II PK 197/17

WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-05-16

Skład orzekający: Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pracownik zatrudniony na podstawie powołania, po odwołaniu ze stanowiska, może być zwolniony z pracy na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. (dyscyplinarne zwolnienie bez wypowiedzenia)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik zatrudniony na podstawie powołania, po odwołaniu ze stanowiska, może być rozwiązany stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 k.p. Stanowisko to jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem, które dopuszcza takie rozwiązanie stosunku pracy, nawet jeśli pracownik nie traci statusu pracownika zatrudnionego na podstawie powołania. W związku z tym, zarzut oczywistego naruszenia prawa materialnego nie mógł być uwzględniony.
Stan faktyczny
Powódka, zatrudniona na podstawie powołania, została odwołana ze stanowiska dyrektora Ośrodka Kultury. Następnie pracodawca rozwiązał z nią stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 52 k.p. do stosunku pracy na podstawie powołania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzić od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II PK 197/17 POSTANOWIENIE Dnia 16 maja 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z powództwa A. B. przeciwko (…) Ośrodkowi Kultury w W., Urzędowi Miasta W. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 16 maja 2018 r., skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt XXI Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od powódki na rzecz (…) Ośrodka Kultury w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Powódka A. B. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 lutego 2017 r. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 68 § 1, art. 70 § 2 i art. 70 § 3 k.p. w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 862 ze zm.), polegające na bezzasadnym uznaniu, że oświadczenie woli pozwanego z dnia 14 stycznia 2014 r. w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę z powódką bez wypowiedzenia jest skuteczne, pomimo że powódkę z 2 pozwanym łączył stosunek pracy na podstawie powołania, nie zaś na podstawie umowy o pracę. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, „bowiem art. 52 k.p. ma zastosowanie do stosunków pracy na podstawie umowy o pracę i może być stosowany jedynie pomocniczo w przypadku odwołania pracownika zatrudnionego na podstawie powołania ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym. W tym przypadku konieczne jest zastosowanie trybu z art. 70 § 3 k.p.”. (…) Ośrodek Kultury w odpowiedzi na skargę wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 1254 ze zm.), rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę 3 kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy zauważyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika ona zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107, z dnia 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109, z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002 nr 20, poz. 494, z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437, z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616). Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania miałaby być okoliczność, że skarga jest oczywiście uzasadniona (art. 3984 § 1 w związku z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), skarżący powinien w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość” i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia, koncentrując się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Na tle wywodów skarżącej należy podkreślić, że z podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku, którą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.), 4 wynika, że Burmistrz (…) wydał zarządzenie z dnia 3 grudnia 2013 r., zgodnie z którym powódka została odwołana ze stanowiska o dyrektora (…) Domu Kultury, natomiast do rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 52 k.p. doszło 14 stycznia 2014 r. W takim przypadku stwierdzenie oczywistego naruszenia art. 52 § 1 pkt 1 k.p. w związku z art. 68 § 1, art. 70 § 2 i art. 70 § 3 k.p. nie może opierać się wyłącznie na założeniu, że powódka była zatrudniona na podstawie powołania, ale konieczne byłoby wykazanie, że w oparciu o to zarządzenie nie doszło do skutecznego odwołania powódki ze stanowiska z zachowaniem okresu wypowiedzenia na podstawie art. 70 § 2 k.p. Należy bowiem wskazać, że w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 1985 r., III PZP 30/85 (OSNC 1986 nr 4, poz. 51) przyjęto, że w takiej sytuacji pracownik nie traci wprawdzie statusu pracownika zatrudnionego na podstawie powołania, jednakże - z uwagi na treść art. 69 k.p. - możliwe jest rozwiązanie stosunku pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 k.p. To stanowisko pokazuje, że pogląd Sądu o dopuszczalności rozwiązania stosunku pracy z powódką w takim właśnie trybie w okresie po odwołaniu ze stanowiska nie można uznać za wykładnię prawa sprzeczną z powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c., należało postanowić jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na mocy art. 98 k.p.c. w związku z § 9 ust. 1 pkt 1 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 52 § 1 pkt 1 KPart. 68 § 1art. 70 § 2art. 70 § 3 KPart. 15 ust. 1art. 52 KPart. 1 ust. 1art. 177 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 KPCart. 3984 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy