II PK 243/15
WyrokIzba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-05-17
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ochrona przedemerytalna wynikająca z art. 39 k.p. ma zastosowanie do przeniesienia urzędnika służby cywilnej dokonanego w trybie art. 61 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej, a czy instytucja przeniesienia rodzi skutki tożsame z wypowiedzeniem zmieniającym warunki płacy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotności. Stwierdzono, że ochrona przedemerytalna z art. 39 k.p. nie obejmuje pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania, a jedynie na podstawie umowy o pracę. Ponadto, instytucja wypowiedzenia zmieniającego dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, a nie mianowania.Stan faktyczny
Powód domagał się przywrócenia warunków płacowych, kwestionując wypowiedzenie zmieniające warunki zatrudnienia. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, podobnie jak sąd drugiej instancji, który oddalił apelację powoda. Powód wniósł skargę kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące stosowania art. 39 k.p. do urzędników służby cywilnej przenoszonych w trybie art. 61 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PK 243/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z powództwa T. K. przeciwko U. [...] w W. o przywrócenie warunków płacowych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2016 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt XXI Pa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 10 lutego 2015 r. oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 10 lutego 2014 r. oddalającego powództwo T.K. przeciwko U. […] w W. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia zmieniającego. Wyrok Sądu Okręgowego w W. powód zaskarżył w całości. Zarzucono naruszenie art. 5 k.p. w zw. z art. 9 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej oraz art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnia występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego
2 dotyczącego określenia „zakresu wiązania norm Kodeksu pracy w sytuacji, gdy znaczna części instytucji prawa pracy regulowana jest w ramach tzw. pragmatyk służbowych”. Wyjaśnienia wymaga, czy art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej reguluje instytucję przeniesienia w sposób wyczerpujący, wyłączając tym samym instytucję ochrony przedemerytalnej wobec całej grupy pracowników – urzędników korpusu służby cywilnej, a w związku z tym czy ochrona przedemerytalna wynikająca z art. 39 k.p. ma zastosowanie w odniesieniu do przeniesienia dokonanego w trybie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Ponadto, występuje potrzeba ustalenia czy instytucja przeniesienia, o której mowa w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej rodzi w sferze praw i obowiązków pracowniczych skutki tożsame z instytucją wypowiedzenia zmieniającego warunki płacy, uregulowaną w ramach przepisów Kodeksu pracy. Jednocześnie powstaje wątpliwość, co do samego zakresu ochrony przedemerytalnej przewidzianej w art. 39 k.p., w przypadku zastosowania instytucji określonej w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Istotnym, zdaniem pełnomocnika skarżącego, jest wyjaśnienie, czy odpowiednie stosowanie art. 39 k.p. w stosunku do wyższego urzędnika służby cywilnej jest wyłączone w ogóle, czy też ochrona przedemerytalna uniemożliwia pracodawcy jedynie mniej korzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik pozwanego wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości prawne lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3), lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
3 Jeżeli okoliczności te nie zachodzą, Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c., uprawniony jest do wydania postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej opiera na potrzebie rozstrzygnięcia jego zdaniem istotnych zagadnień prawnych. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wyjaśniano, że istotne zagadnienie prawne, jeżeli miałoby stanowić przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w myśl art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinno występować w rozpoznawanej sprawie; nie można rozpatrywać kwestii prawnej oderwanej od wyjaśnionego w sprawie stanu faktycznego, w szczególności gdy w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c.) – por. postanowienia SN z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109; z 3 listopada 2010 r., III UK 56/10, LEX nr 1607502. Twierdzenie o występowaniu istotnego, a więc mającego znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie SN z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Kwestie prawne wskazane przez pełnomocnika skarżącego nie spełniają powyższych warunków. Należy zauważyć, że Sąd Okręgowy zaskarżony wyrok oparł na ustaleniu, że powód w chwili przeniesienia na stanowisko radcy prawnego Prezesa U. […] w Biurze – [X] w trybie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej był mianowanym urzędnikiem służby cywilnej, a więc był zatrudniony na podstawie mianowania, a nie umowy o pracę. Ustalenie to, niekwestionowane przez skarżącego, wpływa na ocenę istotności zagadnień prawnych przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Po pierwsze, należy zauważyć, powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że zastosowanie art. 39 k.p. nie ma zakresu wykraczającego poza umowę o pracę, z czego wynika, że nie obejmuje
4 pracowników zatrudnionych na podstawie mianowana (por. wyroki SN z 2 sierpnia 2012 r., II PK 3/12, LEX nr 1232774 dotyczący mianowanych nauczycieli, czy wyrok SN z 2 października 2013 r., II PK 12/13, OSNP 2014 nr 6, poz. 83 dotyczący mianowanego pracownika samorządowego). Po drugie, że instytucja wypowiedzenia zmieniającego dotyczy pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, a nie pracowników zatrudnionych na podstawie mianowania (zob. uzasadnienie wyroku SN z 28 października 2014 r., I PK 52/14, OSNP 2016 nr 3, poz. 31 oraz powołane tam orzeczenia, a także glosę A. Dubowik do wyroków SN z 19 stycznia 1998 r., I PKN 480/97 oraz z 20 maja 1998 r., I PKN 134/98, OSP 1999 nr 12, poz. 209; ponadto por. wyroki SN z 23 lutego 1999 r., I PKN 595/98, OSNAPiUS 2000 nr 8, poz. 300 oraz z 8 lipca 2015 r., II PK 11/15, LEX nr 1938681 - w zakresie dotyczącym nauczyciela zatrudnionego na podstawie mianowania; czy wyrok SN z 12 marca 2010 r., II PK 276/09, LEX nr 602246 dotyczący zmiany treści stosunku pracy mianowanych urzędników służby cywilnej w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o służbie cywilnej). Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił żadnych argumentów prawnych za zmianą powyższych stanowisk, przy uwzględnieniu ustalonego w tej sprawie stanu faktycznego. Z powyższych powodów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 k.p.c., uwzględniając § 11 ust. 1 pkt 1 w zw. § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), oraz art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II PK 43/10 2010-06-08Czy ochrona przedemerytalna przewidziana w art. 39 Kodeksu pracy ma zastosowanie do wygaśnięcia stosunku pracy urzędnika służby cywilnej na podstawie przepisów ustawy o służbie cywilnej?
- II PK 81/14 2014-11-04Czy pracownik, który nie przepracował wymaganego okresu w szczególnych warunkach, podlega ochronie przedemerytalnej w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę?
- III PK 104/16 2017-02-22Czy wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy pracownikowi podlegającemu ochronie na podstawie art. 39 k.p. jest dopuszczalne w sytuacji wprowadzenia nowych zasad wynagradzania, jeśli faktycznie zmieniono wynagrodz…
- I PK 92/16 2017-01-11Czy pracownik, który może nabyć uprawnienia do emerytury pomostowej, jest objęty ochroną przedemerytalną przewidzianą w art. 39 Kodeksu pracy w okresie 4 lat poprzedzających osiągnięcie wieku uprawniającego do tej emeryt…
- III PSK 10/23 2023-08-02Czy postanowienia układu zbiorowego pracy mogą rozszerzać ochronę przedemerytalną pracownika przewidzianą w art. 39 k.p., a tym samym stanowić lex specialis w stosunku do norm ustawowych, oraz czy art. 57 § 2 k.p. odnosi…
Powołane przepisy
art. 5 KPart. 9art. 61 ust. 1art. 39 KPart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99 KPCart. 108 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy