jako wystarczającej przesłanki jego odpowiedzialności. Odnosząc się z kolei do pytania skarżącego związanego z oceną wniosków wynikających z opinii biegłego, Sąd Najwyższy zauważa, że ocena ta oraz poczynione na jej podstawie ustalenia faktyczne są domeną Sądów meriti. Tymczasem wspomniane pytanie skarżącego nawiązuje do formułowanych w ramach procesowej podstawy zaskarżenia zarzutów związanych właśnie z oceną dowodów i dokonanymi na jej podstawie ustaleniami faktycznymi, o czym świadczy powołanie w nich przede wszystkim art. 233 k.p.c. W myśl art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym jest jednak związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku, co oznacza, że w przypadku poddania skargi kasacyjnej merytorycznemu rozpoznaniu musiałby uwzględnić owe ustalenia przy rozpatrywaniu podniesionych w skardze zarzutów
10 naruszenia przepisów prawa materialnego, stanowiących wszak rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu. Kierując się przedstawionymi motywami, Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał potrzeby rozpoznania jego skargi kasacyjnej. Dlatego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do kosztów postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c., mając na względzie, że nie istnieją podstawy do przyznania kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła wprawdzie o odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania, jednakże wniosek o zasądzenie kosztów postępowania wiązała wyłącznie z innym oczekiwanym rozstrzygnięciem, to jest z oddaleniem skargi (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2012 r., II CSK 397/12, LEX nr 1288636 oraz orzecznictwo tam powołane).
Powiązane orzeczenia
- II PK 252/16 2017-05-30Czy pracownik może dochodzić roszczeń uzupełniających z Kodeksu cywilnego z tytułu wadliwego rozwiązania przez pracodawcę umowy o pracę, jeśli nie wyczerpał trybu odwoławczego przewidzianego w Kodeksie pracy?
- II PSK 34/24 2024-11-06Czy pracownikowi, który poniósł szkodę w wyniku wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę, przysługuje uzupełniające roszczenie odszkodowawcze na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p., nawet jeśli nie skorzystał z ro…
- II PK 149/16 2017-03-14Czy pracownik może dochodzić odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad odszkodowanie przysługujące z mocy Kodeksu pracy w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, który zachował się w sp…
- II PK 113/13/1 2014-02-19Czy wadliwe rozwiązanie stosunku pracy zawiązanego na podstawie powołania niezgodnie z art. 68 k.p. może stanowić samodzielną przesłankę odpowiedzialności deliktowej pracodawcy na podstawie art. 415 k.c. w innym postępow…
- II PK 2/12 2012-03-23Czy pracownik, który pod wpływem błędu pracodawcy złożył nieważne oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę na zasadzie porozumienia stron, powinien dochodzić odszkodowania za czas pozostawania bez pracy na podstawie…
Powołane przepisy
art. 233 § 1 KPCart. 391 KPCart. 378 § 1 KPCart. 382 KPCart. 227 KPCart. 217 § 2 KPCart. 278 KPCart. 6 KCart. 471 KPart. 300 KPart. 415 KCart. 445 § 1 KC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy